Çində yeni yayılan İnsan Metapnömovirusu (HMPV) virusu nədir?

İnsan metapnömovirusu (HMPV) adətən soyuqdəymə ilə oxşar simptomlara səbəb olan bir virusdur. Öskürək, nəfəsalmada çətinlik, burun axıntısı və ya boğaz ağrısı kimi əlamətlər müşahidə edilə bilər. Əksər hallarda yüngül keçsə də, kiçik uşaqlar, 65 yaşdan yuxarı insanlar və immun sistemi zəif olan şəxslər üçün daha ciddi xəstəlik riski vardır. HMPV olduqca geniş yayılmışdır və insanların əksəriyyəti 5 yaşına qədər bu virusa yoluxur.

HMPV Nədir?

HMPV əsasən yuxarı tənəffüs yollarının infeksiyalarına səbəb olur, lakin bəzən aşağı tənəffüs yollarında da infeksiyalar yarada bilər, məsələn, pnevmoniya və ya astma alovlanmaları. HMPV infeksiyaları əsasən qış və erkən yaz aylarında daha çox rast gəlinir.

HMPV və COVİD 19 fərqi

Mütəxəssislər HMPV-nin Covid 19 qədər öldürücü və yoluxucu olmadığını qeyd etsələr də, yenə də gigiyena qaydalarına riayət edilməli olduğunu və nəzarətdən kənarda saxlanılmamalı olduğunu qeyd edirlər.

HMPV və soyuqdəymə eyni xəstəlikdir?

HMPV əsasən soyuqdəymə ilə oxşar əlamətlər yaratsa da, bəzi hallarda ciddi xəstəliklərə səbəb ola bilər. Xüsusilə, ilk yoluxma zamanı ciddi simptomlar daha çox müşahidə edilir. Bu səbəbdən kiçik uşaqlar və immun sistemi zəif olan şəxslər daha yüksək risk altındadır.

HMPV virusuna kimlər yoluxur?

Araşdırmalara görə, uşaqlarda tənəffüs yolu xəstəliklərinin təxminən 10-12%-i HMPV ilə bağlıdır. Əksər hallarda xəstəlik yüngül keçir, lakin 5-16% arasında dəyişən nisbətlə aşağı tənəffüs yollarının infeksiyaları (məsələn, pnevmoniya) inkişaf edə bilər.

HMPV virusunun Simptomlar Nələrdir?

HMPV-nin simptomlarına aşağıdakılar daxildir:

Öskürək

Qızdırma

Burun axıntısı və ya tutulması

Boğaz ağrısı

Nəfəs alarkən xırıltı

Nəfəs darlığı

Dəri səpgiləri (nadir hallarda)

HMPV Necə Yoluxur?

HMPV infeksiyalı bir şəxslə birbaşa təmas və ya virusla çirklənmiş səthlərə toxunma yolu ilə ötürülür:

Öskürmə və asqırma zamanı havaya yayılan damcılar.

Yoluxmuş şəxslə əl sıxmaq, qucaqlaşmaq və s.

Telefon, qapı dəstəyi, klaviatura kimi əşyalarla təmas.

Risk Faktorları

HMPV infeksiyasının ağır keçmə riski olan qruplar:

5 yaşdan kiçik uşaqlar (xüsusilə vaxtından əvvəl doğulmuş körpələr).

65 yaşdan yuxarı şəxslər.

İmmuniteti zəif olanlar (HİV, xərçəng, xroniki və autoimmun xəstəlikləri olanlar və ya immuniteti zəiflədən dərmanlar qəbul edənlər).

Astma və ya KOAH kimi xroniki tənəffüs xəstəlikləri olan şəxslər.

Fəsadlar

HMPV aşağıdakı kimi ciddi fəsadlara səbəb ola bilər:

Bronxiolit.

Bronxit.

Pnevmoniya.

Astma və ya KOAH alovlanmaları.

Qulaq infeksiyası (otitis media).

HMPV analizi və diaqnostikası

HMPV əsasən simptomlar və tibbi tarixə əsasən diaqnoz qoyulur. Lakin, ciddi simptomlar olduqda burun və ya boğazdan götürülən nümunələr laboratoriyada analiz edilə bilər. Lazım gələrsə, bronxoskopiya və ya ağciyər rentgeni kimi əlavə müayinələr aparıla bilər. Bioloji Təbabət İnteqrativ Müalicə Mərkəzində bu virus üçün analiz verə bilər və diaqnostikadan yararlana bilərsiniz.

Ünvan:

Bakı şəhəri – Seyid Cəfər Pişəvari 110, Memar Əcəmi mst. Yaxınlığı

Göyçay şəhəri

Masallı şəhəri -

Müalicə Yolları

HMPV üçün xüsusi antiviral dərmanlar mövcud deyil. Əksər insanlar simptomlarını evdə idarə edə bilər. Ciddi hallarda xəstəxanaya yerləşdirilmə tələb oluna bilər və aşağıdakı müalicələr tətbiq edilə bilər:

Oksigen terapiyası: Nəfəsalmada çətinlik çəkən xəstələrə burun kanülü və ya maska vasitəsilə oksigen verilməsi.

Damar daxili mayelər: Dehidrasiyanın qarşısını almaq üçün maye terapiyası.

Kortikosteroidlər: İltihabı azaldaraq simptomları yüngülləşdirmək.

Antibiotiklər Lazımdırmı?

HMPV bir virus olduğu üçün antibiotiklər təsirli deyil. Lakin, HMPV ilə yanaşı bakterial infeksiya baş verərsə (məsələn, ikincil pnevmoniya), həkim antibiotik təyin edə bilər.

Profilaktika Yolları

HMPV-dən qorunmaq üçün aşağıdakılara əməl etmək tövsiyə olunur:

Əlləri tez-tez sabun və su ilə yumaq.

Asqırarkən və ya öskürərkən ağzı və burnu dirsək içi ilə örtmək.

Xəstə şəxslərdən uzaq durmaq.

İctimai yerlərdə maska taxmaq.

Gözlərə, buruna və ağıza toxunmaqdan çəkinmək.

Qab-qacaq kimi şəxsi əşyaları başqaları ilə bölüşməmək.

Proqnoz

HMPV adətən bir neçə gün və ya bir həftə ərzində keçən yüngül simptomlara səbəb olur. Ağır hallarda sağalma müddəti daha uzun ola bilər. Simptomlar yaxşılaşmazsa və ya pisləşərsə, tibbi yardım alınmalıdır.

Nə Zaman Həkimə Müraciət Etməliyəm?

Aşağıdakı hallarda Bioloji Təbabət İnteqrativ Müalicə Mərkəzinə müraciət edilməlidir:

3 gündən uzun davam edən yüksək hərarət.

Nəfəsalmada çətinlik və ya nəfəs darlığı.

Dəridə, dodaqlarda və ya dırnaqlarda göyərmə.

Digər xəstəliklərin kəskinləşməsi və ya simptomların pisləşməsi.

Saglamolun.Az