Icma.az
close
up
RU
Elektromobil istehsalı üçün zəruri xammal və ya Qərbin peşimanlığı

Elektromobil istehsalı üçün zəruri xammal və ya Qərbin peşimanlığı

Avtosfer saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Planşetlərin, smartfonların, noutbukların istehsalı son 10 ildə sıçrayışla artıb. Bu siyahıya son 5 ildə elektromobillər də əlavə olunub. Qabaqcıl texnologiyaların insan həyatına sürətlə daxil olması xammal və materialların da tərkibinə yenidən baxılmasını zəruri edir. Yaşıl enerjiyə keçid əvvəllər az istifadə edilən kimyəvi maddələrdən istifadəni sürətləndirib. Burada söhbət ilk növbədə nadir elementlərdən gedir? Bəs onların rolu nədən ibarətdir,  harada tətbiq edilir. 

Avtosfer.az xəbər verir ki, bəşəriyyətin ilk tanış olduğu metallardan misin əhəmiyyəti birinci sənaye inqilabından sonra daha da artdı. Ötən əsrin 30-cu illərində alüminium emalının ucuzlaşması nəticəsində qırmızı metala tələbat azalsa da, aradan qalxmadı. 

21-ci əsrin son 10 ilində isə hər 2 metala tələbat tarixi maksimuma çatıb. Səbəb ekoloji təmiz texnologiyalara keçiddir. Mis və alüminium olmadan elektromobil istehsalı mümkün deyil. Daha kiçik və həssas texnologiyaların istehsalı üçünsə nadir metalların tətbiqi mütləqdir. Avstriyalı professor Jüli Mişel Klinger bildirir ki, “nadir metallar dedikdə lantanoidlər qrupundan olan 17 kimyəvi element nəzərdə tutulur. Dövri sistemə nəzər yetirsəniz, onlar 57-ci yerdən 71-ci yerədək qərarlaşıblar. Əslində bu elementlər qıt olmasa da, 1700-cü illərdə verilmiş elmi ad saxlanılır. Bu elementlər bütün elektronika və yüksək dəqiqlikli texnologiyalarda tətbiq edilir. Onların sayəsində son onilliklərdə avadanlıqlar daha kiçik, daha sürətli, güclü və etibarlı olub.

Dünyada nadir elementlərin ən böyük istehsalçısı Çindir. Avropada isə zəruri hesab edilən 34 yatağın 22-si Ukraynada yerləşir. Bu yataqlarda metal və qeyri-metal filizləri ilə yanaşı nadir elemetlər də toplanıb. Bunlar qabaqcıl texnologiyaların istehsalı üçün zəruridir.

Nadir elemetlər ağlınıza gələb bütün sahələrdə tətbiq edilir. Elektromobildə, mobil telefonda, hərbi sənayedə, neft emalında, Günəş enerjisinin alınmasında nadir elemetlərin rolu əvəzsizdir. Məsələn, elektromobil batareyalarının tutumunun artırılmasında və kütləsinin azaldılmasında geniş istifadə edilir.

Ekspertlər bir məqamı da vurğulayırlar. Nadir metallar böyük strateji və iqtisadi əhəmiyyətə malikdir. Lakin onların yataqları qabaqcıl texnologiyaların istehsalı yerindən çox uzaqda yerləşir. Emal prosesi də kifayət qədər mürəkkəbdir. 20-ci əsrin ortalarından etibarən ekoloji və sosial məsələlərə görə istehsal Avropadan Çinə və Cənubi Amerikaya köçürüldü. Son 10 ildə isə Avropa, ABŞ, Kanada və Avstraliya nadir elemetlərin istehsalını lokallaşdırmaq istəyir. Məqsəd Çindən asılılığı minimuma endirməkdir.

Vüqar Yaşaroğlu

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:262
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 06 Fevral 2025 17:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri