Icma.az
close
up
RU
Da Vinçinin məşhur Vitruvius adamı rəsminin sirri nəhayət açıldı

Da Vinçinin məşhur Vitruvius adamı rəsminin sirri nəhayət açıldı

Qaynarinfo saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Leonardo da Vinçinin məşhur "Vitruvius adamı" rəsmi üzərində aparılan yeni analiz, bədən proporsiyalarının izahında stomatologiyada tanınan bir quruluşun – "Bonvill üçbucağı"nın – həlledici ola biləcəyini irəli sürür.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Qərb sənət tarixinin ən tanınan fiqurlarından biri olan bu rəsim, həm estetik, həm də elmi baxımdan yüz illərdir diqqətlə araşdırılır. "Mona Liza"dan sonra Leonardo da Vinçinin ən məşhur əsərlərindən biri sayılan "Vitruvius adamı", ehtimal ki, bu günə qədər gözardı edilən insan ağız quruluşu ilə bağlı bir geometriya prinsipini əks etdirir.

Rəsmin tarixi və Vitruviusun təsiri

Leonardo bu rəsmi 1490-cı ildə, qədim Roma memarı Vitruviusun "De Architectura" əsərindən ilham alaraq yaradıb. Vitruviusa görə, insan bədəninin mərkəzi nöqtəsi göbəkdir və insan arxası üstə uzanıb qollarını və ayaqlarını açdıqda, bu mərkəzdən çəkilmiş bir çevrə içində əlləri və ayaqları çevrənin sərhəddinə toxunur. Eyni zamanda, insanın boyu ilə qollarını yanlara açdıqda alınan genişlik eyni ölçüdə olur və bu, kvadrat forması ilə tamamlanır.

Da Vinçi bu prinsipləri vizual şəkildə əks etdirməyə çalışsa da, Vitruviusun mətnlərində ölçülərin dəqiq hesablanmasına dair texniki məlumatlar yox idi. Rəssamın çəkdiyi rəsim ilk baxışda bu boşluqları doldururmuş kimi görünsə də, dövrün bir çox sənətçisi oxşar cəhdlər etmiş və əksəriyyəti uğursuz olmuşdu. Hətta Leonardo özü belə, metndəki bəzi qeyri-dəqiqlikləri düzəltmək məcburiyyətində qalmışdı.

Geometrik sirr: Bonvill üçbucağı

Rəsmin arxasında yatan geometrik sirr, nəhayət bir diş həkimi – Rori Mak Svinni tərəfindən fərqli baxış bucağı ilə izah edilib. Onun fikrincə, bu sirrin cavabı Leonardo tərəfindən elə rəsmin kənarındakı qeydlərdə aydın şəkildə yazılıb, lakin heç kim onu düzgün şəkildə şərh etməyib.

Leonardo qeyd edir:

"Əgər ayaqlarını, baş hündürlüyünün on dörddə biri qədər aşağıya açarsansa və əllərini başın səviyyəsinə qaldırarsansa, bədənin mərkəzi göbək olur və ayaqların arasındakı sahə bərabəryanlı üçbucaq təşkil edir".

Mak Svinniyə görə, bu bərabəryanlı üçbucaq "Bonvill üçbucağı"nı xatırladır. XIX əsrdə diş həkimi Uilyam Bonvill aşkar etmişdi ki, alt çənənin funksional nöqtələri – iki çənə oynağı ilə alt ön dişlərin ortası – arasında bərabəryanlı üçbucaq formalaşır. Bu struktur yalnız anatomik deyil, həm də bu gün bir çox stomatoloji cihazın dizaynında istifadə olunur.

Mak Svinni əlavə edir ki, bu struktur yalnız ikiölçülü deyil – o, əslində üçölçülü bir formalı, yəni tetraedr (dördü bərabər üçbucaqdan ibarət həcmli fiqur) təşkil edir. Bu fiqurun zirvəsi isə alnın ortasında yerləşən glabella nöqtəsinə qədər uzanır. Beləliklə, həm statik anatomiya (sümük quruluşu), həm də dinamik funksiya (çənə hərəkətləri) bu strukturla izah oluna bilir.

Daha da maraqlısı isə bu quruluşun təqribən 1,63 olan ölçü nisbətidir ki, bu da Leonardo tərəfindən rəsmdə istifadə olunan 1,64 nisbəti ilə demək olar ki, tam üst-üstə düşür.

Kəllə quruluşunda sabitlik

Svinniyə görə bu nisbət yalnız alt çənədə deyil, insan kəlləsinin ümumi strukturunda da müşahidə olunur. 100 insan kəlləsi üzərində aparılmış tədqiqat nəticəsində, nasion nöqtəsindən inion nöqtəsinə qədər olan məsafə ilə bregma-inion arasındakı məsafə müqayisə edildikdə, 1,64 ± 0,04 nisbətində sabit bir ölçü tapılıb. Bu, yalnız insana xas və ideal kəllə proporsiyalarını təyin edən bir göstəricidir.

Əlbəttə, Leonardo da Vinçinin bu quruluşu "Bonvill üçbucağı" kimi tanıdığına dair konkret sübut yoxdur. Ancaq onun insan anatomiyasına olan dərin marağını və detallara verdiyi diqqəti nəzərə alsaq, bu əlaqəni sezgisel və ya təcrübəyə əsaslanaraq dərk etmiş olması çox ehtimal olunur. Onun dəftərləri, müasir anatomiya ilə təəccüblü dərəcədə üst-üstə düşən dəqiq rəsmlərlə doludur və Leonardo təbiətdə estetik ilə riyaziyyatın bir-birindən ayrılmaz olduğuna inanırdı.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:193
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 08 İyul 2025 10:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see319

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see307

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see303

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see299

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see299

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see295

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see287

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see283

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see278

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see277

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see253

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see252

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see246

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see245

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see244

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see239

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see233

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see232

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see230

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see228
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri