De Blekere də dilə gələndə...

Hakimlik mövzusuna tez-tez toxunmağım səbəbsiz deyil. Çünki bizim ölkə çempionatının ədalətli keçirilməsi mənim üçün həmişə əsas prinsiplərdən biri olub. Təkcə bizdə deyil, dünya təcrübəsi də bunu sübut edir. Yarış şərtləri hamı üçün eyni olmalı, mübarizə ədalətli aparılmalıdı ki, o yarışda iştirak edənlər də, ona tamaşa edib, iştirakçılara ürək verənlər də bundan zövq alsınlar.

Diqqət yetirirsizsə, FİFA və UEFA daim oyun qaydalarının üzərində işləyir, yeniliklər gətirir. Eyni zamanda da hakimlik məsələsinə diqqət yetirirlər. Başa düşürlər ki, bütün bunlar zamanın tələbidi. Futbol inkişaf edirsə, hakimlik də yerində dayana bilməz. Bir vaxtlar qapı arxasına iki hakim qoymuşdular ki, baş hakimə kömək göstərsinlər. Sonra gördülər ki, bu üsul effekt vermir və zamanın çağrışına səs verib VAR sisteminin tətbiqinə keçdilər.
Hamımızın yadındadı ki, ali futbol qurumları texnologiyanın futbola gəlişinə elə də “isti” yanaşmırdılar. Digər idman növlərində videotəkrara baxılması daha əvvəl tətbiq olunmağa başlamışdı. FİFA ilə UEFA isə bu üsulu futbolda tətbiq etməyə tələsmirdilər. İddia edirdilər ki, hakim hər dəfə oyunu saxlayıb, monitora baxmağa getsə, onda futbolun sürəti azalacaq, oyunun dinamikası aşağı düşəcək. Həm də futbol elə hakimlərin səhvləri ilə də sevilib, özünə milyonlarla azarkeş qazanıb. Bəzən 90 dəqiqə bitir, amma hakimlərin qərarları günlərlə müzakirə olunur. Bunun özü də hansısa mərkəzi oyunun günlərlə gündəmdə qalmasına yardım edir, müxtəlif futbol proqramlarına mövzu verir.
Hər halda, ali futbol qurumları daşı ətəyindən tökdü və VAR sistemi futbola ayaq açdı. Müəyyən şərtlər daxilində hakimlər qərar verərkən texnologiyanın köməyinə bel bağlamağa başladılar. Biz də müasir dünyanın bir parçasıyıq axı. AFFA da səxavətlə öz pul kisəsinin ağzını açdı. Dünyanın bir çox aparıcı futbol ölkələri VAR-a keçid etməmiş Azərbaycanda artıq VAR texnologiyası tətbiq olunmağa başladı.
Bax, az əvvəl qeyd etdiyim o bel bağlamaq məsələsi insan psixologiyasına öz təsirini göstərir. Bu yaxınlarda bir sürücü dostum deyir ki, müxtəlif naviqator proqramları işə düşəndən sonra sükan arxasında olanlar tənbəlləşməyə başlayıb. Heç kim getdiyi yolu yadında saxlaya bilmir. Gözləyirlər ki, naviqatorun “daxilindəki” o qətiyyətli səs sürücüyə “200 metrə sonra solu dönün”, “qarşıda radar var” kimi hökmləri versin. Sonra da sürücülər robot kimi həmin hökmləri təkrarlasınlar. Elə VAR-ın gəlişindən sonra hakimlər də sürücülərin gününə düşüb.
Həlledici məqamlarda sanki heç kim məsuliyyəti öz üzərinə götürmək istəmir, meydandakı hakimlər VAR-ın müdaxiləsini gözləyir. Düşünürlər ki, hər necə olsa, VAR-dakı hakimlər də bu oyunun idarəçiləridi, biz meydanda ora-bura qaçıb tər tökürük, onlar rahat kresloda oturub qonorar alırlar. Qoy məsuliyyət də onların üzərində qalsın.
Zarafat bir yana, bəzən həqiqətən də mən hakimlərin davranışına izah verməyə çətinlik çəkirəm. O cümlədən də “Neftçi” – “Sabah” qarşılaşmasının sonlarında yaşananlara. Əliyar Ağayev Yuri Matiasın Coy-Lens Mikelsə qarşı kobudluğunu görmədi, yaxud da onu kobud oyun kimi qiymətləndirmədi. VAR-da oturan Rauf Allahverdiyevlə Kamran Bayramova nə olmuşdu? Onlar niyə Ağayevə kömək etmədilər? Olmaya hakimlərimiz “Neftçi”nin baş məşqçisi Samir Abasovun bir müddət əvvəl dediyi “VAR-ı rədd eləmək lazımdı” sözlərinin təsirindən çıxa bilməyiblər?! Qorxublar ki, Abasov  bu dəfə onları rədd edəcək?! İş o yerə gəlib çatıb ki, AFFA Hakimlər Komitəsinin sədri Frank De Blekere də açıqlama verib, VAR-ın penalti qərarı üçün müdaxilə etməli olduğunu etiraf edib.
İş-işdən keçib, cənab sədr. Hakimlər səhvləri sıralayır, sonra da belçikalı sədrin dilindən bir “malalama” açıqlaması yayılır. Vəssalam. Bununla da hər kəs işini bitmiş sayır. Bu yerdə mən bir müddət əvvəl oxucularımıza təqdim etdiyim “Bahalı izahverən” yazısını xatırlayıram. Hər şey elə o yazıda olduğu kimidi. Belçikadan bir ətək avro töküb gətirdiyimiz Frank De Blekere bizə ancaq səhvlərdən sonra izah vermək üçün yarayır.
Ümid edirəm ki, bu acı həqiqəti AFFA-da oturanlar da qəbul edəcək, bu yay fəxri qonaq yola salınacaq. Artıq xərcə düşməyin, onsuz da səhvlər bitib-tükənməyəcək.
AMAL