Dalğalanan bayraq altında azad Azərbaycan

Dövlət rəmzləri hər bir xalqın tarixi yaddaşını, dövlətçilik ənənələrini və gələcək inkişaf istiqamətlərini özündə birləşdirən mühüm milli-mənəvi dəyərlər sistemidir. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı yalnız hüquqi atribut deyil, həm də milli kimliyin, suverenliyin və müstəqillik ideallarının təcəssümüdür. Onun dalğalanması xalqımızın azadlıq uğrunda mübarizəsini və dövlətçilik iradəsini ifadə edir. Hər il noyabrın 9-da qeyd olunan Dövlət Bayrağı Günü bu dəyərlərin qorunması və müasir Azərbaycanın siyasi-iqtisadi inkişafının qiymətləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 1918-ci ildə yaradılması milli dövlətçilik tariximizdə yeni mərhələnin əsasını qoydu. Həmin il noyabrın 9-da üçrəngli bayrağın qəbul edilməsi dövlət quruculuğunun mühüm hadisələrindən biri oldu. Bayraqdakı mavi rəng türk mənşəyini, yaşıl rəng İslam sivilizasiyasına mənsubiyyəti, qırmızı rəng isə müasirləşmə və demokratik tərəqqi ideyalarını simvolizə edir. Bu ideoloji məzmun Əli bəy Hüseynzadənin irəli sürdüyü “Türkləşmək, islamlaşmaq, müasirləşmək” prinsipi ilə əlaqəlidir. Beləliklə, üçrəngli bayraq milli-mənəvi dəyərlərlə müasir inkişaf istiqamətlərinin vəhdətini ifadə edir.

Cümhuriyyətin süqutundan sonra bayraq rəsmi statusunu itirsə də, müstəqillik ideyası xalqın milli şüurunda yaşamaqda davam etdi. Bu tarixi irsin bərpasında 1990-cı il noyabrın 17-də Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisində üçrəngli bayrağın qaldırılması mühüm mərhələ oldu. 1991-ci il fevralın 5-də Azərbaycan Ali Sovetinin qərarı ilə bayrağa dövlət statusu verildi. Həmin il oktyabrın 18-də qəbul edilən Konstitusiya Aktı isə dövlət müstəqilliyimizin hüquqi əsaslarını müəyyənləşdirdi. 2009-cu ildən noyabrın 9-nun Dövlət Bayrağı Günü kimi qeyd edilməsi bu rəmzin milli dövlətçilik sistemindəki əhəmiyyətini bir daha təsdiqləyir.

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində suverenliyin təmin olunması ərazi bütövlüyü ilə yanaşı, milli birlikdən və effektiv dövlət idarəçiliyindən də asılıdır. 2020-ci ildə baş vermiş Vətən müharibəsi Azərbaycanın müstəqillik tarixində mühüm dönüş nöqtəsi oldu. 44 günlük müharibə ölkənin müdafiə potensialının və milli həmrəyliyinin nümayişinə çevrildi. Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında həyata keçirilən hərbi-siyasi strategiya və diplomatik fəaliyyət nəticəsində Azərbaycan tarixi Zəfər qazandı.

Şuşanın azad edilməsi ilə yeni mərhələyə qədəm qoyan ərazi bütövlüyünün bərpası prosesi sonrakı dövrdə dövlət suverenliyinin ölkənin bütün ərazisində təmin edilməsi ilə davam etdirildi. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə Dövlət Bayrağının ucaldılması milli iradənin, tarixi ədalətin və suverenliyin bərpasının simvoluna çevrildi. Bu proses milli qürurun və dövlətçilik şüurunun möhkəmlənməsində mühüm rol oynadı.

Dövlət müstəqilliyinin davamlılığı ölkənin iqtisadi potensialının inkişafı ilə bilavasitə əlaqəlidir. İqtisadi suverenlik dövlətə milli maraqlara uyğun inkişaf prioritetləri müəyyənləşdirmək, resurslardan səmərəli istifadə etmək və beynəlxalq rəqabət qabiliyyətini qorumaq imkanı yaradır. Eyni zamanda, iqtisadi müstəqillik sosial rifahın yüksəldilməsi və xarici iqtisadi təsirlərə qarşı dayanıqlılığın gücləndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Bu səbəbdən siyasi müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi güclü iqtisadi sistemin formalaşdırılmasını və institusional islahatların davam etdirilməsini tələb edir.

Müasir mərhələdə Azərbaycan iqtisadiyyatının əsas inkişaf prioritetləri qeyri-neft sektorunun genişləndirilməsi, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, innovativ texnologiyaların tətbiqi və insan kapitalının inkişafıdır. Bu istiqamətlər uzunmüddətli iqtisadi dayanıqlılığın təmin olunmasına və ölkənin qlobal rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsinə xidmət edir.

İşğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında həyata keçirilən Böyük Qayıdış proqramı regional inkişaf strategiyasının mühüm tərkib hissəsidir. Proqram həmin ərazilərin sosial-iqtisadi potensialının bərpasını, müasir infrastrukturun yaradılmasını və əhalinin doğma torpaqlarına qayıdışını nəzərdə tutur. “Ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” layihələrinin tətbiqi, rəqəmsal texnologiyaların inkişafı və yaşıl enerji potensialından istifadə regionun müasir iqtisadi prinsiplər əsasında qurulmasına şərait yaradır. Bu təşəbbüslər ölkənin dayanıqlı inkişaf məqsədlərinin reallaşdırılmasına da mühüm töhfə verir.

Nəticə etibarilə, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı milli dövlətçilik tarixini, azadlıq ideallarını və müstəqil gələcəyə istiqamətlənmiş strateji məqsədləri özündə birləşdirən fundamental dövlət rəmzidir. Cümhuriyyət dövründə formalaşmış dövlətçilik ideyaları müstəqilliyin bərpası və əldə edilən tarixi Zəfərlə yeni məzmun qazandı. Üçrəngli bayrağın ölkənin bütün ərazisində dalğalanması dövlət suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün ifadəsidir.

Bayrağın təcəssüm etdirdiyi mənəvi dəyərlərin davamlılığı iqtisadiyyatın gücləndirilməsi, insan kapitalının inkişafı, innovasiyaların təşviqi və milli həmrəyliyin qorunması ilə sıx bağlıdır. Bu baxımdan, bayraq altında birləşmək tarixi irsə ehtiram, müasir dövlət quruculuğuna məsuliyyət və gələcək inkişaf qarşısında öhdəlik deməkdir. Azərbaycanın üçrəngli bayrağı milli birliyin, suverenliyin və davamlı inkişaf əzminin rəmzi olaraq qalır.

Xatirə Zakir qızı Qocayeva

Pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru

Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin müəllimi