Ərdoğan BMT də böyük islahat çağırışı edib

"Keçmişin iyerarxiyasını qorumaqla gələcəyin beynəlxalq nizamını qura bilmərik”

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan BMT-də böyük bir islahat aparmağa çağırıb. Bu islahatlara Təhlükəsizlik Şurasında veto hüququnun ləğvi, daimi üzvlük institutunun ləğvi və Baş Assambleyanın səlahiyyətlərinin gücləndirilməsi daxildir.

AYNA.AZ xəbər verir ki, “Bloomberg” üçün "BMT Təhlükəsizlik Şurasının veto hüququnu ləğv etməlidir" başlıqlı məqalədə Türkiyə lideri bu addımı BMT islahatının əsas elementi hesab etdiyini vurğulayıb. O hesab edir ki, Təhlükəsizlik Şurasının imtiyazlı üzvlərinin sayının artırılması məhdud sayda dövlətin əlində güc cəmləşməsi problemini həll etməyəcək. O, "İslahat digər dövlətlərə eyni imtiyazın verilməsi demək ola bilməz" deyə vurğulayıb.

Türkiyə Prezidenti Baş Assambleyada heç bir dövlətin əksəriyyətin iradəsini daimi olaraq bloklaya bilməməsi prinsipi ətrafında "geniş koalisiya" yaratmağı təklif edib.

Türkiyə lideri həmçinin BMT Təhlükəsizlik Şurasının tərkibi prinsipinin dəyişdirilməsini müdafiə edib. O hesab edir ki, daimi üzvlər olmamalıdır və ölkələr Baş Assambleya tərəfindən rotasiya əsasında müəyyən müddətə seçilməlidir.

"Keçmişin iyerarxiyasını qorumaqla gələcəyin beynəlxalq nizamını qura bilmərik. Dünya tarixində nisbətən qısa bir dövr olan son 25 il ərzində baş verən hadisələr heç bir güc balansının və ya beynəlxalq nizamın əbədi olmadığını göstərdi. Bəşəriyyətə sülh, sabitlik və ortaq rifah vəd edən sistem yeni müharibələrin qarşısını almaqda, bərabərsizliyi azaltmaqda və dəyişən güc balansına cavab verməkdə təsirsiz olduğunu sübut etdi", - deyə Türkiyə Prezidenti qeyd edib.

Bu kontekstdə Ərdoğan BMT Təhlükəsizlik Şurasının beş daimi üzvünə istinad edərək Ankaranın "Beşlikdən sonra dünya" prinsipini təkrarlayıb.

""Beşlikdən sonra dünya" çağırışımız bu mənada məsuliyyətin daha geniş şəkildə anlaşılmasına dəvətdir. İndi islahat ehtiyacını konkret yol xəritəsinə çevirmək vacibdir", - deyə Ərdoğan yazıb.

"Hər bir bölgənin problemləri kənardan tətbiq edilən metodlarla həll edilə bilməz. Biz inanırıq ki, müvafiq ölkələrin iradəsinə, yerli şəraitə və ortaq maraqlara əsaslanan yanaşmalar daha davamlı nəticələr verəcək”, Ərdoğan qeyd edib və bildirib ki, "Diplomatik imkanlara, iqtisadi resurslara və müxtəlif tərəflərlə ünsiyyət qurma qabiliyyətinə malik ölkələr qaçılmaz olaraq sülhün və sabitliyin bərqərar edilməsində daha fəal rol oynamalıdırlar".

Prezident həmçinin beynəlxalq sistemin islahatının iqtisadi komponentinə toxunub. O bildirib ki, "yalnız qloballaşmanın rifahın yayılmasını təmin edəcəyinə dair gözləntilər tam olaraq reallaşmayıb, gəlir bərabərsizliyi dərinləşib və texnologiya və iqtisadi asılılıqlar yeni rəqabət sahələrinə çevrilib".