Dünya ərzaq qiymətləri mayda təxminən sabit qalıb

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) cümə günü açıqladığı yeni məlumatlara görə, dünya ərzaq əmtəələrinin qiymətləri üzrə əsas göstərici may ayında ümumilikdə sabit qalıb. Bitki yağlarının qiymətlərində azalma taxıl və şəkər üzrə qiymət artımlarını kompensasiya edib

Marja xəbər verir ki, beynəlxalq bazarlarda ticarəti aparılan əsas ərzaq məhsulları səbətinin qiymətlərində aylıq dəyişiklikləri izləyən FAO Ərzaq Qiymətləri İndeksi 2026-cı ilin may ayında orta hesabla 130,8 bənd təşkil edib. Bu göstərici yenilənmiş aprel səviyyəsindən 0,2 faiz aşağı, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə isə 2,9 faiz yüksəkdir.

VTB-də minimal faiz dərəcəsi ilə nağd kredit 9.9%-dən

“Qlobal ərzaq əmtəələri bazarları ümumilikdə dayanıqlığını qorusa da, taxıl qiymətlərinin artması hava şəraiti ilə bağlı risklərə, enerji və istehsal resursları bazarlarında pozulmalara qarşı həssaslığı göstərir. Hörmüz boğazı da daxil olmaqla əsas ticarət marşrutlarına təsir edən davamlı qeyri-müəyyənlik gübrə istifadəsini azalda və ərzaq qiymətlərinə əlavə təzyiq yarada bilər. Bu isə koordinasiyalı beynəlxalq fəaliyyətə ehtiyac olduğunu göstərir”, — FAO-nun Bazarlar və Ticarət bölməsinin direktoru Bubaker Ben-Belhassen bildirib.

FAO Taxıl Qiymətləri İndeksi apreldən mayadək 2,6 faiz artıb və ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən 5,0 faiz yüksək olub. Bu artım qlobal miqyasda yanacaq və gübrə xərclərinin yüksəlməsi, eləcə də hava şəraiti ilə bağlı təzyiqlər fonunda əsas taxıl növlərinin hamısında qiymətlərin bahalaşmasını əks etdirir.

Dünya buğda qiymətləri ay ərzində 3,4 faiz, illik müqayisədə isə 7,8 faiz artıb. Bahalaşmaya ABŞ da daxil olmaqla əsas ixracatçı ölkələrdə məhsul gözləntilərinin azalması təsir edib. ABŞ-da qışlıq buğda əkinlərinin vəziyyəti son onilliklərin ən əlverişsiz səviyyələrindən biri kimi qiymətləndirilir. 2026-cı ilin may ayında ABŞ-ın sərt qırmızı qışlıq buğdasının qiymətləri 2025-ci ilin mayı ilə müqayisədə 28 faiz yüksək olub.

Qarğıdalı qiymətləri 1,9 faiz artıb. İllik ifadədə artım 3,9 faiz təşkil edib. Bahalaşmaya əsas bazarlarda idxal tələbinin güclənməsi, Braziliya və ABŞ-da təklifin məhdudlaşması, həmçinin enerji qiymətlərinin möhkəmlənməsi fonunda etanol istehsalı ilə bağlı tələbin artması səbəb olub.

FAO-nun ümumi düyü qiymətləri indeksi əvvəlki ayla müqayisədə 2,7 faiz yüksəlib. Buna hava şəraiti ilə bağlı narahatlıqlar, eləcə də xam neft və neft məhsullarının qiymətlərinin artması fonunda Asiyanın bəzi aparıcı ixracatçı ölkələrində qiymətlərin dəstəklənməsi təsir göstərib.

Bunun əksinə olaraq, FAO Bitki Yağları Qiymətləri İndeksi aprellə müqayisədə 4,6 faiz azalıb. Bu, 2026-cı ildə indeksin ilk aylıq enişi olub. Beynəlxalq palma yağı qiymətləri qlobal idxal tələbinin zəifləyəcəyi gözləntiləri və xam neft bazarlarındakı qeyri-müəyyənlik səbəbindən geriləyib. Dünya soya yağı qiymətlərində isə qarışıq dinamika müşahidə olunub: Cənubi Amerikada ixrac üçün mövcud təklifin mövsümi artımı qiymətləri aşağı salsa da, Şimali Amerikada bioyanacaq tələbinin güclü qalması qiymətləri dəstəkləyib. Raps və günəbaxan yağlarının qiymətləri isə təklifin məhdud olması fonunda artıb.

FAO Ət Qiymətləri İndeksi 0,1 faiz artıb. Dünya mal əti qiymətləri, xüsusilə Çin və ABŞ-dan güclü idxal tələbi fonunda yüksəlib. Donuz əti qiymətləri isə əsasən Avropa İttifaqında bol təklif və zəif idxal tələbi səbəbindən aşağı düşüb.

FAO Süd Məhsulları Qiymətləri İndeksi əvvəlki ayla müqayisədə 0,5 faiz azalıb. Enişə əsasən beynəlxalq kərə yağı qiymətlərinin ucuzlaşması səbəb olub. Pendir qiymətləri əsasən sabit qalıb, yağsız süd tozu qiymətləri artıb. Tam yağlı süd tozu qiymətlərində isə qarışıq dinamika müşahidə edilib.

FAO Şəkər Qiymətləri İndeksi may ayında 7,5 faiz yüksəlib. Artıma Braziliyada şəkər qamışı məhsulunun şəkər istehsalına yönəldilən payının azalmasına dair məlumatlar, bunun etanol istehsalına daha çox xammal yönəldiləcəyi gözləntilərini artırması, həmçinin El-Ninyo şəraitinin qarşıdakı ildə Hindistan və Tailandda istehsala mənfi təsir göstərə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar səbəb olub.

Dünya taxıl istehsalı və ticarətinin qarşıdakı ildə azalacağı proqnozlaşdırılır

FAO-nun cümə günü açıqladığı son “Taxıl üzrə Təklif və Tələb Qısa İcmalı”na əsasən, 2026/2027 mövsümündə dünya taxıl istehsalının illik müqayisədə 2 faiz azalaraq 2 milyard 982 milyon tona düşəcəyi gözlənilir. Geriləmənin əsas səbəbi buğda məhsulunun azalmasıdır.

Gözlənilən eniş 2025/2026 mövsümündə qeydə alınan 6,1 faizlik artımdan və rekord həddə — 3 milyard 43 milyon tona çatmış istehsaldan sonra baş verir. Bu güclü artım qlobal taxıl ehtiyatlarının təxminən 9,5 faiz artmasına səbəb olub.

2026/2027 mövsümündə dünya taxıl istehlakının 0,6 faiz artacağı proqnozlaşdırılır. Bu, əvvəlki mövsümdə qeydə alınmış 2,7 faizlik artım tempindən daha zəifdir. Mövcud proqnozlara əsasən, dünya taxıl ehtiyatlarının əsasən düyü ehtiyatlarında gözlənilən azalma səbəbindən cüzi — 0,3 faiz azalacağı bildirilir. Nəticədə qlobal taxıl ehtiyatlarının istehlaka nisbəti 31,7 faiz səviyyəsində qalaraq əvvəlki səviyyəyə yaxın olacaq.

2025/2026 mövsümündə 4,8 faiz artdıqdan sonra qlobal taxıl ticarətinin qarşıdakı ildə 0,3 faiz azalaraq 507,2 milyon tona düşəcəyi proqnozlaşdırılır.