Dənizdə neft sızmaları: dünya bununla necə mübarizə aparır?

Dəniz akvatoriyalarında neft sızmaları dünyanın müxtəlif ölkələrində zaman-zaman baş verən ekoloji hadisələr sırasında yer alır. Sənaye və enerji infrastrukturlarının fəaliyyət göstərdiyi ərazilərdə belə insidentlər texniki nasazlıqlar, təbii təsirlər və ya kənar müdaxilələr nəticəsində meydana gələ bilər. Bu baxımdan əsas məsələ hadisənin operativ şəkildə müəyyənləşdirilməsi, sızmanın qarşısının alınması və ətraf mühitə mümkün təsirlərin minimuma endirilməsidir.

Modern.az xəbər verir ki, 19 iyun tarixində Dübəndi çimərliyi ərazisində neftlə çirklənmə izlərinin müşahidə olunması ilə bağlı məlumat daxil olduqdan sonra aidiyyəti qurumlar tərəfindən operativ tədbirlərə başlanılıb. SOCAR-ın məlumatına əsasən, Pirallahı adası ilə Dübəndi arasındakı akvatoriyada aparılan ilkin monitorinqlər zamanı neft ləkəsi aşkarlanıb. İlk mərhələdə aktiv sızma nöqtəsi vizual olaraq müəyyən edilmədiyindən mümkün mənbələr üzrə araşdırmalar həyata keçirilib.

Aparılan diaqnostik yoxlamalar nəticəsində çirklənmə mənbəyinin “Azneft” İB-yə məxsus sualtı neft kəmərlərindən biri olduğu müəyyən edilib. Mənbənin müəyyən edilməsindən dərhal sonra həmin xətt üzrə neftin nəqli dayandırılıb və hadisənin idarə olunması məqsədilə operativ qərargah yaradılıb.

SOCAR-ın açıqlamasına görə, dalğıc xidməti tərəfindən aparılan müayinələr zamanı sualtı kəmərdə mexaniki xarakterli zədələnmələr aşkar edilib. İlkin qiymətləndirmələrə əsasən, zədələnmənin xarici predmetlə, ehtimal ki, lövbərlə təmas nəticəsində yarandığı müəyyən olunub. Hazırda əsas məqsəd həm texniki problemin aradan qaldırılması, həm də dəniz mühitinə təsirin qarşısının alınmasıdır.

Belə hallarda beynəlxalq təcrübədə də tətbiq olunan əsas yanaşma sızma mənbəyinin dərhal izolyasiya edilməsi, çirklənmiş ərazilərin təmizlənməsi və ekoloji monitorinqin gücləndirilməsidir. Neft sənayesi olan ölkələrdə bu tip hadisələrin qarşısının alınması üçün mütəmadi texniki yoxlamalar, sualtı infrastrukturların diaqnostikası və fövqəladə hallara hazırlıq planları həyata keçirilir.

Hazırda Azərbaycan tərəfi tərəfindən də zəruri tədbirlər görülür. “Azneft” İB və Fövqəladə Hallar Nazirliyinin koordinasiyalı fəaliyyəti nəticəsində çirklənmənin nəticələrinin aradan qaldırılması, sahilyanı ərazilərin təmizlənməsi və vəziyyətin nəzarətdə saxlanılması istiqamətində işlər davam etdirilir.

Bu hadisə bir daha göstərir ki, dənizdə fəaliyyət göstərən enerji infrastrukturlarının təhlükəsizliyi, texniki nəzarət və operativ reaksiya mexanizmləri ekoloji sabitliyin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Əsas prioritet isə yaranmış vəziyyətin qısa müddətdə aradan qaldırılması və Xəzər dənizinin ekoloji təhlükəsizliyinin təmin olunmasıdır.