Döymə və xərçəng: Qorxulu başlığın arxasında nə gizlənir?

Son illərdə döymələr populyarlıq qazanıb: “European Journal of Public Health”in apardığı araşdırmaya görə, qərbi avropalıların təxminən 13-21 faizi hazırda döymələrə malikdir.

Bununla belə, yayılmasına baxmayaraq, onların potensial uzunmüddətli sağlamlıq nəticələri haqqında təəccüblü dərəcədə az məlumat var.

Lent.az-ın xarici mediaya istinadən verdiyi xəbərə görə, Cənubi Danimarka Universitetində 2025-ci ildə aparılan bir araşdırma, döymə edən insanların dəri xərçəngi və limfoma inkişaf riskinin artdığını müəyyən edib.

“Euronews” xəbər verir ki, alimlər təsadüfi seçilmiş əkiz cütlüklərdən ibarət bir qrupdan istifadə edərək xərçəng xəstəliyinə tutulanları xərçəng xəstəliyinə tutulmayanlarla müqayisə ediblər. BMC Public Health jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, döymələri olan əkizlərdə dəri xərçəngi riski təxminən dörd dəfə yüksəkdir.

Müəlliflər həmçinin qeyd edirlər ki, döymə ölçüsü də rol oynaya bilər: əlin ovucundan böyük dizaynlar riski daha da artıra bilər.

Araşdırmanın həmmüəllifi, Cənubi Danimarka Universitetinin biostatistika üzrə dosenti Siqne Bedsted Klemmensen bildirib: "Həm limfoma, həm də dəri xərçəngi üçün (mürəkkəb miqdarı ilə risk arasında) bir əlaqənin olduğuna dair dəlillərimiz var".

"Limfoma üçün risk faktoru 2,7 dəfə yüksəkdir - bu, olduqca çoxdur. Dəri xərçəngi üçün isə əvvəllər 1,6 idi, indi isə 2,4-dür. Bu, insanın dərisində nə qədər çox mürəkkəb varsa, riskin və təhlükə faktorunun bir o qədər yüksək olduğunu göstərir", - o əlavə edib.

Lakin yadda saxlamaq vacibdir ki, bunlar yalnız ilk nəticələrdir və onların təfsiri çox sayda töhfə verən amillərlə məhdudlaşır. Daha dəqiq təhlil, məsələn, mürəkkəb növləri, döymə yerləri, xərçəng alt tipləri və digər genetik və ətraf mühit amillərinin nəzərə alınmasını tələb edir.

“Əsas məsələ odur ki, daha çox tədqiqata ehtiyac var”, - Klemmensen vurğulayır və əlavə edir ki, gələcək araşdırmalar daha böyük kohortlara və daha uzun müşahidə müddətlərinə ehtiyac duyacaq.

"Amma düşünürəm ki, növbəti addım döymənin bioloji mexanizmlərini öyrənmək və nəyin baş verdiyini anlamağa çalışmaqdır".

Döymələrin xərçəngə səbəb olduğuna dair qəti bir dəlil olmasa da, nəzərə alınması vacib olan digər risklər də var.

Xüsusilə, infeksiyaların qarşısını almaq üçün avadanlığın steril olduğundan və mürəkkəblərin özlərinin təhlükəsiz olduğundan əmin olmaq vacibdir.

İstənilən döymə mürəkkəbi bir piqmentdən (rəngdən məsul) və daşıyıcıdan - bu rəngi dərinin orta təbəqəsinə, yəni dermisə hopdurmağa kömək edən mayedən ibarətdir.

Əksər döymə mürəkkəbləri müxtəlif ölkələrdən idxal edildiyi üçün onların tərkibini izləmək çətin ola bilər və bəzən onlarda zərərli maddələr tapılır.