Icma.az
close
up
RU
Əl ilə yemək vəhşilik deyil psixoloqlar bu vərdişin dərin mənasını aşkarladı

Əl ilə yemək vəhşilik deyil psixoloqlar bu vərdişin dərin mənasını aşkarladı

Lent az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Bir çox insan əllə yeməyi tərbiyəsizlik və ya köhnəlmiş adət hesab edir. Lakin psixoloqların fikrincə, bu davranış əksər hallarda etikadan daha çox insanın kimliyi, mədəni kökləri və emosional dünyası haqqında məlumat verir.

Lent.az xəbər verir ki, mütəxəssislər dünyada milyardlarla insanın, xüsusilə Hindistan, Efiopiya və Yaxın Şərqin bir sıra ölkələrində yeməyi əllə yeməyə davam etdiyini söyləyirlər.

Bu, sadəcə qidalanma üsulu deyil, ailə ənənələrini, mədəni irsi və insanlar arasındakı bağlılığı qoruyan mühüm bir ritual hesab olunur.

Əllə yemək qidanı daha fərqli hiss etməyə kömək edir

Psixoloqların sözlərinə görə, insan yeməyi yalnız dad vasitəsilə qəbul etmir. Beyin eyni anda qidanın qoxusunu, temperaturunu, teksturasını və toxunuşunu da emal edir. Bu proses "multisensor inteqrasiya" adlanır.

Əllə yemək zamanı toxunma hissi də qidalanmanın ayrılmaz hissəsinə çevrilir. Beyin qida ağıza çatmamış onun haqqında əlavə məlumat əldə edir. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, toxunma hissi yeməkdən alınan zövqü artırır və insanı daha şüurlu şəkildə qidalanmağa sövq edir. Məhz buna görə də bir çox insan əllə yeyilən yeməklərin daha ləzzətli və daha səmimi hiss yaratdığını bildirir.

Bu vərdiş insanın mədəni köklərinə bağlılığını göstərir

Psixologiyada qəbul edilən sosial identiklik nəzəriyyəsinə görə, insanlar özlərini mənsub olduqları mədəniyyət və ənənələr vasitəsilə tanıyırlar. Yemək vərdişləri də həmin kimliyin mühüm hissəsidir. Bir çox ailələr üçün əllə yemək sadəcə qidalanma üsulu deyil. Bu, uşaqlıq xatirələrini, nənə və babaların süfrəsini, ailə toplantılarını və bayramları yaşadan ənənədir. Xüsusilə ikinci nəsil miqrantlar üçün bu cür qidalanma mədəni irslə əlaqəni qoruyan simvollardan biri sayılır. Beləliklə, yemək süfrəsi nəsilləri bir-birinə bağlayan körpüyə çevrilir.

Ritual emosional rahatlıq yaradır

Psixoloqlar bildirirlər ki, insanlar gündəlik həyatlarında müəyyən rituallara ehtiyac duyurlar. Təkrarlanan davranışlar beyində təhlükəsizlik və sabitlik hissi yaradır.

İnsanın öyrəşdiyi şəkildə hazırlanmış və eyni qaydada yeyilən yemək sinir sistemini sakitləşdirə bilər. Bu isə emosiyaların idarə olunmasına və psixoloji tarazlığın qorunmasına kömək edir. Necə ki, bəziləri səhər qəhvəsini xüsusi qaydada içir və ya ailələr bayramlarda müəyyən yeməkləri hazırlamağı ənənəyə çevirir, əllə yemək də bir çox insan üçün emosional məna daşıyan ritualdır.

Şüurlu qidalanmanı təşviq edir

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, əllə yemək insanın daha yavaş qidalanmasına səbəb olur. Bu isə son illər geniş müzakirə olunan şüurlu qidalanma anlayışı ilə üst-üstə düşür.

Qaşıq və çəngəldən istifadə edən insanlar bəzən fərqinə varmadan avtomatik şəkildə yemək yeyirlər. Əllə yemək isə insanı porsiyanın ölçüsünə, yeməyin istiliyinə və quruluşuna diqqət yetirməyə məcbur edir. Belə yanaşma yeməkdən alınan məmnunluğu artırır və beynin qidalanma prosesində daha aktiv iştirak etməsini təmin edir.

Müasir həyat insanı yeməkdən uzaqlaşdırır

Psixoloqlar hesab edirlər ki, müasir insanlar əvvəlki nəsillərlə müqayisədə yeməyə daha az diqqət ayırırlar. Bir çoxları yemək yeyərkən sosial şəbəkələrə baxır, elektron məktubları cavablandırır və ya televizor izləyir. Nəticədə qidalanma şüurlu proses olmaqdan çıxaraq avtomatik vərdişə çevrilir. Əllə yemək isə bu avtomatizmi pozur. İnsan yemək prosesində daha çox iştirak edir, tələsmədən hər tikəni hiss edir və diqqətini qidaya yönəldir.

Başqa mədəniyyətləri mühakimə etmək düzgün deyil

Psixoloqlar vurğulayırlar ki, insanlar çox vaxt başqa xalqların davranışlarını öz mədəni normaları ilə qiymətləndirirlər. Bu yanaşma psixologiyada etnosentrizm adlanır. Bir ölkədə qəribə görünən davranış başqa bir cəmiyyət üçün tamamilə adi və qəbul olunmuş ənənə ola bilər. Qloballaşan dünyada müxtəlif qidalanma mədəniyyətlərinə hörmətlə yanaşmaq empatiyanın və qarşılıqlı anlaşmanın formalaşmasına kömək edir.

Əsas məsələ yemək deyil, bağlılıqdır

Mütəxəssislərin fikrincə, əllə yemək müasirlikdən uzaq olmaq və ya etik qaydalara məhəl qoymamaq demək deyil. Əksinə, bu vərdiş çox vaxt insanın ailəsinə, uşaqlıq xatirələrinə, mədəni köklərinə və ənənələrinə bağlılığını ifadə edir.

Rəqəmsal texnologiyaların həyatın bütün sahələrinə nüfuz etdiyi dövrdə bir çox insan sadə, lakin mənəvi dəyəri yüksək olan vərdişlər vasitəsilə öz kökləri ilə əlaqəsini qorumağa çalışır. Əllə yemək də həmin bağlılığın və mənəvi yaxınlığın simvollarından biri kimi qiymətləndirilir.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:168
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 08 İyul 2026 11:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see367

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see325

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see287

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see263

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see260

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see251

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see240

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see234

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see232

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see219

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see215

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see213

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see211

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see208

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see207

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see202

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see202

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see195

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see195

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri