Icma.az
close
up
RU
Elmin cavab axtardığı yeni sual: Süni intellekt ağrı hiss edə bilərmi?

Elmin cavab axtardığı yeni sual: Süni intellekt ağrı hiss edə bilərmi?

Icma.az, Qaynarinfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Alimlər süni intellekt (Al) araşdırmalarını yeni bir mərhələyə daşıyan düşündürücü və qorxuducu bir suala cavab axtarır: süni intellekt də insanlar kimi ağrı hiss edə bilərmi?

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Google DeepMind" və London İqtisadiyyat Məktəbinin tədqiqatçıları müxtəlif süni intellekt modellərini həssaslıqla əlaqəli davranışlar baxımından sınaqdan keçirmək üçün xüsusi bir oyun üzərində təcrübə aparır. Bu araşdırma çərçivəsində AI-nin həqiqətən hiss edib-etmədiyini anlamaq üçün ağrı və həzz reaksiyalarını simulyasiya etməyə çalışıblar.

Bu testin qorxuducu olduğunu düşünürsünüzsə, tək deyilsiniz. Süni intellektin gerçək dünyada "Skynet" kimi nəzarətdən çıxma ehtimalının araşdırılması, ümumi baxımdan ehtiyatla yanaşılan bir mövzudur. Təcrübədə, "ChatGPT" kimi böyük dil modellərinin əsas vəzifəsi mümkün qədər çox xal toplamaq olub.

Lakin balların toplanması zamanı süni intellektin qarşısında iki seçim dayanıb: birinci seçim daha çox xal qazandırsa da, "ağrı" hissi yaradır, ikinci seçim isə daha az xal qazandırmaqla yanaşı, "həzz" hissi ilə müşayiət olunur. Alimlər süni intellektin bu seçimlər arasındakı qərar qəbul etmə prosesini müşahidə edərək, həssaslığa bənzər qərarvermə davranışlarını müəyyən etməyə çalışıblar. Əsas sual isə budur: süni intellekt həqiqətən hiss edə bilərmi?

Çoxsaylı AI modelləri, daha çox xal qazandırsa belə, ağrı verən seçimi davamlı şəkildə seçməkdən çəkinib. Ağrı və həzz səviyyələri artırıldıqda belə, modellər rahatsızlığı minimuma endirmək və həzzi maksimuma çatdırmaq meylini davam etdirib.

Bəzi nəticələr isə gözlənilməz mürəkkəb məqamları ortaya çıxarıb. Məsələn, "Claude 3 Opus" adlı süni intellekt modeli hətta nəzəri bir oyunda belə etik narahatlıqlar bildirərək, asılılıq yaradan davranışlarla əlaqəli ssenarilərdən qaçınıb.

Bu nəticələr süni intellektin həqiqətən hiss etdiyini sübut etməsə də, alimlərə gələcək tədqiqatlar üçün daha çox məlumat təqdim edir.

AI sistemlərinin emosional reaksiya verən heyvanlardan fərqli olaraq, duyğularını ifadə edə biləcək fiziki davranışlara sahib olmaması səbəbindən onlarda hisslərin mövcudluğunu müəyyən etmək daha çətindir.

Bundan əvvəl aparılan tədqiqatlar süni intellekt modellərinə "sən ağrı hiss edirsənmi?" sualını verməyə əsaslanıb. Lakin bu metodlar ciddi qüsurlu hesab edilir. Hətta insanlar arasında belə subyektiv hisslərə əsaslanan anketlərin tam dəqiq olmadığı qəbul edilir. Makinələrdə isə bu məsələ daha da mürəkkəbləşir.

Bir süni intellekt modeli "Mən ağrı hiss edirəm" desə belə, bu, onun həqiqətən də ağrı hiss etdiyini göstərmir. Bu, sadəcə öyrəndiyi məlumatları təkrarlaması ola bilər. Bu məhdudiyyətləri aradan qaldırmaq üçün alimlər heyvan davranış elminin bəzi üsullarını süni intellekt tədqiqatlarına tətbiq ediblər.

Tədqiqatçılar hazırkı süni intellekt modellərinin həssas olmadığını və heç nə hiss edə bilmədiyini vurğulayır. Lakin AI sistemləri getdikcə daha mürəkkəbləşdiyindən, gələcəkdə bu məsələnin önəmi daha da arta bilər.

Hazırda robotların bir-birini öyrətməyə başladığını nəzərə alsaq, süni intellektin bir gün öz düşüncə proseslərini inkişaf etdirməsi tamamilə mümkündür.

Əgər "Terminator" və "Matrix" kimi filmlərin ssenarilərində müəyyən həqiqət payı varsa, ümid edək ki, "ChatGPT" və digər AI modelləri insanlığa qarşı kin bəsləməyə qərar verməz...

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 04 Fevral 2025 19:10 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see367

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see325

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see287

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see263

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see260

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see251

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see240

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see234

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see232

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see219

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see215

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see213

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see211

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see208

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see207

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see202

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see202

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see195

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see195

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri