Icma.az
close
up
RU
Dünya növbəti təlatümlə üz üzə BMT əslində buna görə toplanıb

Dünya növbəti təlatümlə üz üzə BMT əslində buna görə toplanıb

GlobalInfo saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

 

Nyu-Yorkda keçirilən BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyası beynəlxalq münasibətlər sistemində yeni güc balanslarının formalaşmaqda olduğunu bir daha ortaya qoydu. Sessiyanın açılışından etibarən müşahidə olunan gərginlik, çıxışların siyasi mesajlarla zənginliyi və bəzi hallarda senzura elementlərinin tətbiqi, bu toplantının sadəcə formal diplomatik tədbir olmadığını sübut etdi. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın çıxışı zamanı fikirlərin efirdə yarımçıq kəsilməsi, artıq bu platformada belə böyük güclər arasında informasiya savaşı getdiyini göstərir.

Digər tərəfdən, Ukrayna-Rusiya münaqişəsinin hələ də beynəlxalq gündəmin əsas mövzusu olaraq qalması və Ukrayna nümayəndə heyətinin sərt mövqeyi sessiyanın gərgin keçəcəyini göstərir.

Globalinfo.az-a danışan siyasi şərhçi Əli Zülfüqaroğlu deyib ki, BMT-nin toplantısı nəticə baxımından ənənəvi sessiyalardan fərqlənməyəcək:

“Çünki dövlətlərarası münasibətlər sistemini tənzimləyən beynəlxalq təşkilatlar tədricən funksionallığını itirirlər. Bura insan hüquqlarından tutmuş qida sektoruna qədər bütün istiqamətlərdə fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilatlar da daxildir. Bəllidir ki, beynəlxalq təşkilatlar qlobal maliyyə təsisatlarının törəmə quruluşlarıdır. Hazırda qlobal hərbi, siyasi, iqtisadi böhranın təməl səbəbləri də milli dövlətlərlə qlobal maliyyə təsisatlarının – qlobal imperializmin yeni dünya düzənində dünya hakimiyyəti uğrunda savaşıdır.

İkinci Dünya müharibəsindən sonra qurulan və 1971-ci ildən “petrodollar” adlanan sistemin çöküş prosesinə qədəm qoyması mövcud dövlətlərarası münasibətlər sisteminin dağılmasına və onu tənzimləyən beynəlxalq təşkilatların çöküşünə gətirib çıxarır. Tədricən beynəlxalq təşkilatlar funksionallığını tamamilə itirəcək, yeni qurumlar, o cümlədən hərbi bloklar yaranacaq. Ona görə də müharibələr, dövlətlərin ərazi bütövlüyünün pozulması halları adi hadisəyə çevrilib. Fikir verirsinizsə, müxtəlif Qərb ölkələrində, məsələn, Fransada avtoritarizm artıq təəccüb doğurmur. Bu da onu göstərir ki, heç bir beynəlxalq təşkilat dünyada mövcud problemlərin həlli ilə bağlı təsirli mexanizmlərə sahib deyil və yaxın perspektivdə də olmayacaq”.

Ə.Zülfüqaroğlu qeyd edib ki, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın BMT-də islahatların aparılması ilə bağlı hər fürsətdə çağırış etməsi günün tələbidir:

“Amma göründüyü kimi, xüsusilə BMT Təhlükəsizlik Şurasınını daimi üzvləri bunda maraqlı deyillər. Əgər dünyada silah satışının təqribən 80 faizi BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvlərinə aiddirsə, o zaman bu cür qurumlar konfliktləri həll etməkdə nə qədər maraqlı olacaq? Təbii ki, olmayacaq. Ona görə də BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvləri hansısa qərarların qəbulunu veto hüququ ilə bloklamaq səlahiyyətinə malik olmamalıdır. BMT-də bütün üzv dövlətlərin səsi əsas olacağı halda, dünyada problemlərin həlli və ədalətli düzənin qurulması ilə bağlı müəyyən nəticələr əldə edilə bilər. Bunun üçün BMT-də köklü islahatlar aparılmalıdır.

Əli Zülfüqaroğlu

Düşünürəm ki, hazırkı məqamda bu çox çətin görünür. Belə olacağı halda isə yeni dönəmdə yeni tələblər meydana çıxacaq. Bu da özünü dövlətlərdən üstün görən, dövlətləri mütəmadi olaraq borclandıraraq boyunduruq altına salan, müxtəlif Qərb dövlətlərində, məsələn, Makron və Baydenin timsalında marionetləri hakimiyyətə gətirməklə, həmin dövlətlərdən silahlı güc kimi istifadə edərək, öz maraqlarının təmin olunmasını həyata keçirən qlobal imperializmin tam çöküşü ilə mümkündür. Ona görə də qlobal maliyyə təsisatlarının deyil, milli dövlətlərin formalaşdırdığı yeni və effektiv beynəlxalq təşkilatların qurulma perspektivinin yaranma ehtimalı getdikcə artır.

Yəni görünən odur ki, milli dövlətlərlə qlobal imperializmin savaşı dünyada böhran və qarşıdumaların daha da dərinləşməsinə gətirib çıxaracaq və dünya növbəti təlatümə sürüklənəcək. Bu isə dövlətlərarası münasibətlər, eyni zamanda qlobal maliyyə sistemində ciddi dəyişikliyi, eyni zamanda yeni beynəlxalq təşkilatlar və hərbi blokların yaranmasını qaçılmaz edir”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:160
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 24 Sentyabr 2025 17:09 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see359

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see337

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see276

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see266

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see266

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see265

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see258

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see253

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see248

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see244

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see238

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see236

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see235

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see234

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see231

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see223

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see222

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see221

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see199

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri