Dünyanın bölüşdürməsi xəbərinə reaksiya Qlobal şəbəkələrin maraqlarını ifadə edən...”

Xəbər verdiyimiz kimi, “Nüfuzlu “Newsweek” (“Nyusvik”) dərgisi dünyanın ABŞ, Çin və Rusiyanın maraq dairəsinə bölünəcəyini əks etdirən xəritə dərc edib. Bölgüyə görə, Çinin təsir dairəsi Cənub-Şərqi Asiyanı, o cümlədən Pakistan, Hindistan və Yaponiyanı əhatə edəcək. ABŞ “Monro doktrinasına” görə Şimal Amerikaya, o cümlədən Qrenlandiyaya hakim olacaq.

Dərginin Rusiyaya verdiyi “pay” da maraqlıdır. Dərginin məntiqinə görə, Avropanın tamamı, Türkiyə və Cənubi Qafqaz ölkələri Rusiyanın təsir dairəsində olacaq. Maraqlıdır ki, dərgidəki məqalədə Mərkəzi Asiya, Yaxın Şərq, o cümlədən Afrika, Avstraliya və Cənubi Amerika ABŞ, Çin və Rusiya arasında bölüşdürülməyib.

Bu bölgü nəyə hesablanıb?

Globalinfo.az-a danışan politoloq Natiq Miri bildirib ki, bu, konkret bir sövdələşmə və ya ciddi anlaşmanın nəticəsi deyil:

“Qlobal şəbəkələrin maraqlarını ifadə edən dezinformasiyadır. Heç bir reallığı əks etdirmir. Daha çox beynəlxalq ictimai rəyi bu yöndə kökləməyə və reaksiyaları test etməyə hesablanıb. Çünki belə bir sistem İkinci Dünya müharibəsindən sonra mövcud olmuşdu. Hazırda dünyada qlobal güc mərkəzlərinin əhatə dairəsi anlayışı yoxdur. Dünya artıq köhnə dünya deyil. Bu gün Avropa, Qərb, Asiya, Avrasiya, Şimal və Cənub regionlarında bir çox güc mərkəzləri yaranıb. Belə iddialı dövlətləri hansısa mərkəzə bağlamaq, onları orbitində fırlanan subyekt kimi göstərmək məntiqli deyil. ABŞ və Rusiya rəhbərlərinin oturub danışması ilə dünyanın hansısa bölgələrinin kimin təsiri altında olması barədə qərar verməsi heç nəyi ifadə etmir”.

Politoloqun sözlərinə görə, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Amerika imperializminin son baronlarından biridir:

Natiq Miri

“Onun əsas xidmət etdiyi qayə Atlantik okeanından Sakit okeana qədər ABŞ-ı genişləndirməkdir. Bunun içərisinə bir çox ölkə və coğrafiyalar daxildir. Bu düşüncə mövcuddur, lakin praktik olaraq yerinə yetirilməsi mümkün deyil. ABŞ bu gün kiçik Qrenlandiya adasını belə ələ keçirməkdə zəiflik göstərir, Kanadanı 51-ci ştat olmaq təhdidi ilə hədələyir. Regional gücdən qlobal gücə çevrilməkdə olan qardaş Türkiyəni hansı mərkəzlərə bağlamaq mümkündür? Mövcud geosiyasi vəziyyətdə Türkiyə NATO üzvüdür. Lakin ABŞ-ın və digər NATO ölkələrinin maraqlarına zidd bir çox addımlar atır. Türkiyə kimi böyüyən, 1,6 milyard əhalisi olan Hindistan, Pakistan kimi nüvə silahına malik və s. ölkələr var. Bu ölkələrin sayı xeyli çoxdur. Belə olduğu halda münasibətləri köhnə əməkdaşlıqlar çərçivəsində qurmaq mümkün deyil”.

Natiq Miri qeyd edir ki, bir çox mərkəzlər, BMT kimi nüfuzlu təşkilatlar bu gün işlək mexanizmi olmayan, qısır qurumlara çevrilib:

“Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı, BRİKS, Türk Dövlətləri Təşkilatı kimi strukturların yarandığı bir vaxtda, hansısa ölkənin nüvə dövləti olması və digərlərinin onun ətrafında orbit kimi fırlanması anlayışları qəbuledilməzdir. Yalnız bərabərhüquqlu münasibətlər sistemindən söhbət gedə bilər. Məhz bu yanaşma ölkələri həmin mərkəzlərə cəlb edir. İstiqamətlər isə iqtisadi və ticari əməkdaşlıqdan ibarətdir. Rusiya özü-özünə yetərli bir ölkə deyil. Ölkə iqtisadiyyatı sürətlə çöküşə doğru gedir. Rusiya əhalisi yeddi türk respublikasının dəstəyi sayəsində ayaqdadır. Belə böyük bir coğrafiyanı Rusiyanın təsir dairəsinə vermək absurddur. Bu, digər qlobal güclər üçün də keçərlidir”.

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az