Dələduzluq riski Saxta satış səhifələrini necə tanıyaq?

Onlayn alış-verişə marağın artması ilə yanaşı, bu sahədə kiberdələduzluq halları da diqqət çəkir. Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, saxta satış səhifələri üzərindən vətəndaşlara müxtəlif məhsullar cəlbedici qiymətlərlə təklif olunur. Ödəniş alındıqdan sonra isə dələduzlar əlaqəni kəsir, telefon nömrələrini və sosial şəbəkə hesablarını bloklayırlar.
Belə hallarla qarşılaşmamaq üçün vətəndaşlar onlayn alış-veriş zamanı hansı məqamlara diqqət etməlidirlər? Saxta satış səhifələrini əvvəlcədən necə müəyyənləşdirmək mümkündür?
İnformasiya texnologiyaları və kibertəhlükəsizlik üzrə ekspert Fərid Musayev Demokrat.az-a söyləyib ki, onlayn alış-veriş zamanı dələduzluqdan qorunmaq üçün vətəndaşlar bir sıra mühüm məqamlara diqqət yetirməlidirlər:
“Saxta səhifələr həddindən artıq çoxdur. Ona görə də bir qədər vaxt ayıraraq domenin yazılışına diqqət etməliyik. Dələduzlar rəsmi saytın adını bir neçə hərflə dəyişərək saxta saytlar yaradırlar. Əgər bir məhsul bazar qiymətindən qat-qat ucuz təklif olunursa, bu, 99 faiz dələduzluq əlamətidir.
Eyni zamanda ünvanın əvvəlində “https://” və kilid işarəsinin olduğundan əmin olun. Lakin unutmayın ki, artıq bəzi saxta saytlar da bu sertifikatı əldə edə bilir. Ona görə də bu, yeganə kriteriya deyil. Saytda rəsmi ünvanın, iş saatlarının, sabit telefon nömrəsinin və geri qaytarılma siyasətinin olmaması böyük riskdir.
Ekspert vurğulayıb ki, ödənişi yalnız rəsmi və təhlükəsiz bank keçidləri ilə edin:
“Şübhəli şəxslərə birbaşa kart məlumatlarını, CVV kodunu və ya mobil pul kisələrinə dair məlumatları təqdim etməyin. Məsələn, “kart nömrəsini yaz və nə qədərsə güzəşt al” kimi təkliflər artıq dələduzluq əlaməti ola bilər. Həmçinin, məhsulu sosial şəbəkələrdəki reklamlardan deyil, tanınmış və etibarlı platformalardan, məsələn, rəsmi marketpleyslərdən axtararaq tapın. Məhsulun altındakı rəyləri yoxlayın. Əgər bütün rəylər eyni tonda və çox qısadırsa, onların saxta olma ehtimalı var. Qeydiyyat zamanı lazımsız şəxsi məlumatları, məsələn, şəxsiyyət vəsiqəsinin surətini, pasportu və ya digər sənədləri tələb edən saytlardan uzaq durun. Əgər bir təklif çox cəlbedici görünürsə və tələsik ödəniş tələb olunursa, tələsmək əvəzinə əvvəlcə məlumatı bir neçə mənbədən dəqiqləşdirmək ən doğru addımdır”.
Fidan Hacızadə