Çikungunya və Qərbi Nil virusu Avropanı zəbt edir..?

...Avropa Xəstəliklərin Qarşısının Alınması və Nəzarət Mərkəzinin verdiyi məlumata görə, çikungunya virusunu daşıyan Aedes albopictus ağcaqanadının yaşayış sahəsi Avropada əhəmiyyətli dərəcədə genişlənib.

SİA-nın məlumatına görə, əgər on il əvvəl onun mövcudluğu 114 regionda qeyd olunurdusa, 2025-ci ilə qədər bu növ artıq 16 ölkəni əhatə edən 369 ərazidə məskunlaşıb.

Bu il Avropa qitəsində 27 çikunqunya epidemiyası qeydə alınıb ki, bu da bu region üçün görünməmiş rəqəmdir. Xəstəliyin ilk halı Elzasda (Fransa) aşkar edilib ki, bu da infeksiyanın şimal istiqamətində yayılmasından xəbər verir. Mütəxəssislər Avropada infeksiyaların, o cümlədən çikunqunya və Qərbi Nil virusunun yayılması mövsümlərinin müddətinin və intensivliyinin artdığını qeyd edirlər.

İqlim və ətraf mühit dəyişiklikləri bu fenomenə səbəb olan əsas amillər kimi müəyyən edilir: orta illik temperaturun artması, daha uzun yay, daha mülayim qış və yağıntıların dəyişməsi...

Qərbi Nil virusuna yoluxma halları yeni coğrafi yerlərdə də qeydə alınır. 2025-ci ildə ilk yoluxma halları İtaliyanın Latina və Frozinone əyalətlərində, eləcə də Rumıniyanın Salaj qraflığında aşkar edilib.

Epidemioloqlar son üç ilin ən böyük epidemiyasını qeyd edir və avqust-sentyabr aylarında insidentin pik həddə çatacağını proqnozlaşdırırlar.

Avropa Xəstəliklərin Qarşısının Alınması və Nəzarət Mərkəzinin rəhbəri Pamela Rendi-Vaqnerin sözlərinə görə, Avropa “ağcaqanadlarla ötürülən infeksiyaların genişmiqyaslı və intensiv şəkildə yayılmasının adi hala çevrildiyi yeni mərhələni” yaşayır.

Təşkilat profilaktik tədbirlərin gücləndirilməsi, ağcaqanadlara qarşı mübarizə tədbirlərinin genişləndirilməsi və şəxsi mühafizənin gücləndirilməsinin zəruriliyində israr edir.

Riskli ərazilərin sakinlərinə, xüsusən də uşaqlara, yaşlılara və immun sistemi zəif olanlara repellentlərdən istifadə etmələri, bədəni mümkün qədər örtən paltar geyinmələri və ağcaqanad torları quraşdırmaları tövsiyə olunur.

Çikungunya qızdırmasının qarşısını almaq üçün yeni vaksinlər hazırlanır.

Eyni zamanda, insanlarda Qərbi Nil virusunun müalicəsi üçün effektiv dərmanlar yoxdur, baxmayaraq ki, onlar artıq baytarlıq praktikasında istifadə olunur.

Patent məlumatlarına görə, eksperimental vaksinlərdən biri virusun prM, M və E zülallarını ifadə edən rekombinant quşçuluq viruslarına (NYVAC və ya MVA) əsaslanır və atları, itləri, pişikləri, mal-qaranı, donuzları və quşları qorumaq üçün nəzərdə tutulub.

West Nile-Innovator® Vaccine (Fort Dodge), Prevenile (Intervet) və Recombitek (Merial) kimi kommersiya vaksinləri də bazardadır.

Nazlı Almuradova