Evdə qaz xərcini artıran gizli səbəblər

Qış aylarında, hətta havalar nisbətən mülayim keçəndə belə, ev təsərrüfatlarında ən çox narahatlıq yaradan məsələlərdən biri kommunal ödənişlər, xüsusilə də qaz xərcidir. Çünki bir çox ailədə həm isinmə, həm yemək bişirmə, həm də isti su ehtiyacı məhz qazla qarşılanır.

Bakıvaxtı.az-ın xəbərinə görə, nəticədə ayın sonunda gələn ödəniş qəbzi ailə büdcəsində ciddi yükə çevrilə bilir. Halbuki gündəlik vərdişlərdə edilən kiçik dəyişikliklər, evdə istilik itkisini azaltmaq və qazdan daha səmərəli istifadə etmək hesablamalarda nəzərəçarpacaq fərq yarada bilər.

Qaz xərclərini azaltmaq üçün təkcə daha az istifadə etmək yox, ondan ağıllı istifadə etmək vacibdir. Başqa sözlə, məqsəd evi soyuq saxlamaq deyil, eyni komfortu daha az sərfiyyatla əldə etməkdir.

İlk növbədə nəzərə alınmalı məqam evdə istilik itkisinə səbəb olan amillərdir. Bir çox mənzildə qaz sərfiyyatı yüksək olsa da, bunun əsas səbəbi kombinin çox işləməsi yox, əldə olunan istiliyin tez itirilməsidir. Xüsusilə köhnə pəncərələr, aralı qapılar, izolyasiyası zəif divarlar və daim açıq qalan ventilyasiya boşluqları evin daxilindəki istiliyi çölə ötürür. Belə hallarda kombi və ya soba evi isitməyə çalışdıqca daha çox qaz sərf olunur. Buna görə də pəncərə və qapıların kənarlarına izolyasiya lentlərinin çəkilməsi, boşluqların bağlanması, qalın pərdələrdən istifadə və otaqların istiliyi saxlayan üsullarla qorunması ilk addımlardan biri sayılır.

Qaz xərcini azaltmağın ən effektiv yollarından biri kombinin temperaturunu düzgün tənzimləməkdir. Bir çox ailə evi daha tez isitmək üçün kombini maksimum dərəcəyə qaldırır. Halbuki bu, hər zaman daha yaxşı nəticə vermir. Əksinə, çox yüksək temperatur həm artıq sərfiyyata, həm də otaqda narahatedici istiliyə səbəb olur. Adətən sabit və orta səviyyədə tənzimlənmiş kombi həm daha qənaətcil, həm də daha komfortlu hesab edilir. Temperaturun tez-tez artırılıb azaldılması da cihazın daha çox işləməsinə gətirib çıxara bilər.

Digər vacib məsələ kombi və qaz avadanlıqlarının texniki baxımıdır. Vaxtında təmizlənməyən, filtrləri tutulmuş və ya sazlığı pozulmuş cihazlar eyni nəticəni əldə etmək üçün daha çox enerji sərf edir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, kombinin ildə ən azı bir dəfə texniki baxışdan keçirilməsi həm təhlükəsizlik, həm də qənaət baxımından önəmlidir. Çünki bəzən istifadəçi yüksək qaz sərfiyyatının səbəbini havanın soyumasında görsə də, əsl problem cihazın səmərəsiz işləməsi olur.

Mənzildə gün ərzində istifadə olunmayan otaqların boş yerə qızdırılması da əlavə xərc yaradan amillərdəndir. Evdə az istifadə edilən otaqlar varsa, həmin sahələrin radiatorlarını minimum səviyyəyə endirmək və ya ehtiyac olmadıqda bağlamaq mümkündür. Bununla yanaşı, bütün evi eyni temperaturda saxlamağa çalışmaq əvəzinə daha çox istifadə olunan otaqlara üstünlük vermək sərfiyyatı azalda bilər. Məsələn, qonaq otağı və yataq otağı daha isti saxlanıldığı halda, dəhliz və az istifadə olunan digər sahələrdə temperatur aşağı ola bilər.

Qazdan istifadə yalnız isinmə ilə bitmir. Mətbəxdə də xeyli sərfiyyat yaranır. Yemək bişirərkən qabın ölçüsünə uyğun ocaq gözünün seçilməsi sadə görünsə də, əhəmiyyətli rol oynayır. Kiçik qaz gözündə böyük qazan istifadə etmək və ya əksinə, böyük alovda kiçik qab qızdırmaq israf yaradır. Həmçinin qaz alovunun qabın kənarlarından çölə çıxması enerjinin boşa getməsi deməkdir. Qapaqlı qabda yemək bişirmək, suyu lazım olandan artıq qaynatmamaq və bir neçə işi paralel görmək də mətbəxdə qənaət yaradan vərdişlər sırasındadır.

İsti su istifadəsi də qaz sərfiyyatına birbaşa təsir edir. Xüsusilə kombi ilə isti su alan evlərdə uzunmüddətli duş qəbulu, kranın lazımsız yerə açıq qalması və suyun həddindən artıq isti istifadəsi aylıq ödənişdə özünü göstərir. Daha qısa duş qəbul etmək, isti suyu ehtiyac qədər istifadə etmək və kranı boş yerə axıtmamaq ciddi fərq yarada bilər. Bəzi ailələrdə suyun qızmasını gözləyərkən axan su da həm su, həm qaz itkisinə səbəb olur.

Evdə mebel yerləşimi də istiliyin yayılmasına təsir edir. Bəzən radiatorun qabağına iri divan, masa və ya qalın pərdə qoyulur. Bu isə istiliyin otağa yayılmasının qarşısını alır və nəticədə istifadəçi evi kifayət qədər isti hiss etmədiyi üçün kombinin temperaturunu artırır. Radiatorların önü mümkün qədər açıq saxlanılmalı, isti havanın otaqda sərbəst dövr etməsinə şərait yaradılmalıdır.

Gecə saatlarında və ya ev boş olanda temperaturun müəyyən qədər aşağı salınması da qaz xərcini azaltmaq üçün işlək üsullardandır. Amma bu azalma çox kəskin olmamalıdır. Çünki ev tam soyuduqdan sonra yenidən qızdırılması daha çox sərfiyyat tələb edə bilər. Ən optimal yol temperaturu bir qədər azaltmaq, lakin evi tamamilə buz kimi vəziyyətə salmamaqdır. Ağıllı termostatlardan istifadə edən ailələrdə bu proses daha rahat idarə olunur.

Qaz xərclərini azaltmaq istəyənlər üçün ən vacib məsələlərdən biri də gündəlik vərdişləri dəyişməkdir. Məsələn, pəncərəni saatlarla açıq saxlamaq əvəzinə qısa müddətli, amma effektiv havalandırma etmək daha doğrudur. Bu halda həm otağın havası təzələnir, həm də divarlar və mebellər tam soyumur. Uzun müddət açıq qalan pəncərələr isə kombinin daha çox işləməsinə səbəb olur.

Bəzi hallarda insanlar qənaət etmək naminə qaz cihazlarından təhlükəli şəkildə istifadə etməyə çalışırlar. Məsələn, nasaz kombidən istifadəyə davam etmək, qaz sobasını otaq isitmək üçün uyğun olmayan formada işlətmək və ya texniki müdaxiləni peşəkar olmayan şəxslərə həvalə etmək ciddi risk yaradır. Buna görə də qənaət təhlükəsizlik hesabına olmamalıdır. Ən düzgün yanaşma həm sərfiyyatı azaltmaq, həm də təhlükəsizliyi qorumaqdır.

Mütəxəssislər hesab edir ki, qaz ödənişlərini azaltmaq üçün ən səmərəli model bir neçə üsulun birlikdə tətbiqidir. Yəni təkcə kombini aşağı səviyyədə saxlamaq kifayət etmir. Evin izolyasiyası yaxşılaşdırılmalı, avadanlıqlar saz vəziyyətdə olmalı, otaqlar düzgün idarə edilməli və ailə üzvləri gündəlik istifadədə daha diqqətli olmalıdır. Bu qaydalar ilk baxışda xırda görünə bilər, amma birlikdə tətbiq edildikdə aylıq xərclərdə əhəmiyyətli azalma yaradır./Yeni Sabah