Icma.az
close
up
RU
Da Vinçinin məşhur Vitruvius adamı rəsminin sirri nəhayət açıldı

Da Vinçinin məşhur Vitruvius adamı rəsminin sirri nəhayət açıldı

Qaynarinfo saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Leonardo da Vinçinin məşhur "Vitruvius adamı" rəsmi üzərində aparılan yeni analiz, bədən proporsiyalarının izahında stomatologiyada tanınan bir quruluşun – "Bonvill üçbucağı"nın – həlledici ola biləcəyini irəli sürür.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Qərb sənət tarixinin ən tanınan fiqurlarından biri olan bu rəsim, həm estetik, həm də elmi baxımdan yüz illərdir diqqətlə araşdırılır. "Mona Liza"dan sonra Leonardo da Vinçinin ən məşhur əsərlərindən biri sayılan "Vitruvius adamı", ehtimal ki, bu günə qədər gözardı edilən insan ağız quruluşu ilə bağlı bir geometriya prinsipini əks etdirir.

Rəsmin tarixi və Vitruviusun təsiri

Leonardo bu rəsmi 1490-cı ildə, qədim Roma memarı Vitruviusun "De Architectura" əsərindən ilham alaraq yaradıb. Vitruviusa görə, insan bədəninin mərkəzi nöqtəsi göbəkdir və insan arxası üstə uzanıb qollarını və ayaqlarını açdıqda, bu mərkəzdən çəkilmiş bir çevrə içində əlləri və ayaqları çevrənin sərhəddinə toxunur. Eyni zamanda, insanın boyu ilə qollarını yanlara açdıqda alınan genişlik eyni ölçüdə olur və bu, kvadrat forması ilə tamamlanır.

Da Vinçi bu prinsipləri vizual şəkildə əks etdirməyə çalışsa da, Vitruviusun mətnlərində ölçülərin dəqiq hesablanmasına dair texniki məlumatlar yox idi. Rəssamın çəkdiyi rəsim ilk baxışda bu boşluqları doldururmuş kimi görünsə də, dövrün bir çox sənətçisi oxşar cəhdlər etmiş və əksəriyyəti uğursuz olmuşdu. Hətta Leonardo özü belə, metndəki bəzi qeyri-dəqiqlikləri düzəltmək məcburiyyətində qalmışdı.

Geometrik sirr: Bonvill üçbucağı

Rəsmin arxasında yatan geometrik sirr, nəhayət bir diş həkimi – Rori Mak Svinni tərəfindən fərqli baxış bucağı ilə izah edilib. Onun fikrincə, bu sirrin cavabı Leonardo tərəfindən elə rəsmin kənarındakı qeydlərdə aydın şəkildə yazılıb, lakin heç kim onu düzgün şəkildə şərh etməyib.

Leonardo qeyd edir:

"Əgər ayaqlarını, baş hündürlüyünün on dörddə biri qədər aşağıya açarsansa və əllərini başın səviyyəsinə qaldırarsansa, bədənin mərkəzi göbək olur və ayaqların arasındakı sahə bərabəryanlı üçbucaq təşkil edir".

Mak Svinniyə görə, bu bərabəryanlı üçbucaq "Bonvill üçbucağı"nı xatırladır. XIX əsrdə diş həkimi Uilyam Bonvill aşkar etmişdi ki, alt çənənin funksional nöqtələri – iki çənə oynağı ilə alt ön dişlərin ortası – arasında bərabəryanlı üçbucaq formalaşır. Bu struktur yalnız anatomik deyil, həm də bu gün bir çox stomatoloji cihazın dizaynında istifadə olunur.

Mak Svinni əlavə edir ki, bu struktur yalnız ikiölçülü deyil – o, əslində üçölçülü bir formalı, yəni tetraedr (dördü bərabər üçbucaqdan ibarət həcmli fiqur) təşkil edir. Bu fiqurun zirvəsi isə alnın ortasında yerləşən glabella nöqtəsinə qədər uzanır. Beləliklə, həm statik anatomiya (sümük quruluşu), həm də dinamik funksiya (çənə hərəkətləri) bu strukturla izah oluna bilir.

Daha da maraqlısı isə bu quruluşun təqribən 1,63 olan ölçü nisbətidir ki, bu da Leonardo tərəfindən rəsmdə istifadə olunan 1,64 nisbəti ilə demək olar ki, tam üst-üstə düşür.

Kəllə quruluşunda sabitlik

Svinniyə görə bu nisbət yalnız alt çənədə deyil, insan kəlləsinin ümumi strukturunda da müşahidə olunur. 100 insan kəlləsi üzərində aparılmış tədqiqat nəticəsində, nasion nöqtəsindən inion nöqtəsinə qədər olan məsafə ilə bregma-inion arasındakı məsafə müqayisə edildikdə, 1,64 ± 0,04 nisbətində sabit bir ölçü tapılıb. Bu, yalnız insana xas və ideal kəllə proporsiyalarını təyin edən bir göstəricidir.

Əlbəttə, Leonardo da Vinçinin bu quruluşu "Bonvill üçbucağı" kimi tanıdığına dair konkret sübut yoxdur. Ancaq onun insan anatomiyasına olan dərin marağını və detallara verdiyi diqqəti nəzərə alsaq, bu əlaqəni sezgisel və ya təcrübəyə əsaslanaraq dərk etmiş olması çox ehtimal olunur. Onun dəftərləri, müasir anatomiya ilə təəccüblü dərəcədə üst-üstə düşən dəqiq rəsmlərlə doludur və Leonardo təbiətdə estetik ilə riyaziyyatın bir-birindən ayrılmaz olduğuna inanırdı.

Aydın

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:196
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 08 İyul 2025 10:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see383

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see352

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see302

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see278

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see275

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see267

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see257

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see249

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see248

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see234

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see225

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see224

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see221

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see217

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see216

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see207

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see205

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri