Çia toxumunu necə istifadə etməli? ARAŞDIRMA

Son illərdə populyarlaşan çia toxumu yalnız çəki nəzarətinə kömək etmir, həm də müəyyən xəstəliklərin inkişaf riskini azaldır. 

Bəs onlar necə istehlak edilməlidir?

"Cebheinfo.az"-ın araşdırmasına görə, lif və zülalla zəngin olan çia toxumlarının iltihab əleyhinə təsirlərinə görə, bir çoxları bu məhsula üstünlük verir. 

Viktoriya Bekhem, Qvinet Peltrou və Sasseks hersoginyası Meqan Markl kimi məşhurların sevimlisi olan bu qida, bir çox qidada, xüsusən də smuzilərdə, pudinqlərdə və yulaf başda olmaqla bir çox yeməklərdə qarşıya çıxır. 

Alimlər həmçinin bu toxumların sağlamlığa əhəmiyyətli faydalarının olduğunu təsdiqləyirlər.Heç vaxt quru halda istehlak etməyin

Yüksək səviyyədə “Omeqa-3” yağ turşuları və vacib minerallar ehtiva edən çia toxumları həzmi dəstəkləyir və iştaha nəzarətini asanlaşdırır. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, son zamanlar çia toxumu istehlakı nəzarətdən çıxıb.

Çia toxumlarının şüursuz istehlakı həddindən artıq lif qəbulu səbəbindən müxtəlif sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.

Dietoloq Rob Hobson deyib ki, bu məşhur super qida marketinq strategiyası nəticəsində həyatımızda daha çox yayılıb və heç vaxt quru yeyilməməlidir.

Çia toxumları isladılmış halda öz çəkisinin 10-12 qatı qədər su uda bilir. İslatmadan udulduqda, bu şişkinlik prosesi boğulmağa, tıxanmaya və ya qida borusunda ciddi həzm problemlərinə səbəb ola bilər.

Amerika Qastroenterologiya Kolleci tərəfindən dərc edilmiş 2014-cü il hesabatında 39 yaşlı bir kişinin bir xörək qaşığı quru çia toxumu yeyib bir stəkan su içdikdən sonra az qala boğulacağı və təcili xəstəxanaya aparılacağı bildirilib.

Qida borusunda "xəmirə bənzər bir şeyə çevrilən" toxumlar həkimlər tərəfindən cərrahi yolla parçalanıb.Harvard Universiteti tərəfindən hazırlanmış təlimata əsasən, toxumlar "jele kimi" bir konsistensiyaya çatana qədər 15-20 dəqiqə saxlanılmalıdır. Bu mərhələdən sonra onlar yeməyə və ya yeməklərə əlavə etməyə hazırdırlar. 

İki xörək qaşığı kifayətdir

Çia toxumları bitki mənşəli zülal mənbəyi olduğu və qlütensiz olduğu üçün veqanlar və vegetarianlar tərəfindən geniş istifadə olunur. 

Həmçinin bildirilir ki, o, piylənmə və yüksək təzyiq kimi xəstəliklərdə iltihabı azaldır.Çia toxumlarında olan maqnezium qidanın enerjiyə çevrilməsində və sümük sağlamlığında mühüm rol oynayır. Bununla belə, qidalanma üzrə mütəxəssis Rob Hobson çia toxumlarının həddindən artıq istehlakına qarşı xəbərdarlıq edir.

Bütün liflə zəngin qidalarda olduğu kimi, çia toxumlarına da az miqdarda başlamaq və tədricən porsiya ölçüsünü artırmaq olar.

Rəsmi səhiyyə təşkilatları konkret yuxarı həddi müəyyən etməsələr də, ümumiyyətlə "orta" istehlakı tövsiyə edirlər.

Azərbaycanda istehlak getdikcə artır

Son illər Azərbaycanda da çia toxumunun istehlakı davamlı olaraq genişlənir. Belə ki, bu gün yalnız restoranlarda, kafelərdə deyil, vətəndaşlar özləri ev şəraitində bu məhsulun istehlakına geniş yer verir.

Qeyd edək ki, ölkəmizdə bu məhsulun istehlakı əsasən artıq çəkidən xilas olmaq məqsədilə istehlak edilir. Ölkə bazarındakı tələbat hələ də əsasən idxal - Türkiyə, İran, Avropa və Latın Amerikası hesabına ödənilir.

Yerli bazarda çia toxumu əsasən qatıqlara, desertlərə qatılaraq və ya salatlara əlavə edilərək istifadə edilir.Azərbaycanda çia toxumunu əsasən 20-45 yaş arası, orta və yüksək gəlirli insanlar alır. Həm fərdi, həm ailə, həm də idman klublarında istifadə artır. Sosial mediada, sağlamlıq bloqlarında və dietoloq məsləhətlərində çia toxumuna tez-tez rast gəlinir. 

Analitiklərin fikrincə, yaxın 5 ildə çia toxumunun qiymətləri tələbatın artması, iqlim dəyişiklikləri və logistika çətinlikləri fonunda bir qədər də arta bilər.

Əgər Azərbaycanda və regionda yerli istehsal başlasa, qiymətlərdə stabillik və aşağılaşma müşahidə oluna bilər. Qlobal bazarda isə çia toxumu yeni sağlamlıq məhsulları və innovativ qida məhsullarında daha geniş tətbiq olunacaq.

Nigar Abdullayeva
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin