Ev heyvanlarının saxlanılması: Sahiblər hansı qaydalara əməl etməlidir? ARAŞDIRMA

İt, pişik və digər ev heyvanlarının mənzillərdə və həyət evlərində saxlanılması onların sağlamlığı, insanların təhlükəsizliyi və yaşayış mühitinin qorunması baxımından müəyyən məsuliyyət tələb edir. Heyvanlara düzgün qulluq göstərilməməsi, gigiyena qaydalarının pozulması, səs-küy və ətrafın çirkləndirilməsi isə həm heyvanların rifahına, həm də digər sakinlərin rahatlığına mənfi təsir göstərə bilər.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Azərbaycanda yaşayış məntəqələrində it, pişik və digər ev heyvanlarının saxlanılması Nazirlər Kabinetinin 9 mart 2011-ci il tarixli 38 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş qaydalarla tənzimlənir. Həmin sənəddə heyvan sahiblərinin vəzifələri, saxlanma şəraiti, baytarlıq tədbirləri və heyvanlara münasibətlə bağlı tələblər müəyyən edilib.

Ev heyvanlarını saxlayarkən nələrə diqqət edilməlidir?

Ev heyvanına sahib olmaq yalnız onun qidalanmasını təmin etməklə məhdudlaşmır. Heyvanın növünə, ölçüsünə və ehtiyaclarına uyğun yaşayış şəraitinin yaradılması, təmiz su ilə təmin edilməsi, mütəmadi baytarlıq müayinələrindən keçirilməsi və gigiyena qaydalarına əməl olunması vacibdir.

Heyvanın saxlanıldığı məkan mütəmadi təmizlənməli, tullantılar vaxtında yığışdırılmalı və xoşagəlməz qoxuların yaranmasının qarşısı alınmalıdır. Heyvanların uzun müddət uyğun olmayan şəraitdə saxlanılması, onların qidalanmasına və sağlamlığına laqeyd yanaşılması həm fiziki vəziyyətlərinə, həm də davranışlarına mənfi təsir göstərə bilər.

Digər mühüm məsələ heyvanların sağlamlığının qorunmasıdır. Baytar həkiminin tövsiyələrinə uyğun peyvəndləmə, parazitlərə qarşı profilaktik tədbirlər və vaxtında müayinə mümkün xəstəliklərin qarşısının alınmasında əhəmiyyətlidir.

Ev heyvanlarından insanlara xəstəlik keçə bilərmi?

Ev heyvanları ilə təmas zamanı gigiyena qaydalarına əməl olunması insan sağlamlığının qorunması baxımından vacibdir. Bəzi infeksiyalar heyvanlardan insanlara keçə bilər. Yoluxma riski heyvanın növündən, sağlamlıq vəziyyətindən, infeksiyanın xüsusiyyətlərindən və təmas şəraitindən asılıdır.

Heyvanlara toxunduqdan sonra əllərin yuyulması, onların ifrazatları ilə təmas zamanı ehtiyatlı davranılması, yaşayış sahəsinin təmiz saxlanılması və xəstəlik əlamətləri müşahidə edildikdə baytar həkiminə müraciət olunması əsas profilaktik tədbirlər sırasındadır.

Bununla yanaşı, heyvanların insanlarla bir evdə yaşamasını avtomatik olaraq sağlamlıq təhlükəsi kimi qiymətləndirmək düzgün deyil. Risklərin azaldılmasında düzgün qulluq, profilaktik tədbirlər və məsuliyyətli davranış mühüm rol oynayır.

Mənzildə heyvan saxlayanların qonşular qarşısında hansı öhdəlikləri var?

Çoxmənzilli binalarda ev heyvanlarının saxlanılması zamanı yalnız mənzilin daxilindəki şərait deyil, ümumi yaşayış mühitinə təsir də nəzərə alınmalıdır.

Davamlı səs-küy, liftlərin və dəhlizlərin çirkləndirilməsi, heyvanların nəzarətsiz buraxılması və digər sakinlərin təhlükəsizliyinə laqeyd yanaşılması münaqişələrə səbəb ola bilər. Buna görə heyvan sahibi onun davranışına nəzarət etməli, ümumi istifadə sahələrinin təmizliyini qorumalı və digər sakinlərin hüquqlarına hörmətlə yanaşmalıdır.

Heyvanların binanın həyətində və ümumi ərazilərdə gəzdirilməsi zamanı da müvafiq qaydalara əməl olunmalıdır. Xüsusilə itlərin cilovsuz, iri itlərin isə əlavə təhlükəsizlik vasitələri olmadan ümumi məhəllələrdə və küçələrdə gəzdirilməsi qanunvericiliklə müəyyən edilmiş tələblərə zidd ola bilər.

Qaydaları pozan şəxsləri hansı məsuliyyət gözləyir?

Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 290-cı maddəsi ev heyvanlarının saxlanılması qaydalarının pozulmasına görə məsuliyyət müəyyən edir.

Məcəllənin 290.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan pozuntulara görə 200 manat məbləğində cərimə tətbiq edilməsi nəzərdə tutulur. Buraya, digər hallarla yanaşı, heyvanların qadağan edilmiş yerlərdə saxlanılması, müəyyən edilmiş say həddinin aşılması, itlərin gəzdirilməsi qaydalarının pozulması və onlara tələb olunan qayğının göstərilməməsi daxildir.

Pozuntunun təkrar törədilməsi zamanı isə qanunvericilikdə daha yüksək cərimə nəzərdə tutula bilər. Konkret məsuliyyət tədbiri törədilmiş əməlin xarakterindən və tətbiq olunan hüquqi normadan asılıdır.

Beləliklə, ev heyvanlarının saxlanılması sahibindən həm qayğı, həm də məsuliyyət tələb edir. Heyvanların sağlamlığının qorunması, gigiyena qaydalarına əməl olunması və digər sakinlərin hüquqlarına hörmət edilməsi təhlükəsiz və sağlam yaşayış mühitinin formalaşması üçün vacibdir.

Ayşən Vəli