Durum dəyişir: Suriyanı kimlər qarışdırır?

Martın 6-da Suriyanın keçmiş prezidenti Bəşər Əsədin tərəfdarları olduğu iddia edilən silahlı qruplar, Latakiya əyalətinin Cebla bölgəsində yeni hakimiyyətin təhlükəsizlik əməkdaşlarına qarşı silsilə hücumlar təşkil ediblər və bir neçə yaşayış məntəqəsini ələ keçiriblər.

Məhz Suriya hökuməti dərhal bölgəyə ordu göndərib, sahilyanı ərazilərdə komendant saatı tətbiq edib və giriş-çıxışları bağlayıb.

Bir neçə gündən sonra təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən Cebla bölgəsində nəzarət bərpa edilib. Son məlumata görə, hazırda döyüşlər Tartus yaxınlığında davam edir.

Latakiya əyalətinin təhlükəsizlik qüvvələrinin təmsilçisi Sacid ad-Dik Suriyada vəziyyətin gərginləşməsinin arxasında “Hizbullah” təşkilatının dayandığını bəyan edib.

Qeyd edilib ki, “Hizbullah” və bəzi xarici dövlətlər sahilyanı rayonlarda Bəşər Əsəd tərəfdarlarna dəstək verir. Eyni zamanda, Bəşər Əsəd rejimində yüksək vəzifə tutmuş 5 nəfərin saxlanıldığı da açıqlanıb. 

Suriyanın yeni hakimiyyətinin lideri Əhməd əş-Şəraa kütləvi qətliamların məsuliyyətini daşıyan şəxslərin sərt şəkildə cəzalandırılacağını vəd edib. 

Xatırladaq ki, Suriyada təhlükəsizlik qüvvələri ilə keçmiş prezident Bəşər Əsəd tərəfdarları arasında baş verən silahlı qarşıdurma nəticəsində ölənlərin sayı 1300 nəfəri ötüb.

Suriya hökuməti, Latakiya və Tartus vilayətlərində baş verən gərginliyin arxasında İranın və Livanın “Hizbullah” təşkilatının olduğunu iddia edir. 

Latakiya əyalətindəki təhlükəsizlik qüvvələri, “Hizbullahın” vəziyyətin gərginləşməsində əhəmiyyətli rol oynadığını bildirir. 

“Hizbullah” və digər xarici dövlətlər, Bəşər Əsədin tərəfdarlarına dəstək verirlər. Bu faktlar, münaqişənin yalnız daxili deyil, həm də beynəlxalq təsirlərdən qaynaqlandığını göstərir.

Əhməd əş-Şəraa, həmçinin, ölkədəki vəziyyətin pisləşməsinin səbəbini əvvəlki rejimin qalıqları və onların xarici tərəfdarlarına bağlayır. 

Onun sözlərinə görə, bu qruplar Suriya xalqını və ölkəni vətəndaş müharibəsinə sürükləmək istəyir. Əsas məqsədləri isə Suriya xalqının birliyini və sabitliyini pozmaqdır.

Suriya hökuməti, belə qruplara qarşı sərt mübarizə aparmağa qərar verib və xalqına qarşı qanunsuz hərəkətlərdə əli olanların cəzalandırılacağını bildirib.

Türkiyəli politoloq, "Ankara-Moskva" ekspert-analitik şəbəkəsinin aparıcı mütəxəssisi Engin Özer "Cebheinfo.az"-a açıqlamasında bildirib ki, Suriyada baş verənlər, Bəşər Əsəd rejiminə qarşı çıxan Heyət Təhrir əş-Şam (HTŞ) qruplaşmasının hakimiyyəti ələ keçirməsi ilə başlamalı olan prosesin bir qədər təxirə salındığını göstərir.

Onun sözlərinə görə, Heyət Təhrir əş-Şam qruplaşmasının məhz Latakiya və Laskiya əyalətlərində Bəşər Əsədin tərəfdarlarına qarşı intiqam hissi ilə hərəkət edəcəyi artıq hər kəsə məlum idi. 

Bildirim ki, Heyət Təhrir əş-Şam qruplaşması belə bir hadisənin baş verəcəyindən məlumatlı idi və onlar bunun üçün bəhanə axtarırdılar. O bəhanə isə Baas qüvvələrinin HTŞ-yə  hücum etməsi ilə ortaya çıxdı və HTŞ indi bunu dəyərləndirir:

"Suriyadakı mövcud vəziyyət asanlıqla həll ediləcək bir məsələ deyil. Çünki Latakiya bölgəsinin qorunmasını Rusiya öz üzərinə götürə bilər. Son məlumatlara görə, böyük bir şiə kütləsi Rusiya bazalarına doğru hərəkət edib, dəniz sahilinə, Mevim bölgəsinə yönəliblər və Rusiyadan yardım istəyirlər. Buna görə də bu məsələnin həlli asan olmayacaq.

Əslində, baş verənlər gözlənilən idi. İnsanlar bu vəziyyətdən təəccüblənmiş kimi davranırlar, amma bu prosesin əvvəldən yaşanacağı məlum idi. Buna görə də HTŞ-nin bütün əsgərlərinə, Suriya ordusundakı bütün hərbçilərə tam nəzarət edə biləcəyini düşünmürəm. 

Bəzi qruplar oradan müstəqil şəkildə hücumlar təşkil edə bilərlər. Eyni zamanda, Nusayri əhalisinin silahlanması daha böyük reaksiyalara səbəb ola bilər. Hazırda onların özlərini qorumaq imkanları yoxdur. Buna görə də daha çox qatliamların baş verəcəyi bir dövr başlaya bilər.

Ümid edirik ki, bu insanlar kütləvi şəkildə Türkiyəyə keçməyə çalışmazlar, çünki onların Türkiyənin sərhədlərində də qohumları var. Bu məsələnin daha da böyüməsinin qarşısı alınar. 

Lakin bu hadisələrin sonunda, ehtimal ki, İran və Rusiya bu azlıq üçün  (hazırda azlıq vəziyyətindədirlər) xüsusi hüquq və ya qorunma tələb edəcəklər.

Səbinə Uğur
"Cebheinfo.az"

Açar sözlər: Suriya Bəşər Əsəd Engin Özer