Ermənistanın sülh imitasiyası: Sanki İrəvan müqaviləni imzalanmağa hazırdır, amma...

“Ermənistanın sülhlə bağlı imitasiya etməsi, müqavilənin harada və nə zaman imzalanması məsələsini əsas problem kimi gündəmə daşıması ictimai rəyi çaşdırmaq məqsədi daşıyır”.

Bunu  Bakıvaxtı.az-a politoloq İlyas Hüseynov Ermənistanın xarisi işlər naziri Ararat Mirzoyanın “Uzun müzakirələrdən sonra sülh sazişinin mətni razılaşdırdırılıb. İndiki məqsədimiz sülh sazişinin imzalanacağı yeri və günü təyin etməkdir. Hesab edirik ki, münasibətlərin qurulması üçün bu bir başlanğıcdır" sözlərinə münasibət bildirərkən deyib.

Ekspert bildirib ki, sülh üçün konseptual yanaşma lazımdır və düşüncədən tutmuş davranışlara qədər hər şey sinxronluq təşkil etməlidir. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın beynəlxalq hüquqa uyğun, legiim və haqlı tələbləri mütləq, qeyd-şərtsiz icra olunmalıdır:

“Düzdür, bir proses çərçivəsində, bir gündə ATƏT-in Minsk qrupunun ləğvi ilə bağlı hüquqi sənəd imzalana bilər. Bu, dövlətlərin öz baxışlarından və sülhə dair mövqelərindən asılıdır. Lakin Minsk qrupunun ləğvini iki dövlətin siyasi iradəsi ilə bir vahid sənəddə reallaşdırmaq o qədər də asan deyil. Çünki ATƏT-in özü konsensus əsasında fəaliyyət göstərir. Orada üzv dövlətlərin bu məsələyə səs verməsi önəmlidir. Hər iki tərəf status-kvonu dəyişdirmək üçün ATƏT-in katibliyinə müraciət etməlidir. Orada vahid mövqe ilə hazırki mandatın ləğvinə qərar verilməlidir. Problem ondadır ki, İrəvan hökuməti bu yöndə praktiki addım atmır. Sadəcə bəyanatlarla kifayətlənir".

Həmsöhbətimiz vurğulayıb ki, Ermənistanın kommunikasiyalarla bağlı mövqeyi də aydın deyil:

"Ayrı-ayrı geosiyasi oyunçuların regiona dəvət edilməsi ilə "humanitar" örtük altında müxtəlif nümayəndəliklərin açılması ilə maraqların təminatını Ermənistan Cənubi Qafqaza dəvət edir. Məhz kommunikasiya xəttlərinin açılması çıxılmaza getdiyi üçün sülh müqaviləsindən kənarda saxlanmasına qərar verildi. Bu barədə İrəvanın yanaşması da problematikdir. Azərbaycan tərəfinin mövqeyi "asandan çətinə doğrudur". Yəni hansı məsələləri həll etmək mümkündürsə, onu indiki mərhələdə həll etməyə çalışır. Ermənistan siyasi manipulyasiya ilə məşğul olur".

İlyas Hüseynov: Müqavilənin imzalaması region dövlətləri üçün tarixi sənəd olacaq

İ.Hüseynova görə, Ermənistan tərəfi prosesi elə təqdim edir ki, sanki sülh müqaviləsi imzalanmağa hazırdır, amma Bakı yeni tələblər irəli sürür:

"Halbuki, bunlar yeni deyil və illərdir səsləndirilən fundamental, hüquqi, siyasi və tarixi əhəmiyyət kəsb edən tələblərdir. Burada SSRİ-nin dağılmasından sonra Azərbaycan ərazilərinin mənimsənilməsi və legitimləşdirilməsi prosesinin üzərindən xətt çəkirik. Əslində bu müqavilə ilə Ermənistanın subyektliyi artır. Ermənistan tarixən Cənubi Qafqazda elə bir layihə olub ki, bütün region dövlətlərinə qarşı təsir imkanları olsun. Nəticədə lobbiçilik və kilsənin əliylə etnik konfliktlər, ərazi münaqişələri və digər qarşıdurmalar yaradılırdı”.

“O baxımdan Azərbaycan və Ermənistanın sülh müqaviləsini imzalaması həm ermənilər, həm də region dövlətləri üçün tarixi sənəd olacaq", - deyə İlyas Hüseynov əlavə edib.

Qeyd edək ki, Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan bildirib ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında yerdə de-fakto münaqişə yoxdur” Erməni nazir ATƏT Minsk Qrupunun buraxılması barədə sənədin sülh razılaşması ilə birlikdə imzalanmasını təklif edib:

“Bu strukturlar münaqişə olmadığı zaman ləğv edilə bilər. Maraqlı sual budur ki, bizim münaqişəmiz var, yoxsa yox? Yerdə bizim de-fakto münaqişəmiz yoxdur. Kağız üzərində isə imzalanmış və rartifikasiya edilmiş sülh və dövlətlərarası əlaqələrin bərpasına dair razılaşmamız yoxdur. Bizim üçün həll aydındır – biz razılaşma imzalamalıyıq. Münaqişəyə institusional qaydada son qoymalıyıq və istəyirsinizsə bunu (Minsk Qrupunu – red.) elə eyni gündə də ləğv edə bilərik. 10 dəqiqə ara ilə. Bir sənədin ardınca digəri. Mən hətta demirəm ki, hansı sənəd birinci imzalanmalıdır”.

Aydın Baxış