Diplomatlar bütün söhbətlər barədə məlumat verməlidir, çünki... Musa Qasımlı

“Əsası ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən qoyulmuş, 2003-cü ildən sonra yeni şəraitə uyğun olaraq  Prezident İlham Əliyevin müəyyənləşdirdiyi xarici siyasət xəttinin uğurla həyata keçirilməsi nəticəsində Azərbaycan dövlətinin beynəlxalq nüfuzu artıb, bir sıra ölkələrdə səfirliklərimiz açılıb, diplomatik fəaliyyətin coğrafiyası genişlənib. Azərbaycan dünyaya təsir edən güc halına gəlib və bir sıra örnəklər yaradıb. Hər bir dövlətin başlıca vəzifəsi olan ölkənin və millətin müdafiəsini təşkil etmək, təhlükəsizliyini etibarlı qorumaq və dövlət quruculuğu üçün əlverişli beynəlxalq şəraiti təmin edən xarici siyasəti yürütmək vəzifələri ötən illərdə uğurla yerinə yetirilib”.

Globalinfo.az xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin sədr müavini Musa Qasımlı bu gün keçirilən plenar iclasda deyib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycan “həlli olmayan, çətin olan” kimi təqdim edilən bütün problemləri həll edib:

“Diplomatiya mümkünlük sənətidir. Qarşıda dayanan beş pis variantdan ən az pis variantı götürməyi bacaran diplomatiyanın fəaliyyəti bir qayda olaraq qənaətbəxş qiymətləndirilir. Lakin xarici siyasət fəaliyyətini heyrətamiz ustalıqla həyata keçirən  Prezident İlham Əliyev uzun əsrlər boyu formalaşmış bu düsturu vurub dağıtdı, qarşımıza qoyulan bütün pis variantları ayaqları altına atdı, millətimiz və dövlətimiz üçün ən yaxşı olanını etdi, millətimizi qələbələrə gətirdi. Qazanılan qələbə təkcə hərbi deyil, eyni zamanda İlham Əliyev diplomatiyasının qələbəsidir, dünya diplomatiya tarixində nadir hadisədir. Dövlətimizə qarşı aparılan çirkin kampaniyaların səbəblərindən biri budur.Bu gün dövlətimiz, millətimiz qalibdir. Xaricdə Azərbaycanı təmsil edən şəxs dövlət diplomatıdır və o, bütün söhbətlər barədə məlumat verməlidir. Çünki, bunların hamısın səfirliyin arxivində qalır”.

Deputat qeyd edir ki, 1991-ci ildən sonra ilk dəfə olaraq 2023-cü ildə dövlət suverenliyimizin tam bərqərar edilməsindən sonra yaranmış tamamilə yeni şərait bu qanunun hazırlanmasını şərtləndirib:

“Andiçmə mərasimindəki nitqində  Prezident dövlətimizin xarici siyasətinin üstün istiqamətləri barədə söylədiklərinin reallaşdıırlması da diplomatik xidmət orqanlarının qarşısında yeni vəzifələr qoyur. Həmin vəzifələri yerinə yetirməkdən ötrü diplomatik xidmət orqanlarının fəaliyyətinin daha da təkmilləşdirilməsi zəruridir.

Layihə diplomatik xidmətin hüquqi əsaslarını, prinsiplərini, diplomatik xidmət orqanlarının sistemini, fəaliyyət istiqamətlərini, funksiyalarını, təşkili qaydalarını, xidmət əməkdaşlarının əsas vəzifələrini, hüquqlarını, diplomatik xidmət əməkdaşlarının, onların ailə üzvlərinin maddi təminatına və sosial müdafiəsinə dair və digər məsələləri tənzimləyir.
Layihə diplomatik xidmət orqanlarında vahid və ciddi mərkəzçiliyi, çevik və səmərəli əlaqələndirmənin daha yaxşı təşkilini təmin edəcəkdir. Müstəqilliyin ilk illərində ölkəmizdəki bəzi qurumların Xarici İşlər Nazirliyini məlumatlandırmadan, razılığını almadan hər hansı bir ölkə və xarici təşkilatla birbaşa əlaqə qurmalarının, rəsmi şəxslərin bir məsələyə dair fərqli fikirlər səsləndirmələrinin vahid xarici siyasət xəttinə vurduğu ziyan məlumdur.
Qanun layihəsi təkcə bu günümüz deyil, gələcək baxımından da əhəmiyyətlidir. Layihədə diplomatik fəaliyyətə dair yazışmaların qeydiyyatının aparılmasının, saxlanılmasının, arxivləşdirilməsinin və mühafizəsinin təşkil edilməsinin tənzimlənməsinin yazılmasını milli-dövlətçilik tariximiz baxımından əhəmiyyətli hesab edirəm. Diplomatik xidmət orqanlarının arxivinə dair ayrıca maddənin qanun layihəsində verilməsi yaxşı olmazdımı?

Vacib məsələlərdən biri diplomatik xidmətə xitam verildikdən sonra şəxsin keçmiş xidməti fəaliyyəti barədə məlumatlar verməsi məsələlərinin tənzimlənməsidir. Buna dair əvvəlki illərdə yol verilmiş bəzi üsulsuz halların qarşısı bundan sonra qanunla alınmalıdır.
Əhəmiyyətli məsələlərdən biri diplomatik xidmət əməkdaşının elmi və yaracılıq fəaliyyəti, həmçinin xidmət keçdiyi diplomatik xidmət orqanı rəhbərinin icazəsi ilə pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olması məsələsinin tənzimlənməsidir. Diplomatların universitetlərin müvafiq fakültələrində dərs vermələrinə icazənin nəzərdə tutulmasının diplomatik kadrların hazırlanmasında təkcə elmi-nəzəri deyil, praktik baxımdan da faydalı olacağı qənaətindəyəm. Yeri gəlmişkən, keçmiş səfirlərimizin gündəliklərinin, xatirələrinin bəlli qaydalar çərçivəsində yazıb kitab halında dərc etdirmələri diplomatya tariximizin öyrənilməsi, tədqiqi və təbliği baxımından fayda verərdi. Bu ənənənin formalaşdırılmasına ehtiyac vardır.

Layihədə diplomatik xidmət orqanları əməkdaşlarının sosial məsələlərinin tənzimlənməsinin nəzərdə tutulması əhəmiyyətli olub, onların peşə fəaliyyətinin daha yaxşı həyata keçirmələrinə kömək edəcəkdir.

Qanun layihəsi müvafiq tələblərə cavab verən gənclərin diplomatik xidmətə qəbulunu daha yaxşı tənzimlədiyi, diplomatik xidmətdə varisliyi, ierarxiyanı, ənənəni təmin etməyə, ciddi nizam-intizamın yaratmağa yönəldiyi üçün də əhəmiyyətlidir.
Layihədə diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının fəaliyyətin qiymətləndirilməsinin və attestasiyadan keçiriməsinin nəzərdə tutulması bu sahədə işlərin keyfiyyətinin daha da yaxşılaşdırılması məqsədini güddüyündən yalnız müsbət qiymətləndirilməlidir”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az