Dövlət Neft Şirkəti uğurlar yolunda

Ötən il şirkətin aktivləri 31,6 faiz artaraq 94,7 milyard manata çatıb

2024-cü ildə qlobal neft və qaz bazarları geosiyasi gərginliklər, dəyişən tələblər, ənənəvi və bərpa olunan enerji sektorlarına əhəmiyyətli investisiyaların təsiri ilə nəzərəçarpacaq dalğalanmalarla müşahidə olunub. Bütün bunlara baxmayaraq, Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) aparılan struktur islahatları, bazar mövqeyini gücləndirəcək satınalmalar və investisiyalar, eləcə də xərclərin optimallaşdırılması sayəsində ötən ili müsbət nəticələrlə başa vurub. Bu barədə məlumatlar qurumun 2024-cü il üzrə maliyyə göstəricilərinə dair hesabatında yer alıb.

Bildirilib ki, il ərzində bir sıra uğurlu biznes satınalma əməliyyatlarını icra edən ARDNŞ “Cənub Qaz Dəhlizi” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətində və Türkiyədəki STAR Neft Emalı Zavodunda mərhələli satınalınma, “Umm Lulu”, “SARB”, “Bin Nasher” və “Al Bateel” konsessiyasında pay alışı, “Azər-Türk Bank” ASC-nin satınalınması, “Azəri”, “Çıraq” yataqlarının və “Günəşli” yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsi və hasilatın pay bölgüsü haqqında” saziş və Bakı – Tbilisi – Ceyhan boru kəməri üzrə əlavə payın satınalınması və “Azərkontrakt” ASC-nin SOCAR-a ötürülməsi əməliyyatlarını həyata keçirib.

Uğurlu islahatların və biznes birləşmələrinin nəticəsi olaraq hesabat ilində şirkətin ümumi aktivlərinin həcmi 31,6 faiz genişlənərək 94,7 milyard manata çatıb. Bununla yanaşı, şirkətin cəmi kapitalı da əhəmiyyətli şəkildə möhkəmlənərək 39,6 faizlik artımla 48,7 milyard manata yüksəlib.

2024-cü ildə Dövlət Neft Şirkətinin kredit öhdəlikləri əvvəlki illə müqayisədə 2 milyard manat azaldılıb. Bununla belə, yeni biznes satınalmaları (“Cənub Qaz Dəhlizi” QSC, STAR zavodu) nəticəsində bu müəssisələrin 7,8 milyard manat kredit öhdəliyi qurumun mövcud kredit öhdəliklərinə əlavə olunub. Eyni zamanda, 2023-cü ildə SOCAR-ın borc öhdəlikləri birgə müəssisələrin borclarının yenidən maliyyələşdirilməsi ilə bağlı olaraq 2,9 milyard manat artıb. Bütövlükdə isə, düzgün maliyyə siyasəti nəticəsində son 3 il ərzində biznes satınalmalarını və birgə müəssisələrin borclarının yenidən maliyyələşdirilməsini çıxmaqla qurumun kredit və uzunmüddətli borc öhdəlikləri 9,1 milyard manat, birgə müəssisələr də nəzərə alınmaqla isə 11,9 milyard manat azalıb.

Hesabata əsasən, qurum 2024-cü ili 2 milyard 927 milyon manat xalis mənfəətlə başa vurub ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 41,2 faiz çoxdur.

Ötən il neft şirkətinin satışdan (əsas əməliyyat) gəlirləri 84 milyard 689 milyon manat (əvvəlki ilə nisbətən 0,6 faiz az), satışının maya dəyəri 77 milyard 296 milyon manat (0,9 faiz çox), ümumi-inzibati xərcləri 2 milyard 252 milyon manat (16,1 faiz çox), paylaşdırma xərcləri 2 milyard 45 milyon manat (7,3 faiz az), əmlak, tikili və avadanlıq silinməsi hesabına gəlirləri 15 milyon manat (25 faiz az), sosial xərcləri 351 milyon manat (17 faiz çox), kəşfiyyat və qiymətləndirmə xərcləri 17 milyon manat (eyni qalıb), gözlənilən kredit gəlirləri 46 milyon manat (əvvəlki il zərər olub), maliyyə xidmətlərindən gəlirləri 18 milyon manat (əvvəlki il olmayıb), maliyyə xərcləri 2 milyon manat (əvvəlki il olmayıb), sair əməliyyat xərcləri 1 milyard 869 milyon manat (27 faiz az), sair əməliyyat gəlirləri 1 milyard 970 milyon manat (2,3 dəfə çox), effektiv faiz dərəcəsi üsulundan istifadə etməklə hesablanan faiz gəlirləri 852 milyon manat (28,3 faiz çox), maliyyə xərcləri 2 milyard 74 milyon manat (13,1 faiz çox), məzənnə fərqindən zərəri 366 milyon manat (49,3 faiz az), xalis monetar mövqe üzrə gəlirləri 1 milyard 114 milyon manat (11,1 faiz çox), birgə müəssislərin maliyyə nəticələri hesabına gəlirləri 540 milyon manat (28,6 faiz az), asılı müəssislərin maliyyə nəticələri hesabına gəlirləri 867 milyon manat (41,7 faiz çox), mənfəət vergisi ödəmələri isə 912 milyon manat (50,5 faiz çox) təşkil edib.

Bu il yanvarın 1-nə şirkətin aktivləri 94 milyard 701 milyon manat olub ki, bu da əvvəlki ilə nisbətən 31,6 faiz çoxdur. Hesabat dövründə şirkətin öhdəlikləri 24 faiz artaraq 46 milyard 44 milyon manata, balans kapitalı isə 39,6 faiz çoxalaraq 48 milyard 657 milyon manata çatıb. Qurumun maliyyə hesabatına əsasən, 2025-ci il yanvarın 1-nə əmlak, tikili və avadanlıqlarının dəyəri 55 milyard 466 milyon manat təşkil edib. Bu da əvvəlki ilin müvafiq dövrünə nisbətən 96,6 faiz çoxdur. Sözügedən dövrə ARDNŞ-nin birgə müəssisələrə investisiyaları 563 milyon manat, asılı müəssisələrə investisiyaları isə 2 milyard 279 milyon manat təşkil edib. Bu isə ötən il yanvarın 1-nə nisbətən müvafiq olaraq 13,6 dəfə və 2,1 dəfə azdır. Hesabatda qeyd olunub ki, bu il yanvarın 1-nə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin depozitləri 2 milyard 840 milyon manat təşkil edib ki, bu da əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 4,7 dəfə çoxdur.

Qeyd edək ki, şirkətin 31 dekabr 2024-cü il tarixinə konsolidasiya edilmiş maliyyə hesabatına nüfuzlu beynəlxalq audit qurumu olan “Ernst & Young Holdings (CIS) B.V.” tərəfindən dəyişilməmiş (təmiz) rəyi verilib.

Yeri gəlmişkən, Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti ölkə Prezidentinin 13 sentyabr 1992-ci il tarixli fərmanı ilə yaradılıb. 100 faiz dövlətə məxsus şirkətin əsas fəaliyyəti neft, qaz və qaz kondensatlarının hasilatı, emalı və nəql edilməsi, eləcə də neftin, qazın və neft məhsullarının satışından ibarətdir. Qurumun nizamnamə kapitalı 5 milyard 14 milyon manat təşkil edir.