Donald Tramp müdafiə xərclərini artırmaq istəməyən ölkələri rüsumlarla təhdid edib

Bakı, 5 iyun, AZƏRTAC

ABŞ Prezidenti Donald Tramp NATO-nun 24-25 iyun tarixlərində Haaqada keçiriləcək sammitində iştirak etmək qərarına gəlib. Məqsəd aydındır: müttəfiqlərdən müdafiə sahəsinə ÜDM-in 5 faizini yatırmaq öhdəliyini tələb etmək.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Tramp bu təklifi iyunun 5-də Almaniya Kansleri Fridrix Merts ilə Oval kabinetdə keçiriləcək görüşdə təqdim edəcək. İspaniyanın ABC qəzeti yazır ki, buna qarşı çıxanlar üçün risk dərhal yeni tariflərin tətbiqidir.

Almaniya Kanslerinin səfəri və Prezident Trampın müxtəlif beynəlxalq forumlarda iştirakı ilə müdafiə məqsədilə xərclərin ÜDM-in 5 faizi həcmində olması hədəfi müzakirə olunmur. NATO-ya üzv dövlətlər buna nail olmaq üçün aydın plan təqdim etməlidirlər. “Prezident fikirlərini çox aydın ifadə edib: kollektiv müdafiə üzrə ümumi öhdəliklərin yerinə yetirilməməsinin nəticələri var”, -deyə diplomatik mənbələr mətbuata bildiriblər. ABŞ-ın NATO-dakı səfiri Metyu Uitaker Brüsseldə qeyd edib ki, diqqət müdafiəyə ən az sərmayə qoyan alyans ölkələrindən biri olan İspaniyaya yönəlib.

Amma İspaniya hazırda müdafiə xərclərinin artırılmasına qarşı çıxan yeganə ölkədir. İspaniya Baş naziri Pedro Sançes mövqeyini dəyişməsə, çox güman ki, Haaqa sammitində Trampla üz-üzə gələcək və bunun bütün nəticələrinə qatlanmalı olacaq.

İspaniya ilə yanaşı, Ağ evin təzyiq göstərəcəyi digər ölkə Böyük Britaniyadır. Tramp ümid edir ki, Baş nazir Kir Starmer 2035-ci ilə qədər hərbi xərcləri ÜDM-in 3,5 faizinə qədər artırmağa razılıq verməyə məcbur olacaq. Plan hazırkı Leyboristlər hökumətinin növbəti müddətdə 3 faizə çatması nəzərdə tutulan 35 milyard avroluq proqramını üstələyir, lakin konkret tarix göstərilmir.

Təklif Alyansda geniş dəstək qazanır. Burada bir çoxları ehtiyat edirlər ki, əvvəlki prezidentliyi dövründə NATO tərəfdaşlarının maliyyə öhdəliklərini yerinə yetirmədiyi iddiası ilə Alyansdan çıxmaqla hədələyən Tramp, eyni zamanda, bu sammitdə üzv ölkələrin imtina etməsi fonunda gözlənilməz reaksiya verə bilər.