Icma.az
close
up
RU
Ermənistan marşrut üzərində suveren nəzarətini saxlayır KONKRET

Ermənistan marşrut üzərində suveren nəzarətini saxlayır KONKRET

Konkret.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

TRIPP marşrutu üzrə sərhəd təhlükəsizliyi və gömrüklə bağlı bütün funksiyaların Ermənistanın nəzarəti altında qalacağı, Ermənistan hakimiyyətinin əsas qərarları qəbul edəcəyi bildirilir.

KONKRET.az xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı Pravda.az-a açıqlama verən politoloq Rəşad Bayramov qeyd edib ki, mayın 26-da ABŞ Dövlət Katibi Marko Rubio və Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan tərəfindən paraflanan, iyunun əvvəlində isə rəsmən imzalanan çərçivə sazişi artıq ratifikasiya mərhələsinə daxil olub.

O bildirib ki, sazişə əsasən, marşrutun inkişafını həyata keçirəcək “TRIPP İnkişaf Şirkəti”  yaradılır və şirkətdə ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Maliyyə Korporasiyası 74 faiz, Ermənistan isə 26 faiz paya malik olacaq: “Bu model layihənin maliyyələşdirilməsi və idarə edilməsində ABŞ-a üstün mövqe versə də, digər funksiyalar Ermənistanın səlahiyyətində saxlanılır. Sazişin ən diqqətçəkən hissələrindən biri sərhəd və gömrük məsələləridir. Sənəddə açıq şəkildə qeyd olunur ki, sərhəd təhlükəsizliyi, hüquq-mühafizə, gömrük, miqrasiya, vergi və dövlət nəzarəti ilə bağlı funksiyalar Ermənistanın yurisdiksiyasında qalır. ABŞ Dövlət Departamenti də bu yanaşmanı təsdiqləyərək bildirib ki, TRIPP marşrutu boyunca bütün sərhəd təhlükəsizliyi və gömrük əməliyyatları Ermənistanın nəzarəti altında həyata keçiriləcək. Bu baxımdan, marşrutun Ermənistanın nəzarətində qalacağı barədə deyilənlərdə qeyri-adi bir şey yoxdur, bu, adı çəkilən sazişdə qeyd olunub”.

Politoloqun sözlərinə görə, bu məsələyə yalnız TRIPP sazişi prizmasından yanaşmaq tam mənzərə yaratmır: “Çünki 8 avqust tarixində Vaşinqtonda ABŞ Prezidenti Donald Trampın iştirakı ilə imzalanmış bəyannamə marşrutun istifadəsinə dair mühüm siyasi prinsipi müəyyən edir. Həmin sənəddə açıq şəkildə qeyd olunur ki, Azərbaycanın əsas ərazisi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında insanların, nəqliyyat vasitələrinin və yüklərin maneəsiz hərəkəti birbaşa Ermənistan Respublikasının ərazisindən keçməklə təmin ediləcək. Bu müddəa göstərir ki, marşrut Ermənistanın suveren ərazisi olaraq qalsa da, tranzit rejimi Azərbaycan üçün maneəsiz təşkil olunmalıdır. Əslində bu iki sənəd bir-birini təkzib etmir. TRIPP çərçivə sazişi marşrutun hüquqi-idarəetmə modelini müəyyənləşdirir, Vaşinqton Bəyannaməsi isə onun funksional istifadəsinin əsas prinsiplərini ortaya qoyur. Başqa sözlə TRIPP sazişi Ermənistanın suverenliyini, sərhəd və gömrük səlahiyyətlərini təsbit edir. 8 avqust Vaşinqton Bəyannaməsi isə həmin marşrut üzrə keçid rejimini müəyyənləşdirir və Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında insanların, nəqliyyat vasitələrinin və yüklərin maneəsiz hərəkətinin təmin olunacağını siyasi öhdəlik kimi təsbit edir. Yəni, Ermənistan hüquqi baxımdan sərhəd və gömrük nəzarətini saxlayır, lakin bu nəzarət Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında fasiləsiz tranzitə mane olmamalıdır.  Bu o deməkdir ki, Azərbaycan üçün prosses “maneəsiz hərəkət” anlayışına uyğun olaraq həyata keçirilməlidir. Bunu təmin etmək elə də çətin bir şey deyil. Müvafiq elektron sistem qurula və elektron bəyannamə sistemi tətbiq etməklə, hər hansı gömrük əməkdaşı və ya erməni sərhədçisi ilə təmas olmadan fasiləsiz nəqliyyat axınını təmin etmək olar. Məhz buna görə Vaşinqton Bəyannaməsində nəzərdə tutulan “maneəsiz hərəkət” prinsipinin konkret hüquqi və texniki mexanizmlərlə təmin olunması Azərbaycanın əsas maraqlarından biri olaraq qalır”.

R.Bayramov onu da əlavə edib ki, Azərbaycan baxımından layihənin müsbət tərəfi Naxçıvanla quru əlaqəsinin bərpası, Türkiyə ilə nəqliyyat inteqrasiyasının genişlənməsi, Orta Dəhlizin imkanlarının artması və regional ticarətin inkişafıdır:  “ABŞ-ın layihədə birbaşa iştirak etməsi marşrutun təhlükəsizliyi və davamlı fəaliyyəti üçün əlavə beynəlxalq zəmanət elementi kimi qiymətləndirilə bilər. Beləliklə, hazırkı sənədlər göstərir ki, formalaşan model iki əsas prinsip üzərində qurulur: Ermənistan marşrut üzərində suveren nəzarətini saxlayır, Azərbaycan isə həmin marşrut vasitəsilə Naxçıvanla maneəsiz əlaqə əldə edir. Bu balansın qorunması bizim üçün olduqca vacibdir və bu olmadan layihənin gerçəkləşməsi də faktiki olaraq mümkün deyil. Çünki TRIPP özü-özlüyündə ayrıca bir dəhliz deyil, Zəngəzur dəhlizinin kiçik bir hissəsini əhatə edən marşrut xəttidir. Başqa sözlə, dəhlizin əsas hissəsi məhz Azərbaycan və Türkiyənin payına düşür və ona görə də TRIPP marşrutundakı proses bizim istəklərimizə və tələblərimizə uyğun olaraq reallaşmalıdır”.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:126
embedMənbə:https://konkret.az
archiveBu xəbər 16 İyul 2026 09:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see343

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see330

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see315

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see308

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see285

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see272

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see267

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see250

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see238

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see231

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see230

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see226

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see218

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see214

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see213

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see211

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see204

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see202

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see191
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri