Icma.az
close
up
RU
Ekspert: Ümumtəhsil məktəblərində müəllimlərin 30% i ixtisaslı kadr hesab olunur

Ekspert: Ümumtəhsil məktəblərində müəllimlərin 30% i ixtisaslı kadr hesab olunur

Icma.az xəbər verir, Demokrat.az saytına əsaslanaraq.

"Ölkədə məktəbəqədər təhsil qanunvericiliyə görə 1–6 yaşlı uşaqları əhatə edir. Əgər orta hesabla hər il 130 min uşaq dünyaya gəlirsə, bu, 1–6 yaş arası uşaqların sayının 600 mindən çox olduğunu göstərir. 5 yaşlı uşaqların 85–90%-i ümumtəhsil məktəblərində məktəbəhazırlıq qruplarına cəlb olunur ki, bu da məktəbəqədər təhsildə iştirak edən uşaqların ən azı 100 min nəfərini əhatə edir. Təqribən 500 min uşaq isə 1–5 yaş arasında olub, məktəbəqədər təhsil sisteminə cəlb olunmalıdır".
Bu sözləri Demokrat.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Elşən Qafarov deyib. 
"Hazırda Azərbaycanda dövlət məktəbəqədər təhsil müəssisələrinin sayı təqribən 2000-dir və bu müəssisələrdə məktəbə qədər təhsilə cəlb olunmuş uşaqların sayı yalnız 18 min nəfərdir. Yəni 500 min uşağın yalnız çox kiçik bir hissəsi dövlət müəssisələrinə daxil olur. Ölkədə təqribən 350 özəl məktəbəqədər təhsil müəssisəsi də fəaliyyət göstərir, lakin bu müəssisələrdə uşaqların sayı orta hesabla 10 mindən yuxarı deyil, çünki şərait məhduddur".
O bildirib ki, bir çox müəssisə “uşaq bağçası” adı altında fəaliyyət göstərir, amma əslində onlar lisenziyasız özəl kurslardır:
"Nəticədə, icmaəsaslı məktəbəqədər təhsil, kiçik qruplar və digər layihələr həyata keçirilir, lakin bunlar da geniş kütləni əhatə etmir. Təhsil Nazirliyinin təqdim etdiyi statistikaya görə 100 min uşaq məktəbəqədər təhsilə cəlb olunub, lakin bu rəqəm real vəziyyəti əks etdirmir. Çünki ölkədə məktəbəqədər müəssisələrdə yer sayı yalnız 17–18 min nəfər üçün yetərlidir.
Regionlarda qrupların bağlanması və uşaqların böyük şəhərlərə – Bakı, Abşeron, Sumqayıt, Gəncə yönləndirilməsi nəticəsində sıxlıq yaranıb. Ümumtəhsil məktəblərində bir sinif qanunvericiliyə görə 20 nəfərlə formalaşdırılmalıdır, lakin hazırda 30–35, hətta 40 şagirdlə fəaliyyət göstərilir. Məktəbəqədər qruplarda isə qanunvericiliyə görə 10–15 uşaq olmalıdır, amma bəzi şəhərlərdə 10 qrup əvəzinə 15 qrup fəaliyyət göstərir".
Ekspert deyib ki, məktəbəqədər təhsildə vəziyyət olduqca acınacaqlıdır:
"Hazırda təqribən 16 min müəllimin üçdə biri, yəni 6 min nəfərə yaxını təhsilsizdir, digər üçdə biri isə məktəbəqədər təhsil üzrə ixtisaslı deyil. Beləliklə, yalnız 30–33%-i ixtisaslı kadr hesab olunur. Halbuki minlərlə gənc bu sahədə təhsil alıb, amma işləmirlər. Ümumtəhsil məktəblərində məktəbəhazırlıq qruplarında müəllimlərin dərs aparanlar əsasən ibtidai təhsil üzrə ixtisaslaşmış müəllimlərdir, halbuki qanunvericiliyə görə burada məktəbəqədər təhsili bitirmiş şəxslər çalışmalıdır.
Son vaxtlar bəzi məktəbəqədər müəssisələrdə uşaq başına ödənişin 250 manatı dövlət tərəfindən qarşılanır, lakin bu məhdud sayda müəssisələrə şamil olunur və əsasən müəyyən şəxslərə yaxın müəssisələrdə tətbiq edilir.
Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, məktəbəqədər təhsilin yalnız dövlət tərəfindən maliyyələşdirilməsi səmərəli deyil. Bu səbəbdən adam başına maliyyələşmə sisteminə keçid vacibdir və özəl sektorun inkişafı təşviq olunmalıdır. Hazırda “Sanitariya normaları və qaydaları haqqında” Nazirlər Kabinetinin 3 avqust 2012-ci il tarixli, 171 saylı qərarı çox sərtdir. Özəl müəssisə açmaq üçün bütün şərtlər yerinə yetirilməlidir, bu isə xüsusilə sıx şəhərlərdə çox çətinlik yaradır.
Bu səbəbdən ilk növbədə 171 saylı qərarın məktəbəqədər təhsilə aid lisenziya şərtləri yumşaldılmalıdır. Sahibkarlara aşağı faizli və ya faizsiz uzunmüddətli kreditlər verilməli, özəl sektor təşviq edilməli və məktəbəqədər müəssisələrin sayı artırılmalıdır. Adam başına maliyyələşmə sistemi tətbiq olunmalıdır: dövlət uşağa görə ildə 1000–1500 manat ayırsın və valideyn öz övladını dövlət və ya özəl müəssisəyə göndərmək imkanına sahib olsun.
Belə olduqda sağlam rəqabət yaranar və məktəbəqədər təhsilin keyfiyyəti artar, valideynin seçim imkanı genişlənər. Hazırda isə bu sistem mövcud olmadığından, rəqabət və keyfiyyət kifayət qədər təmin olunmur".
Əfsanə Kamal
Demokrat.az
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:254
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 29 Avqust 2025 21:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see321

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see306

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see293

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see287

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see286

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see273

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see255

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see252

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see249

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see245

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see243

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see240

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see236

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see228

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see227

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see203

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see201

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see187
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri