Elektromobillərin batareyaları təkrar emal edildikdə ekologiyaya zərər vurur? ARAŞDIRMA FOTO

Son illərdə elektrik avtomobilləri barədə çox danışılır, amma bu dəfə onların müsbət tərəflərindən daha çox, yaratdığı bəzi narahatlıqlardan yazacağıq.

Avtosfer.az xəbər verir ki, bu narahatlıqlardan biri elektromobillərin batareyalarının təkrar emal oluna bilməsidir.

Bəs təkrar emal prosesi necə işləyir və bu batareyalar ətraf mühitə necə təsir edir?

Əvvəlki illərdə elektrik avtomobilləri, qurğuşun-turşu batareyalarından istifadə edirdi, amma müasir modellər artıq daha uzun məsafə qət edən və daha yüngül litium-ion batareyalarla işləyir. Bəs bu batareyaların təkrar emalı mümkündürmü?

Təkrar emal prosesi: Köhnə texnologiya olan qurğuşun-turşu akkumulyatorlarının batareyalarında materialların təxminən 96%-i təkrar emal edilə bilər. Bu, şüşə butulkaların yalnız 38%-i təkrar emal edilə bilən materialla müqayisədə olduqca yüksək bir göstəricidir. Bununla yanaşı, qurğuşun-turşu akkumulyatorları istifadə edildikdən sonra təkrar doldurulmadan əvvəl təkrar istifadə oluna bilər.

Litium-ion batareyalarinin təkrar email: Bu batareyalarla işləyən avtomobillərdəki akkumulyatorlarda isə vəziyyət bir qədər fərqlidir. Bu batareyalar hətta köhnəlmiş hesab olunsalar da, hələ də 80 faizi doldurulmuş vəziyyətdədir və şəbəkəni dəstəkləmək üçün istifadə olunur. Elektrik axınını sabit saxlamaq üçün enerji toplayır və bu səbəbdən onları təkrar emal mərkəzinə göndərmədən əvvəl bir müddət də istifadə edilə bilər.

Təkrar emal mərkəzində nələr baş verir?

Litium-ion batareyaları təkrar emal mərkəzinə gəldikdə, onlar hələ də "toz" kimi qalır, lakin iki fərqli şəkildə təkrar emal olunur:

Tamamilə boşaldilmiş batareyalar: Bu batareyalar polad və mis kimi metal komponentləri ayırmaq üçün sadəcə parçalanır.

Yüklənmiş batareyalar: Bu batareyalar maye azotda dondurulur. Maye azot o qədər soyuqdur ki, batareyalar reaksiya vermir, bu da onların təhlükəsiz bir şəkildə parçalanmasını təmin edir.

Elektrik avtomobillərinin batareyaları hər bir halda təkrar emal edilə bilər. Həm qurğuşun-turşu, həm də litium-ion batareyalarının təkrar emal prosesləri bir-birindən fərqlənir, lakin hər iki halda ətraf mühitə zərər vermədən geri qazanıla bilirlər. Bu, elektrik avtomobillərinin ekoloji cəhətdən daha dayanıqlı olmasını təmin edir və təkrar emal proseslərinin inkişafı ilə daha da yaxşılaşa bilər.

Eltac Zülfüqaroğlu