Dünyanın ən baha tablosu bir ada qiymətinə...

Dünya bazarında bədii əsərlərin dəyəri bəzən kiçik dövlətlərin büdcəsinə bərabər məbləğlərə çatır.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, mütləq rekord isə Leonardo da Vinçinin “Dünyanın Xilaskarı” (“Salvator Mundi”) əsərinə məxsusdur — bu tablo 450,3 milyon dollara satılıb.

Bu məbləğ 2017-ci ildə Christie’s hərracında ödənilib və bu pula Karib dənizində şəxsi bir ada və ya kiçik bir lüks yaxta donanması almaq mümkün olardı. Belə yüksək qiymət bir sıra unikal amillərin təsadüfü nəticəsində yaranıb.

Əvvəla, bu əsər Renessans dövrünün dahi rəssamı Leonardo da Vinçinin fırçasına məxsusdur. Onun dünyada çox az sayda əsəri mövcuddur və demək olar ki, hamısı muzey kolleksiyalarında saxlanılır. “Dünyanın Xilaskarı” isə satış zamanı şəxsi mülkiyyətdə olan yeganə Leonardo əsəri idi.

İkincisi, tablo ilə bağlı heyrətamiz bir tarix var: uzun illər itmiş sayılırdı və yalnız Leonardonun şagirdlərinə aid iş kimi tanınırdı. Yalnız müasir tədqiqatlar və restavrasiya işləri bu əsərin məhz ustanın özünə məxsus olduğunu sübut etdi. Böyük sənətkara aidliyin təsdiqi hər zaman əsərin qiymətini bir neçə dəfə artırır.

Əsərin dəyərinə təsir edən digər amil — Xilaskar İsa obrazının Leonardo üçün nadir olan ikonografik üslubda işlənməsidir. Bu, əsəri incəsənət baxımından bənzərsiz edir. Tablodakı sirli təbəssüm və işıq-kölgə oyunu rəssamın son yaradıcılıq dövrünə xas xüsusiyyətlərdəndir.

2017-ci ildə keçirilən hərrac anonim telefon alıcıları arasında əsl mübarizəyə çevrildi. Bu isə emosional gərginliyi və qiymətin daha da qalxmasını təmin etdi. Psixoloji amillər və əsəri istənilən qiymətə əldə etmək arzusu qiymətin yüksəlməsində əsas rol oynadı.

Tablo bir vaxtlar ciddi şəkildə zədələnmişdi və bir neçə dəfə restavrasiya olunmuşdu. Lakin bu, kolleksiyaçılar üçün onun dəyərini azaltmadı, əksinə, əsərə sirli bir aura əlavə etdi. Restavratorların müdaxiləsinin səviyyəsi və əsərin qorunma dərəcəsi barədə mübahisələr hələ də ekspertlər arasında davam edir.

Belə bir əsərin alınması təkcə lüks predmetə sahib olmaq deyil, həm də güclü maliyyə aktivinə və unikal status simvoluna sahib olmaq deməkdir. Alıcı öz kolleksiyasına sadəcə bir tablo deyil, incəsənət tarixində bir mərhələ qazandırır.

Əsərin sonrakı taleyi sirrlə örtülüb, bu da onun əfsanəsini daha da gücləndirir və gələcəkdə qiymətinin artmasına səbəb ola bilər. “Dünyanın Xilaskarı” sənət, tarix və pulun möhtəşəm şəkildə bir-birinə qarışdığı nadir hadisələrdən biridir.

Bu sövdələşmə sənət əsərlərinin dəyərinin sərhədləri haqqında təsəvvürləri tamamilə dəyişdirdi və bazar üçün yeni bir rekord səviyyə müəyyənləşdirdi. O, bir daha sübut etdi ki, dahi bir sənətkarın irsi obyektiv qiymətə malik deyil — bu, büdcə ilə ölçülməyən, istək və dəyərlə müəyyən olunan bir xəzinədir.