Dünyanın hər yerində olan küçə ticarəti ölkəmizdə niyə nəzarətsiz qalıb? EKSPERTLƏRDƏN AÇIQLAMA FOTO

Son illər küçə ticarətinin artması şəhərin ümumi görünüşündə ciddi səliqəsizlik və nizamsızlıq yaradıb. Küçə ticarəti nəinki vizual baxımdan şəhər estetikasına zərbə vurur. Üstəlik, sanitariya və təhlükəsizlik baxımından bir sıra suallar doğurur. Bu sahədə mütəxəssislər vəziyyətin nəzarətsiz olduğunu və konkret cavabdeh qurumun belə müəyyən edilmədiyini bildirirlər.

Sosioloq Lalə Mehralı Avtosfer.az-a verdiyi açıqlamada bildirib ki, küçə ticarətində xaotik bir vəziyyət müşahidə olunur:

“Məsələ burasındadır ki, bu sahədə tam bir xaos hökm sürür. Nəzarəti kim etməlidir, keyfiyyətə kim cavabdehdir, təhlükəsizlik kimin nəzarətindədir, hamısı sual altındadır. Çünki bir hadisə baş verəndə bütün qurumlar məsuliyyəti boynundan atır. Normalda bu ticarət növünə bələdiyyələr nəzarət etməlidir. Bir çox ölkədə bu sistem belə tənzimlənir – icazə bələdiyyədən alınır, keyfiyyət və təhlükəsizlik məsələlərinə də bələdiyyə cavabdeh olur. Amma bizdə bələdiyyələrin adı var, fəaliyyəti isə yoxdur”.

Sosioloq əlavə edib ki, saxlanma şəraiti xüsusi temperatur tələb edən qidaların günün istisində açıq havada satılması həm satıcı, həm də alıcı üçün ciddi təhlükə yaradır:
“Meyvə-tərəvəz satan küçə ticarətçisinin ət və süd məhsulları satması düzgün deyil. Əgər uyğun soyuducu təminatı yoxdursa, bu, insan sağlamlığı üçün təhlükəlidir. Küçə ticarəti düzgün təşkil olunsa, həm alıcı, həm də satıcı üçün faydalı olar. Dünyanın bir çox ölkəsində bu sistem elə qurulub ki, nəzarət və satış arasında maneə yaranmır”.

Memar Cahid Həsənovun fikrincə, küçə ticarətinin memarlıq və şəhərsalma baxımından da ciddi fəsadlara səbəb olur və bunu aradan qaldırmaq uzun illər çəkir:
“Bir vaxtlar küçə ticarətinin geniş yayılmasının əsas səbəbi insanların işlə təmin olunması idi. Amma bu gün artıq həmin sahədə yaranmış səliqəsizlik, tullantılar və antibakterial təhlükə şəhərin vizual görünüşünü tamamilə pozur. Yeşiklərə yığılmış ərzaqlar, yol kənarına atılmış sellofanlar şəhər mədəniyyətinə yaraşmayan mənzərə yaradır”.

Həsənov bildirir ki, bəzi kafe və obyektlər qarşısında quraşdırılmış çətirli, şüşəli və daha səliqəli satış yerləri yaxşı nümunə sayıla bilər:

“Küçə ticarəti əsasən meyvə-tərəvəz üzərində qurulub. Amma bu ticarətin müəyyən konstruksiyalar çərçivəsində təşkili, təmizliyin və estetik tələblərin qorunması vacibdir. Əks halda bu, həm sanitar, həm də memarlıq baxımından ciddi problem yaradır.”

Küçə ticarətinin şəhər mədəniyyətinə və sağlamlıq mühitinə vurduğu ziyan göz önündədir. Mütəxəssislər qeyd edir ki, bu sahənin tamamilə nəzarətə götürülməsi üçün hüquqi bazanın təkmilləşdirilməsi, bələdiyyələrin səlahiyyət və məsuliyyətinin artırılması zəruridir. Əks halda, küçə ticarəti təkcə alver vasitəsi deyil, eyni zamanda şəhər üçün sosial, sanitariya və estetik problem olaraq qalacaq.

Qeyd edək ki, dünyanın ən inkişaf etmiş ölkələrində belə küçə ticarəti mövcuddur. Lakin bu ölkələrdəki müəyyən qanunvericilik bütün təhlükəsizlik və ticarət məsələlərini tənzimləyə bilir. Ölkəmizdə isə hələ də bu istiqamətdə boşluqlar olduğu üçün bu gün küçə ticarəti fəaliyyət göstərilən məkanlarda natəmizlik baş alıb gedir.
Fidan