“ABŞ qlobal bədxaha çevrilib“ “Newsweek“

"Qanunsuz və amansız müharibələr heç vaxt uğur gətirməyib..."

ABŞ-ın İran siyasəti hüquq və mənəviyyatdan uzaqdır və Vaşinqton getdikcə dünyanın əsas bədxahına çevrilir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-ın "Newsweek" nəşri yazıb.

Xüsusilə İrana qarşı hücumun hüquqi və mənəvi əsası yoxdur və bu, ABŞ-ın təhlükəsizliyini zəiflədərək müttəfiqlərini uzaqlaşdırır,  rəqiblərini isə gücləndirir. Müəllif diqqəti Si Tszinpinin sözlərinə çəkir: "Beynəlxalq hüququ yalnız bizə sərf edəndə tətbiq edib, sərf etməyəndə rədd edə bilmərik". Yazıda bildirilir ki, ABŞ bu prinsipi unudaraq "cəngəllik qanunlarına" qayıtmaq riski ilə üz-üzədir.

Trampın siyasəti və müharibənin nəticələri

Məqalədə Donald Trampın İranla bağlı mövqeyi xüsusi tənqid olunur. Müəllif qeyd edir ki, Tramp hələ ilin əvvəlində "Mənə beynəlxalq hüquq lazım deyil" deyərək bu xəttin əsasını qoyub və sonrakı addımları ilə bunu təsdiqləyib.

Müəllifə görə, İrana qarşı hücum "yalan təhlükə" iddiaları ilə əsaslandırılıb və nəticədə minlərlə insan, o cümlədən yüzlərlə uşaq həyatını itirib. Trampın İranı "daş dövrünə qaytarmaq", infrastrukturunu məhv etmək kimi bəyanatları isə vəziyyəti daha da ağırlaşdırır.

ABŞ müdafiə naziri Pit Heqsetin sözləri də tənqid edilir. O, əməliyyatları "qətili, dağıdıcı və amansız qələbə" kimi təsvir edib və hətta mülki itkilərlə bağlı "bu mübarizə ədalətli deyil və belə də olmalıdır" deməsi sərt reaksiyaya səbəb olub.

Bədxah imic və təhlükəli nəticələr

Məqalədə vurğulanır ki, ABŞ-ın əvvəlki mənəvi nüfuzu onun gücünün əsas mənbələrindən biri idi. Lakin indi bu imic zəifləyib və ölkə "qışqıran, hədələyən və qan tökən" qüvvə kimi təqdim olunur.

Müəllifin fikrincə, bu siyasət nə təhlükəsizliyi artırır, nə də sabitlik yaradır: düşmənlər cəsarətlənir, müttəfiqlər isə uzaqlaşır. ABŞ-ın Konqres razılığı olmadan müharibələrə başlaması da ayrıca problem kimi göstərilir.

Tarixi paralellər çəkilərək qeyd olunur ki, qanunsuz və amansız müharibələr heç vaxt uğur gətirməyib. Məsələn, İkinci Dünya müharibəsi zamanı müttəfiqlərin uğuru onların haqlı mövqeyi ilə izah edilir, əksinə, amansızlıq Almaniya və Yaponiyanın məğlubiyyətinə səbəb olub.

Məqalə sonda belə nəticəyə gəlir: zorakılıq və qəddarlıq qısamüddətli effekt versə də, uzunmüddətli perspektivdə ABŞ-ı zəiflədir və onu bədxah imicinə sürükləyir. Müəllif vurğulayır ki, bu vəziyyətdə "qürur duyulacaq heç nə yoxdur".