Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Da Vinçinin məşhur Vitruvius adamı rəsminin sirri nəhayət açıldı

Da Vinçinin məşhur Vitruvius adamı rəsminin sirri nəhayət açıldı

Qaynarinfo saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Leonardo da Vinçinin məşhur "Vitruvius adamı" rəsmi üzərində aparılan yeni analiz, bədən proporsiyalarının izahında stomatologiyada tanınan bir quruluşun – "Bonvill üçbucağı"nın – həlledici ola biləcəyini irəli sürür.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Qərb sənət tarixinin ən tanınan fiqurlarından biri olan bu rəsim, həm estetik, həm də elmi baxımdan yüz illərdir diqqətlə araşdırılır. "Mona Liza"dan sonra Leonardo da Vinçinin ən məşhur əsərlərindən biri sayılan "Vitruvius adamı", ehtimal ki, bu günə qədər gözardı edilən insan ağız quruluşu ilə bağlı bir geometriya prinsipini əks etdirir.

Rəsmin tarixi və Vitruviusun təsiri

Leonardo bu rəsmi 1490-cı ildə, qədim Roma memarı Vitruviusun "De Architectura" əsərindən ilham alaraq yaradıb. Vitruviusa görə, insan bədəninin mərkəzi nöqtəsi göbəkdir və insan arxası üstə uzanıb qollarını və ayaqlarını açdıqda, bu mərkəzdən çəkilmiş bir çevrə içində əlləri və ayaqları çevrənin sərhəddinə toxunur. Eyni zamanda, insanın boyu ilə qollarını yanlara açdıqda alınan genişlik eyni ölçüdə olur və bu, kvadrat forması ilə tamamlanır.

Da Vinçi bu prinsipləri vizual şəkildə əks etdirməyə çalışsa da, Vitruviusun mətnlərində ölçülərin dəqiq hesablanmasına dair texniki məlumatlar yox idi. Rəssamın çəkdiyi rəsim ilk baxışda bu boşluqları doldururmuş kimi görünsə də, dövrün bir çox sənətçisi oxşar cəhdlər etmiş və əksəriyyəti uğursuz olmuşdu. Hətta Leonardo özü belə, metndəki bəzi qeyri-dəqiqlikləri düzəltmək məcburiyyətində qalmışdı.

Geometrik sirr: Bonvill üçbucağı

Rəsmin arxasında yatan geometrik sirr, nəhayət bir diş həkimi – Rori Mak Svinni tərəfindən fərqli baxış bucağı ilə izah edilib. Onun fikrincə, bu sirrin cavabı Leonardo tərəfindən elə rəsmin kənarındakı qeydlərdə aydın şəkildə yazılıb, lakin heç kim onu düzgün şəkildə şərh etməyib.

Leonardo qeyd edir:

"Əgər ayaqlarını, baş hündürlüyünün on dörddə biri qədər aşağıya açarsansa və əllərini başın səviyyəsinə qaldırarsansa, bədənin mərkəzi göbək olur və ayaqların arasındakı sahə bərabəryanlı üçbucaq təşkil edir".

Mak Svinniyə görə, bu bərabəryanlı üçbucaq "Bonvill üçbucağı"nı xatırladır. XIX əsrdə diş həkimi Uilyam Bonvill aşkar etmişdi ki, alt çənənin funksional nöqtələri – iki çənə oynağı ilə alt ön dişlərin ortası – arasında bərabəryanlı üçbucaq formalaşır. Bu struktur yalnız anatomik deyil, həm də bu gün bir çox stomatoloji cihazın dizaynında istifadə olunur.

Mak Svinni əlavə edir ki, bu struktur yalnız ikiölçülü deyil – o, əslində üçölçülü bir formalı, yəni tetraedr (dördü bərabər üçbucaqdan ibarət həcmli fiqur) təşkil edir. Bu fiqurun zirvəsi isə alnın ortasında yerləşən glabella nöqtəsinə qədər uzanır. Beləliklə, həm statik anatomiya (sümük quruluşu), həm də dinamik funksiya (çənə hərəkətləri) bu strukturla izah oluna bilir.

Daha da maraqlısı isə bu quruluşun təqribən 1,63 olan ölçü nisbətidir ki, bu da Leonardo tərəfindən rəsmdə istifadə olunan 1,64 nisbəti ilə demək olar ki, tam üst-üstə düşür.

Kəllə quruluşunda sabitlik

Svinniyə görə bu nisbət yalnız alt çənədə deyil, insan kəlləsinin ümumi strukturunda da müşahidə olunur. 100 insan kəlləsi üzərində aparılmış tədqiqat nəticəsində, nasion nöqtəsindən inion nöqtəsinə qədər olan məsafə ilə bregma-inion arasındakı məsafə müqayisə edildikdə, 1,64 ± 0,04 nisbətində sabit bir ölçü tapılıb. Bu, yalnız insana xas və ideal kəllə proporsiyalarını təyin edən bir göstəricidir.

Əlbəttə, Leonardo da Vinçinin bu quruluşu "Bonvill üçbucağı" kimi tanıdığına dair konkret sübut yoxdur. Ancaq onun insan anatomiyasına olan dərin marağını və detallara verdiyi diqqəti nəzərə alsaq, bu əlaqəni sezgisel və ya təcrübəyə əsaslanaraq dərk etmiş olması çox ehtimal olunur. Onun dəftərləri, müasir anatomiya ilə təəccüblü dərəcədə üst-üstə düşən dəqiq rəsmlərlə doludur və Leonardo təbiətdə estetik ilə riyaziyyatın bir-birindən ayrılmaz olduğuna inanırdı.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:197
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 08 İyul 2025 10:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see336

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see328

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see325

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see315

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see276

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see265

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see262

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see258

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see253

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see250

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see228

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see227

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see219

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see213

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see210

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see208

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see195

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see193

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see185

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri