Dünyada ərzaq bahalaşıb Ən çox nələrin qiyməti artıb?

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) bu ilin iyul ayı üçün ərzaq qiymətləri indeksini açıqlayıb.

AZƏRTAC təşkilatın saytına istinadla xəbər verir ki, iyul ayında dünya üzrə ərzaq məhsullarının qiymətləri orta hesabla 130,1 bənd təşkil edib ki, bu da əvvəlki ayla müqayisədə 1,6 faiz artım deməkdir.

Aylıq artıma baxmayaraq, indeks 2024-cü ilin iyul ayında qeydə alınan səviyyədən 7,6 faiz yüksək olsa da, 2022-ci ilin mart ayında ərzaq qiymətlərinin pik nöqtəsindən 18,8 faiz aşağıda qalıb.

İndeks qlobal miqyasda ticarət edilən bir sıra ərzaq mallarının beynəlxalq qiymətlərində aylıq dəyişiklikləri izləyir. Hesabatda bildirilir ki, iyul ayında ət və bitki yağında qiymət artımı dənli bitkilər, süd məhsulları və şəkər indekslərində olan ucuzlaşmanı daha çox əvəzləyib.

FAO-nun taxıl qiymətləri indeksi iyun ayına nisbətən 0,8 faiz azalaraq 106,5 bənd təşkil edib. Buğdanın qiymətinin düşməsi qarğıdalı və arpadakı artımları üstələyib.

Şimal yarımkürəsində təzə mövsümi buğda yığımı qiymətlərə aşağı təzyiq yaratsa da, Şimali Amerikanın bəzi hissələrində yazlıq buğdanın mənfi şərtləri qiymətə müəyyən dəstək verib. FAO-nun düyü qiymətləri indeksi geniş ixrac tədarükü və zəif idxal tələbi səbəbindən 1,8 faiz azalıb.

Bitki yağı qiymətləri indeksi iyul ayında orta hesabla 166,8 bənd təşkil edib və əvvəlki ayla müqayisədə 7,1 faizlik kəskin artım göstərərək son üç ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb. Artım palma, soya və günəbaxan yağları üçün daha yüksək kotirovkaları əks etdirir.

Palma yağı qiymətləri güclü qlobal tələb və rəqabət qabiliyyətinin artması ilə artıb, soya yağı isə Amerikada bioyanacaq sektorunun möhkəm tələbatının gözləntiləri ilə dəstəklənib. Günəbaxan yağının qiyməti də Qara dəniz regionunda ixrac tədarükünün sıxlaşması səbəbindən qalxıb. Bunun əksinə olaraq, FAO-nun hesabatında deyilir ki, Avropaya yeni məhsul ehtiyatlarının gəlməsi ilə kolza yağının qiymətləri azalıb.

Ət qiyməti indeksi iyun ayına nisbətən 1,2 faiz artaraq 127,3 bənd təşkil edərək bütün zamanların ən yüksək səviyyəsinə çatıb. Artım, xüsusən də Çin və Amerika Birləşmiş Ştatlarından güclü idxal tələbi ilə dəstəklənən iribuynuzlu heyvan və qoyun ətinin bahalaşması ilə əlaqədardır.

Braziliyanın quş qripindən azad statusunu bərpa etməsindən sonra əsas tərəfdaşlardan idxalın bərpası fonunda quş ətinin qiymətləri də bir qədər artıb. Əksinə, donuz əti qiymətləri, xüsusilə Avropa İttifaqında geniş tədarük və qlobal tələbin azalması səbəbindən azalıb.

FAO-nun süd məhsullarının qiymətləri indeksi iyun ayından etibarən 0,1 faiz azalaraq 155,3 bənd təşkil edib. Bu, 2024-cü ilin aprelindən bəri ilk azalmadır.

Kərə yağı və süd tozlarının qiymətləri də azalıb ki, bu da bol ixrac tədarükü və xüsusilə Asiyadan idxal tələbinin azalmasını əks etdirir. Bununla belə, pendir qiymətləri Asiya və Yaxın Şərq bazarlarında güclü tələbat və Avropa İttifaqında daha sıx ixrac imkanları səbəbindən artmaqda davam edib.

Şəkər qiyməti indeksi əvvəlki ayla müqayisədə 0,2 faiz azalaraq 103,3 bənd təşkil edib və ardıcıl beşinci aydır ki, azalma trendini davam etdirir.