Efirdə BİABIRÇILIQ: “Arxa ilə trend olmur” “Müğənnilər” küçə söhbətlərini evimizə daşıyır

Bir neçə gün əvvəl “Kanal S”də yayımlanan “5 gün Mikayıl ilə” proqramı nəinki adını, həm də məzmununu efir azadlığı ilə "əbədiləşdirdi".

Bakıvaxtı.az-ın məlumatına görə, qonaqlar Kəmalə Günəşli, Narin, Narana Paşayeva və Rüfət Nasosnu arasında baş tutan dialoqlar, görünür, “səmimiyyət” anlayışını yeni səviyyəyə qaldırmaq məqsədi güdürdü. Efir etikasına görə müəyyən edilmiş sərhədləri gözləmək lazım deyilmiş kimi, söhbətlər hərəkətsiz dalğalar kimi yox, birbaşa sərhədləri aşan və bəzi hallarda “mənzilbaşına” çevrilən ifadələrlə dolu idi.

Belə təəssürat yaranırdı ki, “5 gün Mikayıl ilə” proqramının yaradıcıları efir azadlığı dedikdə, artıq bütün etik qaydaların sərhədlərini götürüb atmağı nəzərdə tutublar. Qonaqların sərbəst ifadə tərzi, bəzən adi məişət söhbətləri səviyyəsinə enən dialoqlar, təəssüf ki, izləyici auditoriyasını da iki yerə böldü: bir tərəfdən bu “real səmimiyyət”ə heyran qalanlar, digər tərəfdən isə efir mədəniyyəti adına narahatlıq keçirənlər...

Məsələ ilə bağlı Bakıvaxtı.az-a danışan teletəndiqdçi, professor Qulu Məhərrəmli bildirib ki, əslində, bu tip verilişlərin jurnalistikaya birbaşa aidiyyəti yoxdur:

"Bunlar daha çox əyləncə yönümlü proqramlardır, özünəməxsus auditoriyası da var, izlənirlər, müzakirə olunurlar. Lakin əsas məsələ verilişlərin mahiyyətindən çox, orada istifadə edilən dilin səviyyəsi, danışıq mədəniyyətidir. Təəssüf ki, bir çox hallarda efirdə səslənən ifadələr nə etikaya, nə də ümumi nitq mədəniyyətinə uyğun gəlir. Bu isə, dolayısı ilə, cəmiyyətimizdəki gündəlik davranış modelinin birbaşa təzahürüdür".

Qulu Məhərrəmli: Televiziya ekranı ictimai tribunadır

Qulu Məhərrəmli bildirib ki, o, burada fərdləri birbaşa günahlandırmaq fikrindən uzaqdır. Axı hər kəsin öz düşüncə tərzi, bilik səviyyəsi, ifadə üslubu var:

"Ancaq bu o demək deyil ki, efir məsuliyyətsizliyə açıq meydandır. Əksinə, televiziya ekranı ictimai tribunadır və burada danışılan hər söz auditoriyanın zövqünə, düşüncəsinə birbaşa təsir edir. Ona görə də çalışmaq lazımdır ki, efirdə normativ, ədəbi dildə danışıq üstünlük təşkil etsin. Əxlaq və etika çərçivəsindən kənar ifadələrə qətiyyən yer verilməməlidir. Verilişləri hazırlayan yaradıcı heyət bu baxımdan ikiqat məsuliyyət daşıyır. Əgər proqram hansısa sahə ilə bağlıdırsa, o zaman söhbət o sahənin dərinliklərinə enməli, peşəkar müstəvidə qurulmalıdır. Səmimiyyət və rahatlıq adı altında verilişlər məişət səviyyəsinə enirsə, nəticədə bayağılıq yaranır. Belə halların qarşısını almağın yeganə yolu peşəkarlıq, intellektual yanaşma və dəvət olunan qonaqlara əvvəlcədən doğru istiqamət göstərməkdir".

Müsahibimiz onu da əlavə edib ki, şou-biznes nümayəndələrinin böyük bir qisminin oxumağa, özünü inkişaf etdirməyə marağı yoxdur. Elementar dünyagörüşdən məhrum olmaq, bilik ehtiyacını duymamaq, nəticə etibarilə, məişət səviyyəsindən yuxarı qalxmağa imkan vermir. Və bütün bunlar toplanaraq, efirdə səslənən mənasız, bəsit, bəzən də etikadan kənar dialoqların yaranmasına səbəb olur. Efirə məsuliyyətlə yanaşmaq sadəcə peşəkarlıq deyil, həm də ictimai vicdan məsələsidir.

Məsələ ilə bağlı tərəfimizdən Audivizual Şuraya sprğu göndərilib.

Əli Hüseynov