“Ermənistan cəmiyyəti getdikcə geosiyasi reallıqları qəbul etməyə başlayır” Polad Mehdiyev

Beynəlxalq Respublikaçılar İnstitutunun (IRI) 2025-ci il iyunun 16-dan 25-dək keçirdiyi sosioloji sorğunun nəticələri Ermənistan cəmiyyətində mühüm dəyişikliklərin baş verdiyini göstərir. Belə ki, sorğuda iştirak edənlərin 47 faizi Azərbaycanla sülh müqaviləsinin imzalanmasını tam və ya qismən dəstəklədiyini bildirib. Bu nəticə post-münaqişə dövründə Ermənistan ictimaiyyətində revanşist ritorikadan uzaqlaşma meyillərinin getdikcə artdığını göstərir.

Sorğuda iştirak edənlərin 40 faizi müqavilənin əleyhinə olduğunu, 13 faizi isə tərəddüd içində olduğunu bildirib. Xüsusilə gənclər arasında müqaviləyə qarşı çıxanların nisbəti yüksəkdir: 18–35 yaş arası respondentlərin 48 faizi əleyhinə, 38 faizi isə lehinə mövqe tutub. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 56 yaş və yuxarı yaş qrupunda olanların 58 faizi sülh müqaviləsini dəstəkləyir.

Eyni zamanda, sorğuda Ermənistan vətəndaşlarının xarici siyasi tərəfdaşlara münasibəti də araşdırılıb. Respondentlərin 53 faizi İranı, 48 faizi Fransanı, 43 faizi Hindistanı Ermənistanın siyasi tərəfdaşı hesab edir. Rusiya isə 45% tərəfindən tərəfdaş, 27% tərəfindən isə siyasi təhlükə kimi qiymətləndirilib.

Siyasi şərhçi Polad Mehdiyev "AzPoıitika"-ya açıqlamasında bildirib ki, Ermənistan vətəndaşlarının 47 faizinin sülh müqaviləsini dəstəkləməsi bir neçə mühüm tendensiyanı üzə çıxarır.

O, qeyd edib ki, sorğunun nəticələri göstərir ki, artıq Ermənistan əhalisinin bir hissəsində sülhə yönəlik ictimai dəstək formalaşmaqdadır. Onun sözlərinə görə, cəmiyyətin yarısına yaxın hissəsində post-müharibə dövründə revanşist və hərbi ritorikadan uzaqlaşma meyilləri müşahidə olunur.

Polad Mehdiyev vurğulayıb ki, Azərbaycan beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə uyğun olaraq legitim güc tətbiq etməklə ərazi bütövlüyünü bərpa etdikdən sonra regionda yeni reallıqlar formalaşıb və bu reallıqlara Ermənistan cəmiyyətində uyğunlaşma prosesi gedir.

Siyasi şərhçi bildirib ki, hazırda Ermənistanda cəmiyyətin bir hissəsi Qarabağ məsələsini prioritet mövzu kimi deyil, iqtisadi rifah və sabitliyin əvəzində “bağlı səhifə” kimi görməyə başlayır.

Polad Mehdiyev əlavə edib ki, sorğunun nəticələri Paşinyan hökumətinin Azərbaycanla sülh müqaviləsinə yönəlik siyasətinə qismən ictimai dəstəyin olduğunu göstərir. Bu isə baş nazirə daxili siyasi rəqiblərinə qarşı daha dayanıqlı mövqe tutmaq üçün legitimlik qazandırır.

Ekspertin sözlərinə görə, cəmiyyətin digər 53 faizində isə ya tərəddüd, ya da açıq şəkildə müqaviləyə qarşı mövqe var. Bu isə özlüyündə müəyyən risklər yaradır: populist və revanşist qrupların yenidən fəallaşması, eləcə də regionda marağı olan aktorların daxili təxribatlara cəhd etməsi ehtimalı artır.

Polad Mehdiyev deyib ki, Ermənistan cəmiyyəti getdikcə geosiyasi reallıqları qəbul etməyə başlayır: Rusiya təsirinin zəifləməsi və Qərblə yaxınlaşma siyasətinin əsas şərti kimi Azərbaycanla sülh perspektivi ciddiyə alınır.

O qeyd edib ki, sülh müqaviləsi aşağıdakı proseslərə də təkan verə bilər:

-Zəngəzur dəhlizi və digər infrastruktur layihələrinin açılması;

-Türkiyə-Ermənistan münasibətlərində normallaşma;

-Ermənistanın Avropa İttifaqı və ABŞ-la yaxınlaşmasının sürətlənməsi.

Rasim Əliyev

"AzPolitika.info"