Əfqanıstanda qadınlar dağıntılar altında öldü: Taliban əvvəlcə kişiləri xilas etdi

Əfqanıstanda Taliban rejiminin sərt qaydalarına görə zəlzələdən sonra qadınlar köməksiz qalıb.

Əfqanıstanda dağıdıcı zəlzələdən sonra qadınlar və qızlar xüsusilə faciəvi vəziyyətə düşüblər: Taliban rejiminin sərt qadağaları səbəbindən onlar kömək gözləmək məcburiyyətində qalıblar, ilk növbədə kişilər və uşaqlar xilas edilib. 

Lent.az-ın xarici mediaya istinadla xəbərinə görə, bu faciə, BMT-nin qeyd etdiyi kimi, Əfqanıstan cəmiyyətinin məruz qaldığı ikili standartların simvolu olub.

Zərər çəkmiş qadınlara məhəl qoyulmaması

“The New York Times” qəzetinin yazdığına görə, qohum olmayan kişi və qadınların fiziki təması qadağan olunduğu üçün yaralanan bir çox qadına vaxtında yardım göstərilməyib. Bəziləri dağıntılar altından xilas olunmaq üçün başqa kəndlərdən qadınların gəlməsini gözləyiblər.

Kunar əyalətindən olan 19 yaşlı Ayşa deyib: "Bizi bir küncə yığdılar və unudulduq. Heç kim bizə nə lazım olduğunu soruşmağa gəlmədi".

O, çoxlu yaralı qadın və yeniyetmə qızların köməksiz qaldığını bildirib. Könüllü Tahzibulla Muhazeb kişi xilasedicilərin qadınları dağıntılar altından çıxarmaqda tələsmədiyini təsdiqləyib.

"Deyəsən, qadınlar gözəgörünməzdi. Əvvəlcə kişi və uşaqlar müalicə olundu, qadınlar isə kənarda oturaraq kömək gözləyirdilər", - o əlavə edib.

Bəzi hallarda xilasedicilər qadınları təmas etməmək üçün yalnız paltarlarından tutaraq çıxarıblar.

Böhranı daha da gücləndirən məhdudiyyətlər

BMT-nin qadınların Əfqanıstandakı nümayəndəsi Syuzan Ferqyuson vurğulayıb ki, bu fəlakətdən ən çox qadın və qızlar əziyyət çəkib, ona görə də onların ehtiyacları ön planda olmalıdır. Bununla belə, həll yolu getdikcə mürəkkəbləşir.

Əfqanıstan illərdir tibb işçilərinin, xüsusən də qadınların çatışmazlığından əziyyət çəkir. Keçən il Taliban qadınların tibb müəssisələrində təhsil almasına qadağa qoyub və bu, vəziyyəti daha da pisləşdirib.

Qadınlara həmçinin 6-cı sinifdən sonra təhsil almaq, kişi müşayiətçisi olmadan səyahət etmək və humanitar iş də daxil olmaqla əksər sahələrdə işləmək qadağandır. BMT-nin qadın işçiləri təqib və təhdidlərlə üzləşib, bu da agentlikləri onları uzaqdan işə keçirməyə məcbur edib.

Taliban rejiminin ikiüzlülüyü

Bu faciəli hadisələrin fonunda Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin keçmiş əməkdaşı Sara Adams daha bir qalmaqalın üstünü açıb. O, yüksək rütbəli Taliban məmurlarının arvadlarının diplomatik pasportlarla sərbəst səyahət edən fotolarını fotoşəkillərlə dərc edib.

“Taliban evdar qadınları” adlanan kampaniyanın məqsədi əfqan qadınlarının rəsmi sənədlərində fotoşəkillərin olması rejimin qadağasının ikiüzlülüyünü ifşa etməkdir. Taliban lideri Hibatulla Axundzadə əvvəllər bu praktikanı qadağan edən şifahi əmr versə də, açıqlamalardan sonra Taliban səlahiyyətliləri ölkədəki qadınlar üçün sənədlərdəki fotoşəkillərin “könüllü”, lakin xaricdə yaşayanlar üçün məcburi olduğunu söyləyib.

Adams vurğulayıb ki, Talibanın arvadları “günahsız izləyicilər deyillər”. Onlar imtiyazlardan istifadə edir və həmvətənləri hətta adi hüquqlardan məhrum olduğu halda dünyanı gəzirlər.

Xatırladaq ki, 6 bal gücündə zəlzələ nəticəsində 1500-dən çox insan yaralanıb, Taliban hərəkatına nəzarət edən Əfqanıstan Daxili İşlər Nazirliyinin bəyanatında deyilir. Ölənlərin sayı 622-yə çatıb. Bundan əvvəl Əfqanıstanın dövlət radiosu (RTA) ölənlərin sayının 500-ə yaxın olduğunu bildirmişdi.