Ədalətin və dövlətçiliyin təməli

Hər bir dövlətin möhkəm dayaqları onun qanunvericiliyində, xüsusilə də Konstitusiyasında əks olunur. Azərbaycan üçün də bu sənəd sadəcə hüquqi çərçivə deyil, həm də müstəqilliyimizin, milli iradəmizin və xalq hakimiyyətinin rəmzidir. 12 noyabr 1995-ci il tarixində qəbul edilən Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, ölkəmizin müasir dövlətçilik tarixində dönüş nöqtəsi oldu və bu gün hər il Konstitusiya Günü kimi qeyd olunur.
Sovet İttifaqının süqutundan sonra Azərbaycan Respublikası müstəqil dövlət kimi fəaliyyətə başladı. Lakin yeni siyasi reallıqlar və cəmiyyətin demokratik prinsiplərə əsaslanan idarəetməyə keçidi hüquqi əsas tələb edirdi.
1995-ci ilin noyabrında ümumxalq səsverməsi – referendum yolu ilə qəbul olunan Konstitusiya xalqın iradəsini, azadlıq və ədalət arzusunu ifadə etdi. Bu sənəd müstəqil Azərbaycanın ilk əsas qanunu kimi dövlətin siyasi, iqtisadi və sosial həyatının hüquqi əsaslarını müəyyənləşdirdi.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası beş bölmədən və yüzlərlə maddədən ibarətdir. Onun əsas prinsipləri demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlətin bərqərar olmasına xidmət edir.
Əsas müddəalar aşağıdakılardır:
* Dövlətin müstəqilliyi və suverenliyi;
* Hakimiyyətin xalqdan qaynaqlanması;
* İnsan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarının toxunulmazlığı;
* Hüquqi dövlət və ədalət prinsipi;
* Hakimiyyət bölgüsü – qanunverici, icraedici və məhkəmə hakimiyyətinin müstəqilliyi;
* Beynəlxalq hüququn prinsiplərinə sadiqlik.
Bu müddəalar Azərbaycanın siyasi sisteminin əsasını təşkil edir və vətəndaşların rifahı üçün sabit hüquqi zəmin yaradır.
Konstitusiyanın ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri insan hüquq və azadlıqlarına xüsusi diqqət yetirməsidir. Sənəddə hər bir vətəndaşın söz, vicdan, din, mülkiyyət, təhsil və əmək azadlığı təmin edilir.
Həmçinin, qanun qarşısında bərabərlik və ədalətli məhkəmə müdafiəsi prinsipləri, dövlət orqanlarının vəzifəsi kimi təsbit olunub. Bu, Azərbaycanın demokratik idarəetməyə sadiqliyinin və vətəndaş mərkəzli siyasətinin təməlidir.
Son illər ərzində ölkəmizdə baş verən sosial-siyasi və iqtisadi dəyişikliklər Konstitusiyanın bəzi müddəalarının zamanın tələblərinə uyğunlaşdırılmasını zəruri etmişdir. Bu məqsədlə referendumlar yolu ilə bir neçə dəfə dəyişikliklər edilmişdir.
Bu dəyişikliklər dövlət idarəetməsində səmərəliliyin artırılmasına, vətəndaşların hüquqlarının daha güclü qorunmasına və dövlət orqanları arasında səlahiyyət bölgüsünün müasirləşdirilməsinə xidmət edib.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən islahatlar Konstitusiyanın prinsiplərinə əsaslanaraq, Azərbaycanın hüquqi dövlət kimi inkişafını təmin edir.
Konstitusiya yalnız hüquqşünaslar üçün deyil, hər bir Azərbaycan vətəndaşı üçün öyrənilməsi vacib sənəddir. Xüsusilə gənc nəsil üçün bu sənəd milli kimliyin, vətəndaş məsuliyyətinin və dövlətə sədaqətin rəmzidir.
Gənclərin hüquq maarifçiliyinin artırılması, Konstitusiyanın mənasının və mahiyyətinin izahı gələcək nəsillərdə dövlətçiliyə hörmət və qanuna itaət mədəniyyətini gücləndirir.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası – dövlətçiliyimizin hüquqi bünövrəsidir. O, xalqın azad iradəsini, ədalətə və müstəqilliyə olan inamını ifadə edir.
12 noyabr – Konstitusiya Günü yalnız bir tarix deyil, bu gün həm də milli dövlətçilik düşüncəmizin, azadlığımızın və hüquqi mədəniyyətimizin bayramıdır.

Məhəmməd Balaqadaşov,
Yeni Azərbaycan Partiyası Xaçmaz rayon təşkilatının sədri