Ət bahalaşır, idxaldan asılılıq artır: Maldarlıq niyə və necə sıradan çıxarıldı?

Azərbaycanda ət məhsullarının qiymətindəki artım, ölkənin kənd təsərrüfatı və heyvandarlıq sektorunda baş verən struktur dəyişikliklərin nəticəsidir. Buna görə də ölkədə xırda və iribuynuzlu mal-qaranın sayı kəskin azalıb, ət idxalı artıb.

Məsələ ilə bağlı Sitat.info-ya  danışan Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirdi ki, əsas səbəb örüş sahələrinin yetərsiz olmasıdır: "Bu suala cavab tapmaqdan ötrü səbəblərə baxmaq lazımdır. Azərbaycanda ət istehsalının azalmasının əsas səbəbi örüş sahələrinin məhdudlaşdırılmasıdır. Azərbaycanda otlaq sahələri onsuz da məhdud idi, amma 2000-ci illərdən etibarənhəmin sahələrin bir hissəsi bələdiyyələrin balansına keçdi. Bələdiyyələr onları satdı, örüş yerləri daraldı. Bunun ardınca 2015-ci ildə ölkədə pambıq strateji məhsul elan edildi. Qalan örüşlərin su tutarlarında pambıq əkməyə başladılar. Dövlət fondunda olan torpaqlarda  geniş pambıq tarlaları salındı və pambıq istehsalı genişlənməyə başlandı. Ardınca aqroparklar yarandı. Aqroparklar da həmçinin dövlət fonduna aid olan örüş sahələri ərazisində yaradıldı. Nəticədə heyvandarlıq küncə sıxışdırıldı. Bununla da ət istehsalı ildən-ilə azalmağa başladı". 

A.Nəsirli vurğuladı ki, bütün bu proseslər həm də qiymət artımına gətirib çıxardı: "Bu həm də maya dəyərinin bahalaşmasına gəlib çıxdı. Yəni, otlaq sahələri olanda örüşdə bəslənən heyvanlar daha az maliyyə tələb edirdi, daha aşağı maya dəyərinə malik olurdu. Ona görə də ət və ağartı məhsullarının qiyməti də ucuz olurdu. Sonradan örüş sahələri azaldı, yem bahalaşdı və bu səbəbdən ət bahalaşmağa başladı. Ardınca ölkədə yem bazasının formalaşdırılması üçün başlıca vasitə olan dizel yanacağının qiyməti bahalaşdı, son 10 ildə 5 dəfə artaraq 20 qəpikdən 1 manata qalxdı. Bu bahalaşma da yenə yem bazasının maya dəyərinin artmasına gətirib çıxarır. İndi düşünürəm ki,  Azərbaycan höküməti ət istehsalını artırmaqdan ötrü və yaxud sabitləşdirməkdən ötrü bütün bu edilənləri geri çevirməlidir. Bu dövrdə isə ətin qiyməti yəqin ki, Azərbaycanda Avropadakından baha olacaq". 

Əlisahib İbrahimli,

Sitat.info