Icma.az
close
up
RU
Elektromobil istehsalı üçün zəruri xammal və ya Qərbin peşimanlığı

Elektromobil istehsalı üçün zəruri xammal və ya Qərbin peşimanlığı

Avtosfer saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Planşetlərin, smartfonların, noutbukların istehsalı son 10 ildə sıçrayışla artıb. Bu siyahıya son 5 ildə elektromobillər də əlavə olunub. Qabaqcıl texnologiyaların insan həyatına sürətlə daxil olması xammal və materialların da tərkibinə yenidən baxılmasını zəruri edir. Yaşıl enerjiyə keçid əvvəllər az istifadə edilən kimyəvi maddələrdən istifadəni sürətləndirib. Burada söhbət ilk növbədə nadir elementlərdən gedir? Bəs onların rolu nədən ibarətdir,  harada tətbiq edilir. 

Avtosfer.az xəbər verir ki, bəşəriyyətin ilk tanış olduğu metallardan misin əhəmiyyəti birinci sənaye inqilabından sonra daha da artdı. Ötən əsrin 30-cu illərində alüminium emalının ucuzlaşması nəticəsində qırmızı metala tələbat azalsa da, aradan qalxmadı. 

21-ci əsrin son 10 ilində isə hər 2 metala tələbat tarixi maksimuma çatıb. Səbəb ekoloji təmiz texnologiyalara keçiddir. Mis və alüminium olmadan elektromobil istehsalı mümkün deyil. Daha kiçik və həssas texnologiyaların istehsalı üçünsə nadir metalların tətbiqi mütləqdir. Avstriyalı professor Jüli Mişel Klinger bildirir ki, “nadir metallar dedikdə lantanoidlər qrupundan olan 17 kimyəvi element nəzərdə tutulur. Dövri sistemə nəzər yetirsəniz, onlar 57-ci yerdən 71-ci yerədək qərarlaşıblar. Əslində bu elementlər qıt olmasa da, 1700-cü illərdə verilmiş elmi ad saxlanılır. Bu elementlər bütün elektronika və yüksək dəqiqlikli texnologiyalarda tətbiq edilir. Onların sayəsində son onilliklərdə avadanlıqlar daha kiçik, daha sürətli, güclü və etibarlı olub.

Dünyada nadir elementlərin ən böyük istehsalçısı Çindir. Avropada isə zəruri hesab edilən 34 yatağın 22-si Ukraynada yerləşir. Bu yataqlarda metal və qeyri-metal filizləri ilə yanaşı nadir elemetlər də toplanıb. Bunlar qabaqcıl texnologiyaların istehsalı üçün zəruridir.

Nadir elemetlər ağlınıza gələb bütün sahələrdə tətbiq edilir. Elektromobildə, mobil telefonda, hərbi sənayedə, neft emalında, Günəş enerjisinin alınmasında nadir elemetlərin rolu əvəzsizdir. Məsələn, elektromobil batareyalarının tutumunun artırılmasında və kütləsinin azaldılmasında geniş istifadə edilir.

Ekspertlər bir məqamı da vurğulayırlar. Nadir metallar böyük strateji və iqtisadi əhəmiyyətə malikdir. Lakin onların yataqları qabaqcıl texnologiyaların istehsalı yerindən çox uzaqda yerləşir. Emal prosesi də kifayət qədər mürəkkəbdir. 20-ci əsrin ortalarından etibarən ekoloji və sosial məsələlərə görə istehsal Avropadan Çinə və Cənubi Amerikaya köçürüldü. Son 10 ildə isə Avropa, ABŞ, Kanada və Avstraliya nadir elemetlərin istehsalını lokallaşdırmaq istəyir. Məqsəd Çindən asılılığı minimuma endirməkdir.

Vüqar Yaşaroğlu

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:256
embedMənbə:https://avtosfer.az
archiveBu xəbər 06 Fevral 2025 17:37 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see309

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see301

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see268

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see248

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see248

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see247

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see240

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see232

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see230

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see225

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see206

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see205

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see204

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see203

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see203

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see198

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see197

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see195

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see191

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri