Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Elektromobil istehsalı üçün zəruri xammal və ya Qərbin peşimanlığı

Elektromobil istehsalı üçün zəruri xammal və ya Qərbin peşimanlığı

Avtosfer saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Planşetlərin, smartfonların, noutbukların istehsalı son 10 ildə sıçrayışla artıb. Bu siyahıya son 5 ildə elektromobillər də əlavə olunub. Qabaqcıl texnologiyaların insan həyatına sürətlə daxil olması xammal və materialların da tərkibinə yenidən baxılmasını zəruri edir. Yaşıl enerjiyə keçid əvvəllər az istifadə edilən kimyəvi maddələrdən istifadəni sürətləndirib. Burada söhbət ilk növbədə nadir elementlərdən gedir? Bəs onların rolu nədən ibarətdir,  harada tətbiq edilir. 

Avtosfer.az xəbər verir ki, bəşəriyyətin ilk tanış olduğu metallardan misin əhəmiyyəti birinci sənaye inqilabından sonra daha da artdı. Ötən əsrin 30-cu illərində alüminium emalının ucuzlaşması nəticəsində qırmızı metala tələbat azalsa da, aradan qalxmadı. 

21-ci əsrin son 10 ilində isə hər 2 metala tələbat tarixi maksimuma çatıb. Səbəb ekoloji təmiz texnologiyalara keçiddir. Mis və alüminium olmadan elektromobil istehsalı mümkün deyil. Daha kiçik və həssas texnologiyaların istehsalı üçünsə nadir metalların tətbiqi mütləqdir. Avstriyalı professor Jüli Mişel Klinger bildirir ki, “nadir metallar dedikdə lantanoidlər qrupundan olan 17 kimyəvi element nəzərdə tutulur. Dövri sistemə nəzər yetirsəniz, onlar 57-ci yerdən 71-ci yerədək qərarlaşıblar. Əslində bu elementlər qıt olmasa da, 1700-cü illərdə verilmiş elmi ad saxlanılır. Bu elementlər bütün elektronika və yüksək dəqiqlikli texnologiyalarda tətbiq edilir. Onların sayəsində son onilliklərdə avadanlıqlar daha kiçik, daha sürətli, güclü və etibarlı olub.

Dünyada nadir elementlərin ən böyük istehsalçısı Çindir. Avropada isə zəruri hesab edilən 34 yatağın 22-si Ukraynada yerləşir. Bu yataqlarda metal və qeyri-metal filizləri ilə yanaşı nadir elemetlər də toplanıb. Bunlar qabaqcıl texnologiyaların istehsalı üçün zəruridir.

Nadir elemetlər ağlınıza gələb bütün sahələrdə tətbiq edilir. Elektromobildə, mobil telefonda, hərbi sənayedə, neft emalında, Günəş enerjisinin alınmasında nadir elemetlərin rolu əvəzsizdir. Məsələn, elektromobil batareyalarının tutumunun artırılmasında və kütləsinin azaldılmasında geniş istifadə edilir.

Ekspertlər bir məqamı da vurğulayırlar. Nadir metallar böyük strateji və iqtisadi əhəmiyyətə malikdir. Lakin onların yataqları qabaqcıl texnologiyaların istehsalı yerindən çox uzaqda yerləşir. Emal prosesi də kifayət qədər mürəkkəbdir. 20-ci əsrin ortalarından etibarən ekoloji və sosial məsələlərə görə istehsal Avropadan Çinə və Cənubi Amerikaya köçürüldü. Son 10 ildə isə Avropa, ABŞ, Kanada və Avstraliya nadir elemetlərin istehsalını lokallaşdırmaq istəyir. Məqsəd Çindən asılılığı minimuma endirməkdir.

Vüqar Yaşaroğlu

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:254
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 06 Fevral 2025 17:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see257

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see253

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see249

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see247

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see241

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see234

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see231

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see228

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see220

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see209

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see204

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see200

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see197

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see195

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see195

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see192

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see190

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see184

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see178

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see171
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri