Icma.az
close
up
RU
Ekspert: Hörmüz böhranı Orta Dəhlizi qlobal ticarətin əsas alternativinə çevirir ŞƏRH

Ekspert: Hörmüz böhranı Orta Dəhlizi qlobal ticarətin əsas alternativinə çevirir ŞƏRH

Icma.az, Azertag portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Bakı, 19 mart, AZƏRTAC

Yaxın Şərqdə, xüsusilə Hörmüz boğazı ətrafında müşahidə olunan geosiyasi gərginlik qlobal iqtisadi sistemə çoxşaxəli təsir göstərməkdədir.

Bunu AZƏRTAC-a açıqlaması zamanı iqtisadçı-ekspert Samir Heydərov bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu proseslər dünya ticarətində risklərin artmasına, enerji və logistika zəncirlərinin yenidən qiymətləndirilməsinə səbəb olur.

“Hazırda dünya üzrə neft ixracının təxminən 20 faizi, mayeləşdirilmiş təbii qazın isə 30 faizə qədəri məhz bu strateji boğaz vasitəsilə həyata keçirilir. Eyni zamanda, kənd təsərrüfatı üçün vacib olan gübrə ticarətinin də mühüm hissəsi bu marşrutdan keçir. Bu baxımdan, Hörmüz boğazı ətrafında hər hansı eskalasiya təkcə enerji bazarlarını deyil, qlobal ərzaq təhlükəsizliyini də risk altına sala bilər. Artıq bazarlarda qiymət artımı müşahidə olunur və bu tendensiya davam edərsə, ilin sonuna doğru ərzaq məhsullarında da ciddi bahalaşma qaçılmaz ola bilər. Belə mürəkkəb geoiqtisadi şəraitdə alternativ və təhlükəsiz nəqliyyat marşrutlarının əhəmiyyəti kəskin şəkildə artır. Bu kontekstdə Orta Dəhliz (Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) qlobal ticarət sistemində ön plana çıxır. Xəzər hövzəsi ölkələrinin – Azərbaycan, Qazaxıstan və Türkmənistanın münaqişə zonalarından uzaq coğrafi mövqedə yerləşməsi bu marşrutun dayanıqlığını və etibarlılığını artırır.

Orta Dəhliz artıq yalnız alternativ deyil, strateji zərurətə çevrilməkdədir. Bu marşrut vasitəsilə Çin ilə Avropa arasında yük daşımaları daha qısa müddətdə və daha aşağı risklərlə həyata keçirilə bilir: “Xüsusilə Hind okeanı və Yaxın Şərq marşrutlarının riskli olduğu dövrlərdə Orta Dəhliz ticarətin davamlılığını təmin edən əsas xəttə çevrilir. Orta Dəhliz yalnız yükdaşımalar baxımından deyil, həm də enerji təhlükəsizliyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu marşrut vasitəsilə Xəzər regionunun enerji resurslarının Avropa bazarlarına çıxışı genişlənir və beləliklə, enerji təchizatının diversifikasiyası güclənir. Azərbaycanın tranzit potensialı son illərdə həyata keçirilən iri infrastruktur layihələri hesabına əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Azərbaycan artıq regionda əsas logistika mərkəzlərindən birinə çevrilib. Bu isə ölkəyə həm iqtisadi gəlirlər, həm də geosiyasi dividendlər qazandırır”.

Ekspert bildirib ki, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı Orta Dəhlizin əsas logistik qovşaqlarından biri kimi çıxış edir və yaxın illərdə onun buraxılış qabiliyyətinin 25 milyon tona çatdırılması planlaşdırılır.

“Bununla yanaşı, Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu xətti vasitəsilə Avropa ilə birbaşa bağlantı təmin olunur ki, bu da marşrutun rəqabət qabiliyyətini artırır. Son illərin statistikası göstərir ki, Orta Dəhlizə maraq sürətlə artır. Son üç ildə bu marşrutla Azərbaycandan keçən yüklərin həcmi təxminən 90 faiz artıb. 2025-ci ildə isə bu göstərici 16 milyon 909 min tona çatıb. Bu dinamika onu deməyə əsas verir ki, yaxın illərdə Orta Dəhliz qlobal ticarətdə daha böyük paya sahib olacaq. Azərbaycanın nəqliyyat dəhlizlərindən əldə etdiyi gəlirlərin artması da bu tendensiyanın mühüm göstəricisidir. Belə ki, ölkənin tranzit daşımalarından illik gəliri artıq yüz milyonlarla manatla ölçülür və bu gəlirlərdə əsas pay Şərq-Qərb nəqliyyat dəhlizinin üzərinə düşür”, - deyə Samir Heydərov əlavə edib.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:191
embedMənbə:https://azertag.az
archiveBu xəbər 19 Mart 2026 15:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri