Icma.az
close
up
RU
Ənənə və müasirliyin sintezi...

Ənənə və müasirliyin sintezi...

Yeniazerbaycan portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Beynəlxalq Memarlar Günüdür

Bəzən bir şəhəri tanımaq üçün onun küçələrində gəzmək kifayətdir. Şəhərin simasını formalaşdıran, yaddaşlarda iz buraxan və estetik görünüşü ilə diqqət çəkən tarixi tikililər yalnız memarlıq nümunəsi deyil, həm də keçmişdən bu günə uzanan mühüm mədəni irsdir. Bu binalara nəzər salmaqla onların inşa edildiyi dövr haqqında təsəvvür yaratmaq, həmin cəmiyyətin sosial və iqtisadi inkişaf səviyyəsini, həyat tərzini, adət-ənənələrini və mədəni xüsusiyyətlərini öyrənmək mümkündür. Ona görə də memarlıq abidələri bir xalqın tarixini yaşatmaqla yanaşı, onun dünyagörüşü və xarakteri haqqında da müəyyən təsəvvür formalaşdırır.

Əsrlər boyu xalqların tarixində baş verən dəyişikliklər özünü həmin xalqın memarlıq sənətində büruzə verib. Memarlıq yalnız xalqın mədəniyyətindən, eyni zamanda həmin ərazidə kimlərin yaşayıb-yaratdıqlarından da xəbər verir. Mədəniyyətin və incəsənətin bütün zahiri formalarını özündə cəmləşdirən tikililər üslublarına görə 3 əsas qrupa bölünür: tipik Şərq, qədim Avropa və müasir tikililər.

Yeri gəlmişkən, oktyabrın 6-sı Beynəlxalq Memarlar Günü kimi qeyd olunur. Bu gün 1985-ci ildə Beynəlxalq Memarlar İttifaqı tərəfindən təsis edilib.

Daşdan əvvəl yaranan fikir...

Memarlığın yaşı insan sivilizasiyasının özü qədər qədimdir. İlk yaşayış məskənlərindən möhtəşəm saraylara, ibadət məbədlərindən müasir göydələnlərə qədər hər dövr öz memarlıq dili ilə yadda qalıb. Qədim insan üçün tikili əvvəlcə sığınacaq idi. Zaman keçdikcə bina yalnız qorunmaq üçün qurulan məkan olmaqdan çıxdı, insanın dünyagörüşünü ifadə edən sənət əsərinə çevrildi. Misir piramidaları, Roma amfiteatrları, orta əsr qalaları, Şərqin məscid və mədrəsələri, Avropanın qotik kilsələri müxtəlif dövrlərin düşüncə tərzini bu günə qədər yaşadır.

Memarın işi yalnız çəkmək deyil

Memarları yalnız əlində layihə çantası olan və plan üzərində xətlər çəkən mütəxəssis kimi təsəvvür etmək düzgün olmazdı. Onların işi şəhərin nəqliyyatından insanların gündəlik hərəkətinə, yaşıllıq sahələrindən təbii işıqlandırmaya, enerji səmərəliliyindən binaların təhlükəsizliyinə qədər çoxsaylı məsələləri əhatə edir. Yaxşı layihə ilk baxışda möhtəşəm görünməklə kifayətlənmir. İnsan həmin məkanda özünü rahat hiss etməlidir. Uşaqlar üçün təhlükəsiz meydança, yaşlılar üçün əlçatan keçid, işçilər üçün işıqlı və sağlam mühit, ailələr üçün funksional yaşayış sahəsi - bütün bunlar memarların işinin nəticəsidir. Bu baxımdan memarlığın ən böyük sınağı gözəlliklə funksionallıq arasında düzgün tarazlıq yaratmaqdır.

Mədəniyyət incilərimiz...

Əsrlər boyu milli memarlıq abidələri yaradılan Azərbaycanda da Beynəlxalq Memarlar Günü qeyd olunur. Naxçıvan, Təbriz-Sultaniyyə, Şirvan-Abşeron, Şəki-Zaqatala, Bərdə-Qarabağ və digər memarlıq məktəblərinin məhsulu olan gözəl memarlıq və şəhərsalma əsərləri bunun bariz göstəricisidir. Hələ qədim zamanlardan ev tikmək, el-oba salmaq, körpü inşa etmək, qurmaq-yaratmaq dədə-babalarımızın müqəddəs işi olub.

Əcdadlarımız əsrlərin yaşıdı olan qalalar, saraylar, məbədlər, türbələr tikib, istehkamlar qurub, bu günümüzə qədər gəlib çatan “körpü”lər salıblar. Qız qalası, Şirvanşahlar sarayı, Xudafərin körpüsü, Kiş məbədi, Möminə Xatun türbəsi və saymadığımız yüzlərlə tikili memarlarımızın əl əməyinin məhsuludur.

Gələcəyin binaları necə olacaq?

Müasir memarlıq artıq yalnız binanın xarici görünüşü ilə ölçülmür. Enerjiyə qənaət edən sistemlər, ekoloji materiallar, ağıllı texnologiyalar, təbii işıqdan səmərəli istifadə və iqlim dəyişikliklərinə uyğunlaşan layihələr yeni tikinti yanaşmalarının əsas istiqamətlərindəndir.

Dünyanın müxtəlif şəhərlərində binaların enerji istehlakının azaldılması, damlarda yaşıllıqların yaradılması, günəş enerjisindən istifadə və piyadalar üçün daha əlverişli məkanların təşkili kimi həllər geniş yayılır. Bu dəyişikliklərin mərkəzində isə sadə bir fikir dayanır: şəhər insan üçün qurulmalıdır. Çünki ən hündür bina və ya ən qeyri-adi fasad özlüyündə uğurlu memarlıq nümunəsi deyil. Əsas məsələ həmin məkanın insan həyatına nə qədər müsbət təsir göstərməsidir.

Yeganə BAYRAMOVA

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:179
embedMənbə:https://yeniazerbaycan.com
archiveBu xəbər 06 Oktyabr 2026 08:58 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see397

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see381

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see314

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see296

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see293

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see284

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see271

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see265

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see264

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see251

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see235

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see234

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see229

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see228

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see227

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see224

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see221

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see215

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see215

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri