Çin Kremldən yalnız sərfəli və ucuz olanı alır, qalan hər şeyi rədd edir..?

...Kremlin daha bir qaz layihəsi iflasa uğradı: Çin, itirilmiş Avropa bazarını hansısa yolla kompensasiya etmək üçün Moskvanın təklif etdiyi Qazaxıstan ərazisindən yeni boru kəmərinin çəkilməsi ideyasını rədd etdi.

SİA-nın məlumatına görə, bu barədə Dialoq.UA yazır.

“Sərhədsiz tərəfdaşlıq” haqqında bütün söhbətlərə baxmayaraq, Pekin ardıcıl olaraq Kremldən üz döndərib.

Çin yenə “yox” dedi və Moskvanın 2024-cü ilin payızında sevinclə elan etdiyi qazın Qazaxıstan üzərindən Rusiyadan tədarükü layihəsi Pekin tərəfindən rəsmən rədd edildi.

Çinin Rusiyadakı səfiri Çjan Xanuey birbaşa bildirib: boru kəməri çox bahadır və mövcud Qazaxıstan qaz kəməri artıq sıxdır.

Rusiya qazını nəql etmək üçün yenisini tikmək lazımdır və bu, Çin üçün sərfəli deyil.

…Bu, bir az bahadır. Rusiya tərəfi bu variantı öyrənir, lakin bu, real deyil, - deyə diplomat yekunlaşdırıb.

Uğursuzluğu geosiyasi uğur kimi ötürmək üçün növbəti cəhd beləcə başa çatdı..?

“Sibirin Gücü 2” havada asılıb..?

Xatırladaq ki, “Sibirin Gücü 2” orijinal layihəsi də bir il yarımdır ki, dayanıb. Moskvanın təntənəli bəyanatlarına baxmayaraq, Çin tikintiyə razılıq verməyib.

Əsas səbəb qiymətdir: Pekin Rusiya daxili tarifini min kubmetr üçün 60 dollar ödəmək istəyir, halbuki o, hazırda dörd dəfə çox - 260 dollar ödəyir.

Boru kəmərinin keçəcəyi Monqolustan da bu layihəni 2028-ci ilə qədər öz milli planına daxil etməyib və perspektivlərin şübhəli olduğunu açıq şəkildə ortaya qoyub.

Çin öz xammal əlavəsinə şərtləri diktə edir…

2022-ci ildən başlayaraq Putin israrla Çinə Avropa bazarını əvəz etməyi və ildə 100 milyard kubmetrə qədər qaz almağı təklif edir.

Lakin Pekinə səfərlərə, “strateji tərəfdaşlıqlara” və “yeni enerji gələcəyindən” danışmasına baxmayaraq, Kremlin bütün təklifləri Pekinin soyuq hesablamalarına uyğun gəlir.

Çin şərtləri diktə edir, qiymətləri endirir, layihələri rədd edir və bunu getdikcə daha açıq şəkildə edir.

Bu “dostluqda” Rusiya getdikcə heç nəyi diktə etməyə qadir olmayan xammal əlavəsinə bənzəyir.

Rəqəmlər şüarlardan daha yüksək səslə danışır…

Avropaya tədarükün pik nöqtəsində Rusiya ildə 200 milyard kubmetrə qədər qaz ixrac edirdi. İndi Çində cəmi 38 milyard var ki, bu da əvvəlki həcmin yalnız 15 faizini kompensasiya edir.

…Avropa gedib, amma Çin onu əvəz etməyə tələsmir. 2023-cü ildə Avropa İttifaqına tədarük 28 milyard kubmetrə, 2024-cü ildə 32 milyard kubmetrə qədər azalıb.

“Qazprom” enerji fövqəldövlətindən qalıq əhəmiyyət kəsb edən təchizatçıya çevrilir.

Daha bir zərbə və yenə də qürur

Moskva “yeni bazarları” və “yeni üfüqləri” olduğunu göstərmək istəyirdi. Amma reallıq rədd edilən layihələrdən, ucuz güzəştlərdən və diplomatik rüsvayçılıqlardan ibarətdir. Bu dəfə Çin nəzakətli görünüşünü saxlamağa belə cəhd etmədi, sadəcə olaraq bu ideyanı faydasız saydı.

Rusiya “çoxqütblü dünya”, “Şərqə dönüş” və “etibarlı tərəfdaş” haqqında istədiyi qədər danışa bilər, amma fakt aydındır: Çin Kremldən yalnız sərfəli və ucuz olanı alır, qalan hər şeyi rədd edir.

Əli Babayev