Icma.az
close
up
RU
Çin səhranı dayandırmaq üçün kütləvi ağaclar əkdi, amma ciddi problemlə qarşılaşdı

Çin səhranı dayandırmaq üçün kütləvi ağaclar əkdi, amma ciddi problemlə qarşılaşdı

Qaynarinfo saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Çin Qobi səhrasının yayılmasının qarşısını almaq üçün onilliklər boyu kütləvi şəkildə ağaclar əkib, lakin bu addım nəticədə başqa ciddi problem yaradıb: torpaqdan və yeraltı su qatlarından su itməsi artıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Ecoticias" nəşrinin yazdığına görə, tez-tez Çinin Böyük Yaşıl Divarı adlandırılan "Three-North Shelter Forest Program" layihəsi toz fırtınalarının qarşısını almaq və kənd təsərrüfatı torpaqlarını qorumaq məqsədilə hazırlanıb.

1970-ci illərin sonlarından etibarən Çində yüz min kvadrat mildən çox yeni meşə sahəsi yaradılıb. Nəticədə ölkədə meşə örtüyü 1949-cu ildəki təxminən 10 faizdən bu gün təxminən 25 faizə qədər artıb. Lakin "Earth’s Future" jurnalında dərc olunan yeni araşdırma göstərir ki, bu genişmiqyaslı yaşıllaşdırma ölkədə su dövranını nəzərə çarpmayan şəkildə dəyişdirib.

Bitki örtüyünün artması buxarlanmanı və bitkilərin transpirasiyasını gücləndirib. Nəticədə Çin ərazisinin 74 faizində su ehtiyatlarının əlçatanlığı azalıb. Eyni zamanda Tibet yaylasında daha çox yağıntı müşahidə olunur.

Başqa sözlə, su tamamilə yox olmayıb, sadəcə başqa bölgələrə yönəlib. Lakin bu dəyişiklik onsuz da su qıtlığı yaşayan fermerlər və şəhərlər üçün əlavə çətinlik yaradıb.

Suyu nasos kimi çəkən ağaclar

"Earth’s Future" jurnalının tədqiqatçıları 2001–2020-ci illər arasında Çin üzrə torpaq örtüyündə baş verən dəyişiklikləri izləyiblər.

Hazırlanan model göstərir ki, torpaqların bərpası nəticəsində illik buxarlanma təxminən 1,7 millimetr, yağıntı isə təxminən 1,2 millimetr artıb. Buna baxmayaraq, ümumi su ehtiyatlarının əlçatanlığı azalıb.

Dərin köklü ağaclar torpaqdan suyu çəkərək onu atmosferə buraxır və bu baxımdan nəhəng nasoslara bənzəyir. Bu proses yer səthini soyutsa da, eyni zamanda rütubəti küləklər vasitəsilə başqa bölgələrə daşıyır və yağış bəzən suyun əvvəl toplandığı yerlərdən xeyli uzaqda yağır.

Sürətli nəticə üçün yaradılan meşələr

Bir çox ərazilərdə layihə sürətlə böyüyən və çox su tələb edən ağac növlərinə, xüsusilə qovaqlara əsaslanıb. Bu ağaclar sıx cərgələrdə əkilib və təbii meşələrdən daha çox monokultura plantasiyalarını xatırladır.

Bu qovaq zolaqları üzərində aparılan tədqiqatlar göstərir ki, onlar torpaq rütubətinə güclü təsir göstərir və uzunmüddətli quruma riskinin qarşısını almaq üçün diqqətli idarəetmə tələb edir.

Çində bəzi tənqidçilər xəbərdarlıq edir ki, quru çəmənliklərdə ağac əkilməsi ekosistemləri bərpa etmək əvəzinə onları zəiflədə bilər. Çox su tələb edən növlər böyük miqdarda əkildikdə, onlar məhdud yeraltı su ehtiyatları uğrunda həm kənd təsərrüfatı sahələri, həm də şəhərlərlə rəqabət aparır.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:206
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 15 Mart 2026 21:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see443

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see335

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see314

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see307

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see291

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see291

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see281

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see262

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see246

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see241

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see223

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see222

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see213

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see212

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see209

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see200

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see198

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see194

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see194

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri