Çinli uşaqlar: gələcəyin robot əsgərləri

Sosial şəbəkələrdə Çindən gələn videolarda qəribə və bir qədər də qeyri-insani görüntülərə rast gəlirik. Yüzlərlə, bəzən minlərlə azyaşlı uşaq eyni ritmlə gimnastika hərəkətləri edir. Onlar öz bədənini sümüksüz kimi, inanılmaz formalarda bükür, əyir, döndərirlər. Bu hərəkətlərdə o qədər çeviklik və intizam var ki, adamda şübhə yaranır, olmaya, bunlar gələcəyə proqramlaşdırılmış bio-varlıqlardı?

Həmin mənzərələri təkcə idman uğuru ilə izah etmək doğru deyil. Düzdür, Çin həmişə Olimpiadalarda yüksək nəticələr göstərir, lakin, mənə elə gəlir, məqsəd daha dərində gizlənib. Çinli uşaqların bu cür sistemli, bəzən sərt və emosiyasız şəkildə tərbiyə olunması daha böyük planlardan xəbər verir. 

Görünən odur ki, bu gimnastika sadəcə bir idman növü yox, dövlət səviyyəsində aparılan sosial proqramın mühüm tərkib hissəsidi. Burada məqsəd uşaqları təkcə idmançı etmək yox, həm də onların bədənini və zehnini dözümlü, itaətkar bir formaya salmaqdır. Yəni, o uşaqlara elastiklik, çevikliklə yanaşı, intizam və tam tabeçilik də öyrədilir.

Bildiyimə görə bu uşaqların məşqləri səhərdən axşamacan davam edir. Onlarda ağrı, yorğunluq, hiss və duyğular önəmsiz sayılır. Bu bir fiziki tərbiyə, eyni zamanda, psixoloji proqramlaşdırmadı. Həmin uşaqlar fərdi şəxsiyət deyil, kollektivin bir parçası olduğunu anlayırlar. Beləliklə onlar tədricən özünün fərdi düşüncələrindən uzaqlaşaraq  tapşırıq yerinə yetirən varlığa çevrilirlər.

Bəzi mütəxəssislər bu tendensiyanı "post-insan" erasına keçid kimi qiymətləndirir. Yəni bəşəriyyət artıq öz təkamülünü yalnız bioloji yox, sosial və texnoloji yollarla idarə etməyə başlayıb. Çinli uşaqların "sümüksüz" elastikliyi, robotvari sinxronluğu və mükəmməl itaəti bu yeni insan modelinin ilkin nümunəsi ola bilər.

Keçmişin qəhrəmanları dözümlü və ağıllı döyüşçülər idisə, gələcəyin qəhrəmanları həm fiziki olaraq elastik, həm də zehni olaraq proqramlaşdırılmış fərdlər olacaq. Onlar həm idman arenasında, həm də texnoloji döyüş meydanlarında "fövqəl əsgər” rolunu oynayacaqlar.

Çox ehtimal, bu uşaqların yetişdirilməsində əsas hədəflərdən biri də gələcəyin fövqəl əsgərini formalaşdırmaqdı. Gələcək müharibələr təkcə silah, texnologiya ilə deyil, həm də insanın fiziki və zehni üstünlüyü ilə aparılacaq. Yüksək refleksli, az ağrı hiss edən, sərhədsiz dözümlü, əmrə tam tabe olan bir insan! 

Yaranan bu yeni varlıq təkcə əsgər deyil, həm də döyüş meydanında texnikanı belə, kölgədə qoyan canlı silah olacaq!

Düşünürəm ki, həmin çinli uşaqlar fiziki və psixoloji baxımdan bu cür canlı silahın ilkin modeli kimi formalaşdırılır. Gələcəkdə süni intellektlə inteqrasiya olunmuş əsgərlər reallığa çevrilərsə həmin çinli uşaqlar bunun üçün hazır "material" rolunu oynayacaqlar. 

Nə qədər heyranlıqla yanaşsaq da, bu təlim sisteminin narahatedici məqamları da çoxdur. Bu uşaqlar bir tərəfdən fövqəladə fiziki imkanlar qazansalar da, digər tərəfdən azad iradə və fərdi mənlikdən uzaqlaşdırılırlar. 

Bütün bu proseslər fonunda belə bir qlobal sual doğulur:  "Biz hansı insan modelinə üstünlük verməliyik, azad, yaradıcı, düşünən fərd, yoxsa çevik, dözümlü, əmrə tabe olan effektiv varlıq?” 

Murad Köhnəqala