Ərdoğan niyə susur?

Yaxın Şərqdə tarix sanki geriyə doğru işləyir. İngiltərə ölkənin ən kritik bölgəsində qurulacaq yeni hərbi baza, çoxsaylı iqtisadi razılaşmalar və milyonlarla funt sterlinq investisiya ilə keçmiş müstəmləkəsi İraqa dönərkən, Fransa da keçmiş müstəmləkəsi olan Suriyada hərəkətə keçdi. Fransa prezidenti Makron, Dəməşqdə hakimiyyəti ələ keçirmiş HTS lideri Colani (Ahmet Al Shara) ilə birbaşa əlaqə quran ilk Aİ ölkəsinin lideri oldu. Telefon danışığında Makron Colini rəsmi səfər üçün Parisə də dəvət edib. Təbii ki, bu telefon danışığının Fransa üçün mühüm nəticəsi oldu. Dəməşqin yeni administrasiyası Latakiya limanında konteyner terminalının istismarı üçün Fransanın CMA CGM gəmiçilik və logistika qrupu ilə yeni müqavilənin razılaşdırıldığını açıqlayıb. Colaninin Ankara səfərində “bol əməkdaşlıq” ifadə edilsə də, iki ölkə arasında iqtisadi, hərbi və siyasi razılaşmadan heç bir xəbər alınmasa da, Fransanın Makronun tək telefon zəngi ilə belə konkret və kritik bir müqaviləni İimzalanması üzərində düşünülməsi lazım olan bir məsələdir.....
Fransa da Suriyadakı siyasi qeyri-müəyyənliyi "öz şərtləri ilə" həll etmək üçün hərəkətə keçdi. Fevralın 13-də Parisdə Suriya görüşü keçiriləcək. Bu beynəlxalq toplantıda Suriyanın yeni xarici işlər naziri də iştirak edəcək. Xarici işlər naziri Hakan Fidan Türkiyədən dəvət olunub. Lakin Fransa rəhbərliyi Fidana rəsmi dəvət göndərərkən, Türkiyənin rəsmən terror təşkilatı kimi tanıdığı Suriyanın şimal-şərqinə nəzarət edən PYD-YPG nümayəndələrini də konfransa dəvət edib. Digər bir inkişaf isə budur ki, HTŞ qüvvələri Livan sərhədində səfərbər olub və bölgədəki Hizbullah milisləri ilə münaqişəyə girib. HTS pərdə qarşısında İsrailin “düşmənləri” kimi görünsə də, pərdə arxasında İsrailin “düşmənləri” ilə döyüşür. Ankara isə Fransanın dəvəti, HTŞ və Hizbullah arasındakı münaqişələr və Türkiyəni getdikcə daha çox kənarlaşdıran Suriya ilə bağlı yeni proseslərə susur.......
Ankaranın susması təkcə Suriya ilə bağlı deyil. ABŞ-ın yeni prezidenti Tramp Qəzza zolağının ələ keçirilərək “Amerika Rivierası”na çevrilməsindən danışarkən, prezident Ərdoğan bu açıqlamalara indiyədək heç bir reaksiya verməyib. Lakin İordaniya Trampın planına qəti şəkildə qarşı çıxıb. Əmman administrasiyası fələstinliləri İordaniyaya zorla göndərmək cəhdləri olarsa, bunu İsrailə qarşı “müharibə səbəbi hesab edəcəyini” elan etməyə başladı. Tramp-Netenyahu cütlüyünün Qəzzanı fələstinsizləşdirmə planına Misirdən reaksiyalar kifayət qədər sərtdir, baxmayaraq ki, onlar hələ “müharibə elanı” mərhələsinə çatmayıblar. Hətta Səudiyyə Ərəbistanı da işə qarışaraq belə bir planın qəbuledilməz olduğunu bəyan etdi. Açığı, bütün bunlar yazılanda Ankaranın susqunluğu daha da diqqət çəkir. Bir vaxtlar “Ankaranın xəbəri olmadan Yaxın Şərqdə bir yarpaq belə tərpənməz” ritorikasını tez-tez işlədən Türkiyə bu susqunluğu ilə bu gün bölgədəki “fırtına”dan belə kənarda qalma görüntüsünü ortaya qoyur.......
Pərviz Əliyev, politoloq