Dəhlizin açılması ilə İran üstünlüyünü itirəcək Ekspert

“Uzun illər azərbaycanlılar Güney Azərbaycan və İranın şimalından keçmək məcburiyyətində qalaraq çətinliklərlə üzləşiblər. Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə bu yol daha asan və təhlükəsiz olacaq”.

Bunu Metbuat.az-a açıqlamasında siyasi-analitik Elyar Kamrani deyib. Ekspert hesab edir ki, Zəngəzur dəhlizinin açılması İran üçün əlindəki bir üstünlüyü itirmək deməkdir:

“Zəngəzur dəhlizinin açılması məsələsi gündəmə gələndən sonra İranın infrastruktur siyasəti və bəzi şəhərləri bu təşəbbüsə qarşı çıxdılar. Buna əsas səbəbi isə Azərbaycanın Naxçıvanla birləşməsi ilə bağlıdır. İran bu dəhlizin açılmasının öz maraqlarına zərər verəcəyini düşünərək müxtəlif bəhanələrlə prosesə mane olmağa çalışdı.

Dəhlizin açılması ilə İran Asiya-Avropa və Türkiyə-Avropa ticarət yollarının kənarında qalır. İranın potensialı və imkanları belə bir dəhlizi öz ərazisindən keçirmək və ticarət yollarını rahatlaşdırmaq üçün yetərli deyil. Bu səbəbdən müxtəlif bəhanələrlə buna qarşı çıxır”.

Vaşinqtonda Ermənistan və Azərbaycan Prezidentləri arasında imzalanan razılaşmadan sonra İranın bəzi rəsmi şəxslərinin, xüsusilə Ələkbər Vilayəti kimi nümayəndələrin sərt açıqlamalar verdiyini xatırladan Elyar Kamrani düşünür ki, onların fikri Zəngəzur dəhlizinin açılmasına təsir edə bilməz:

“İran prezidenti Məsud Pezeşkianın fikrincə, dəhliz İrana ciddi problem yaratmayacaq. İranın mövqeyi daha çox görüntü xarakterlidir. Amerika ilə əməkdaşlıq məsələsində etirazlarını ifadə etsələr də, bu, real nəticəyə gətirib çıxarmayacaq.

Qeyd edim ki, İranın Zəngəzur dəhlizinə mane olmaq cəhdləri Güney azərbaycanlılar arasında əks reaksiyaya səbəb olur. Onlar bu siyasəti tənqid edir və Azərbaycanın birləşməsini dəstəkləyirlər. İkinci Qarabağ müharibəsində Güney azərbaycanlıların göstərdiyi dəstək bu mövqenin güclü təsdiqidir”.

Məlumat üçün bildirək ki, İran prezidenti Məsud Pezeşkian ilk dəfə Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı açıqlamasında deyib ki, məsələ xəbərlərdəki kimi şişirdilmiş deyil:

“Bizdə olan məlumata görə, İranın ərazi bütövlüyü ilə bağlı tələbləri yerinə yetirilib”, - o qeyd edib.

Analitiklər Pezeşkianın bu bəyanatını son aylarda İran rəsmilərinin, xüsusən də ölkə rəhbərinin müşaviri Əli Əkbər Vilayətinin səsləndirdiyi sərt mövqe fonunda gözlənilməz yumşalma kimi qiymətləndirilir. Qeyd edək ki, Vilayəti Zəngəzur dəhlizi layihəsini İranın milli birliyi və ərazi bütövlüyünə “böyük təhdid” adlandırmış, bu təşəbbüsün Cənubi Qafqazdakı geosiyasi balansı poza biləcəyini iddia etmişdi.

Gülbəniz Hüseynli / Metbuat.az