Dekotini gedir, dekotiniçi gəlməsin

Bu yerdə: “İt hürdü, karvan keçdi...”

Fransanın Ermənistandakı səfiri Olivye Dekotini diplomatik fəaliyyətini başa vurmaq üzrədir. Diplomatik fəaliyyət deyirik, əslində, səfirin peşəkar missiyasına sadiqliyindən söz açmaq mümkünsüzdür. Məlumdur ki, o, ötən müddətdə yaxşı halda erməni diasporunun təmsilçisi qiyafəsində oldu. Pis halda isə qatı anti-Azərbaycançı libasa büründü. Ümid edək ki, Fransanın Ermənistandakı növbəti səfiri Dekotininin tutduğu işi tutmayacaq, getdiyi yolu getməyəcək. Çünki nə iş iş idi, nə də ki, yol yol. Hərçənd...

Əlqərəz, Dekotininin İrəvandakı fəaliyyəti Ermənistan–Fransa münasibətlərinin adi diplomatik çərçivədən çıxaraq, təhlükəsizlik və hərbi əməkdaşlıq müstəvisinə keçdiyi dövrə təsadüf edib. Səfir özü də 2024-cü ilin mayında bildirmişdi ki, Fransa artıq Ermənistanla münasibətlərdə strateji ölçüyə keçib, səfirlik daxilində müdafiə missiyası yaradılıb və məqsəd Ermənistanın ərazisini və suverenliyini qoruma imkanlarını gücləndirməkdir. Elə bu ifadə özü hər şey deyir. Məsələ ondadır ki, Dekotini diplomatik missiyasının az qala hər günündə özünü Ermənistanı və erməniləri müdafiə edən qladiator kimi göstərməyə çalışdı. Əlbəttə, bu amplua kənardan təlxəklik kimi göründü.

Ümumən, Dekotini 2025-ci ilin avqustunadək çox siyasi hoqqalara baş vurmuşdu. Həmin ilin fevralında isə o, Ermənistanın İctimai Radiosuna açıqlamasında əndazəni aşmışdı. İş o yerə çatmışdı ki, Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi onun dediklərinə ayrıca cavab vermək qərarına gəlmişdi. Səfir bildirmişdi ki, Azərbaycan Ermənistan ərazisini işğal edib, buna görə ikincini silahlandırmaq lazımdır. Azərbaycan XİN bu yanaşmanı Fransanın anti-Azərbaycan siyasətinin göstəricisi kimi qiymətləndirmiş, bildirmişdi ki, Dekotini Azərbaycan ərazilərinin Ermənistan tərəfindən işğalını və Almatı Bəyannaməsinə edilmiş istinadların mahiyyətini nəzərə almır. Nəinki nəzərə almır, ümumən, mahiyyəti anlamır.

Mühüm məqamlardan biri odur ki, Dekotini Paris-İrəvan hərbi əməkdaşlığını açıq şəkilsə müdafiə edirdi. Onun çıxışlarında diqqətçəkən başqa məqam Azərbaycanla mümkün yeni müharibə riskinin tez-tez vurğulanması idi. Ümumən, səfir var gücü ilə Fransanın neytral vasitəçi roluna zərər vurmağa çalışır, sülhə qarşı demarş xətti tuturdu. Üstəlik, Dekotininin Qarabağdan Ermənistana köçmüş ermənilərlə bağlı məsələdə də Parisin ermənipərəst mövqeyini fəal şəkildə müdafiə edərək, bütün diplomatik normalara aşdığı məlumdur.

Ümumiləşdirmə aparsaq, Dekotininin İrəvandakı missiyasını iki mərhələdə xarakterizə etmək olar: Birinci mərhələ 2023-cü ilin ikinci yarısını əhatə edir. Bu zaman kəsiyində Azərbaycan Qarabağda antiterror tədbirləri reallaşdırıb ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etmiş, bundan sonra Fransa-Ermənistan münasibətləri sürətlə dərinləşmişdi. İkinci mərhələ 2024-cü ili əhatə etmişdi. Bu mərhələdə Paris-İrəvan əlaqələri diplomatik-humanitar formatdan çıxaraq, hərbi və təhlükəsizlik tərəfdaşlığına çevrilmişdi. Müvafiq olaraq Dekotininin Azərbaycana qarşı fikirlərinin sərsəmlik dozası artmışdı.

Əvvəldə Dekotininin bütün diplomatik normaları aşdığını bildirdik. Onu da yazdıq ki, Fransanın Ermənistandakı yeni səfirinin Dekotini qədər həyasız olmamasına ümid edirik. Ona görə ümid edirik ki, hazırda Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesi irəliyə doğru gedir və həyasız səfirlərə prinsip etibarilə ehtiyac yoxdur. Güman edirik, Yelisey sarayı bu məqamı nəzərə alacaq. Amma nəzərə almasa da olar. Müdrik bir atalar sözümüzdə deyildiyi kimi, it hürər, karvan keçər...

Ə.RÜSTƏMOV
XQ