Çin Şimali Amerikaya İnvestisiyaları Kəskin Azaldıb

Müəllif - Eldar Kərimov - Banco.az

Keçən ilin sonunda Çin investisiyalarının Şimali Amerikadakı həcmi pandemiya dövründəki səviyyələrə qədər azalıb. Bu barədə Bloomberg, Rhodium Group konsaltinq şirkətinin hesablamalarına istinadən məlumat verir. Bu azalma, əsasən, ABŞ-dakı ticarət maneələri və Donald Trampın prezident seçkilərində qələbəsi fonunda biznesin gözləmə mövqeyi ilə izah olunur.

Rhodium Groupun məlumatına görə, 2024-cü ilin dördüncü rübündə Çin şirkətləri ABŞ, Kanada və Meksika iqtisadiyyatına cəmi 191 milyon dollar həcmində sərmayə qoyublar. Bu, əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 90%-dən çox azalma deməkdir. Müqayisə üçün, bu dövrdə Çinin xarici sərmayələrinin ümumi həcmi 16,5 milyard dollar olub və əsas sərmayə alan ölkələr Yaxın Şərq və Afrika dövlətləri olub.

Ticarət məhdudiyyətləri və gömrük rüsumlarının artması Amerika bazarını Çin kapitalları üçün daha az cəlbedici edib. Məsələn, elektrik avtomobil texnologiyaları sahəsində tətbiq edilən qadağalar, dünyanın ən böyük batareya istehsalçısı olan Contemporary Amperex Technology (CATL) şirkətinin ABŞ-da birbaşa sərmayə qoymaq əvəzinə, yalnız Ford (NYSE:F) şirkətinə Miçiqandakı zavod üçün texnologiya lisenziyası verməsinə səbəb olub.

Ümumilikdə, Çin şirkətləri sərmayələrini əsasən xammal sektoruna yönəltməyə davam edirlər: bütün xarici sərmayələrin təxminən yarısı metallar, faydalı qazıntılar və digər əsas materiallara yönəlib. İlin yekunlarına görə, elan edilmiş sərmayə layihələrinin ümumi həcmi 10% azalıb, əsas səbəb isə avtomobil sənayesinə yatırımların 70% azalması olub. Bununla belə, tamamlanmış razılaşmaların həcmi 58 milyard dollara çatıb ki, bu da 2020-ci ildən bəri ən yüksək göstəricidir.

Xüsusilə bərpa olunan enerji sahəsində sərmayələr artıb: külək turbinləri və günəş panelləri istehsalında üstünlük təşkil edən Çin şirkətləri, gömrük rüsumlarından yayınmaq və lokallaşdırma tələblərinə cavab vermək üçün sürətlə beynəlxalq təchizat zəncirləri qururlar. Bloomberg yazır ki, bu səbəbdən energetika layihələrinə çəkilən xərclər 2019-cu ildən bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb.

Eyni zamanda, rəsmi məlumatlara görə, Çin xarici sərmayələrinin həcmi sürətlə artır. Çin Xalq Respublikasının Ticarət Nazirliyi 2024-cü ildə qeyri-maliyyə xarici sərmayələrinin 144 milyard dollara çatdığını qeyd edib. Çin Xalq Bankının məlumatına görə, ümumi xarici pul köçürmələri 173 milyard dollara çataraq 2016-cı ildən bəri maksimum səviyyəyə yüksəlib.

Bununla belə, Rhodium Groupun analitikləri bildirirlər ki, rəsmi statistika ilə real korporativ müqavilələr arasında fərq artır. Şirkət qeyd edir ki, Çin xarici sərmayələrinin əhəmiyyətli bir hissəsi əsasən maliyyə xarakteri daşıyır və real iqtisadi fəaliyyətlə əlaqəli deyil. Şirkətin məlumatına görə, 2019-cu ildən bəri firmaların məlumatları ilə milli rəsmi statistika arasındakı uyğunsuzluq sürətlə artır.