Ən böyük yoxsulluq: Diqqətsizlik KÖŞƏ

İnsan həyatı bəzən böyük hadisələrlə deyil, kiçik diqqətsizliklərlə dəyişir. Bir neçə saniyə telefona baxan sürücü, qazı söndürməyi unudan ev sahibi, piyada keçidində tələsən bir insan, həkimin tövsiyəsini ertələyən xəstə... Bəzən cəmi bir anlıq etinasızlıq illərlə peşmançılığa çevrilir.

Maraqlıdır ki, müasir cəmiyyət hər şeyə sürət qazandırıb, amma diqqəti zəiflədib. Gün ərzində onlarla bildiriş alırıq, yüzlərlə məlumat oxuyuruq, eyni anda bir neçə işi görməyə çalışırıq. Beynimiz fasiləsiz işləyir, amma getdikcə daha az diqqət yetiririk.

Bu diqqətsizlik təkcə yol qəzalarında və ya məişət hadisələrində özünü göstərmir. O, insan münasibətlərində də hiss olunur.

Yaşlı bir insan avtobusda ayaq üstə qalır, amma heç kim bunu görmür. Bir uşaq valideyninə nəsə danışmaq istəyir, cavab əvəzinə telefon ekranı ilə qarşılaşır. Qonşunun qapısı günlərlə açılmır, amma heç kim onun halını soruşmur. Cəmiyyətin ən təhlükəli problemləri bəzən məhz belə başlayır – heç kimin fikir vermədiyi xırda məqamlardan.

Diqqət yalnız baxmaq deyil, görmək bacarığıdır. Hamımız küçədə dilənən uşağı görürük, amma onun niyə orada olduğunu düşünmürük. Zibil qutusunun yanına atılan tullantını görürük, amma onu götürməyi öz məsuliyyətimiz hesab etmirik. Parkda qırılan skamyanı görürük, amma "mənim işim deyil" deyib yanından keçirik.

Bu düşüncə zamanla ictimai laqeydliyə çevrilir. Hər kəs problemin həllini başqasından gözləyir. Halbuki cəmiyyəti dəyişən böyük qərarlar qədər kiçik davranışlar da vacibdir.

İnkişaf etmiş ölkələri fərqləndirən yalnız güclü iqtisadiyyat deyil. Orada insanlar ictimai məkanı öz evi kimi qoruyur, qanunlara nəzarətdən qorxduqları üçün deyil, məsuliyyət hiss etdikləri üçün əməl edirlər. Çünki bilirlər ki, ictimai məsuliyyət dövlətin deyil, hər bir vətəndaşın üzərinə düşür.

Bəzən elə düşünürük ki, cəmiyyətdəki böyük problemləri həll etmək üçün böyük imkanlar lazımdır. Əslində isə hər şey sadə bir davranışdan başlayır: zibili yerə atmamaqdan, piyada keçidində dayanmaqdan, ehtiyacı olana kömək etməkdən, başqasının haqqına hörmət etməkdən.

Bir cəmiyyəti güclü edən təkcə onun iqtisadi göstəriciləri deyil. O cəmiyyəti güclü edən insanların bir-birinə qarşı diqqətli olmasıdır.

Çünki ən böyük yoxsulluq pulun olmaması deyil. Ən böyük yoxsulluq ətrafında baş verənləri görməmək, insanı görməmək və məsuliyyəti hiss etməməkdir.

Hər gün yanından keçdiyimiz problemlər bəzən bizdən böyük həllər yox, sadəcə bir az diqqət istəyir. Ola bilsin ki, cəmiyyəti dəyişdirəcək ilk addım da məhz budur – bir-birimizi yenidən görməyi bacarmaq.