Evdə niyə fit çalmaq olmaz? Əsl səbəb, xurafat deyil

Bir çox insan evdə fit çalmağın qadağan olunmasını keçmişdən qalma inanc hesab edir. Lakin akustika üzrə mütəxəssislər və psixoloqlar bu mövzunu artıq uzun müddətdir elmi baxımdan izah edirlər.

Lent.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, fit kəskin və yüksək tezlikli səs dalğaları yaradır, beyin bu səsləri insan fərqinə varmadan təhlükə siqnalı kimi qəbul edir.

Yüksək tezliklər stresə cavabdeh olan beyin zonalarını aktivləşdirir. Bu səbəbdən fit səsləndikdən sonra məkanda gərginlik hissi yaranır, sanki hava daha ağır olur.

Psixoloqlar qeyd edirlər ki, fit səsi insanlara köpük plastikinin xışıltısı və ya metalın cırıltısı kimi təsir edir. Bu səslər əzələlərdə mikrosıxılma yaradır və kortizol səviyyəsini yüksəldir.

Xüsusilə uşaqlar və yaşlı insanlar bu cür səslərə daha həssasdırlar. Onların sinir sistemi daha sürətli reaksiya verir və narahatlıq hissi daha tez yığılır.

Qapalı məkanlarda fit səsi divarlardan əks olunaraq daha da güclənir. Bu isə “eko-kamera” effekti yaradır və beyin tərəfindən potensial təhlükə kimi qəbul olunur.

Bəzi tədqiqatçılar fit səsini heyvanlar üçün ultrasəsə bənzədirlər. O, gözə çarpmayan, lakin psixoloji gərginlik yaradan gizli qıcıqlandırıcı rolunu oynayır. Ev heyvanları da fit səsinə reaksiya verir. Pişiklər ehtiyatlı davranmağa başlayır, itlər isə narahatlıq əlamətləri göstərə bilir.

Akustika üzrə mütəxəssislər vurğulayırlar ki, fit səsi məkanın səs balansını pozur. O, gündəlik məişət səslərinin təbii diapazonundan kənara çıxır.

Psixoloqlar bildirirlər ki, evdə mütəmadi fit çalındıqda ümumi narahatlıq fonu formalaşır. İnsanlar daha tez mübahisə edir və yuxu keyfiyyəti pisləşir. Beyin kəskin və qəfil səslərə uyğunlaşmağa vaxt tapmır və onları qeyri-proqnozlaşdırılan təhlükə kimi dəyərləndirir. Hətta qısa fit belə diqqəti poza bilər, bu isə xüsusilə kiçik mənzillərdə daha aydın hiss olunur.

Bəzi ailələr müşahidə ediblər ki, fitdən sonra uşaqlar daha əsəbi və şıltaq olur. Mütəxəssislər bunu sensor sistemin yüklənməsi ilə əlaqələndirirlər. Fit səsi akustik komforta da mənfi təsir göstərir və məkanı qulaq üçün sərt hala gətirir.

Ekspertlər qapalı məkanlarda fit çalmaqdan çəkinməyi tövsiyə edirlər. Açıq havada isə bu cür təsir demək olar ki, müşahidə olunmur. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, evdə bu səs aradan qaldırıldıqda ümumi atmosfer daha sakit olur. İnsanlar bunun səbəbini tam anlamasalar belə, özlərini daha rahat və balanslı hiss edirlər.