Icma.az
close
up
RU
Fırlanan qara dəliklər enerji mənbəyinə çevrilə bilər ARAŞDIRMA

Fırlanan qara dəliklər enerji mənbəyinə çevrilə bilər ARAŞDIRMA

Redaktor.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Pedaqoji Elmlər Universitetinin professoru Xorxe Pinoçet kəşf edib ki, qara dəliklərin fırlanması gələcək texnologiyalarda istifadə oluna biləcək böyük miqdarda kinetik enerji yaradır.

Redaktor.az xəbər verir ki, tədqiqat "arXiv" portalında dərc olunub. 

Hələ 1969-cu ildə ser Rocer Penrose qara dəliklərin fırlanma enerjisindən istifadənin mümkünlüyü haqqında nəzəriyyə irəli sürmüşdü. Pinoçet bu ideyanın necə həyata keçirilə biləcəyini təhlil edib. Onun tapıntılarına görə, qara dəliklərin fırlanması erqosferdə, hadisə üfüqündən kənarda olan bölgədə məkan-zaman üzərində “sürük” effektinə səbəb olur. Bu fenomen Lens-Tirring effekti kimi tanınır və bəzi qara dəliklərin qütblərində müşahidə olunan güclü şüalanmanı izah edir.

Pinoçet qeyd edir ki, qara dəliyin yaxınlığındakı hissəciklər işığa yaxın sürətlə - təxminən 300 min km/s sürətlə hərəkət edə bilir. Bu hərəkət, cisim hadisə üfüqünü keçməyincə istifadə edilə bilən böyük kinetik enerji yaradır və ondan kənarda enerji əlçatmaz olur.

Penrose mexanizmi həddindən artıq dəqiqliyə və yüksək sürətə ehtiyac olduğu üçün praktikada tətbiq etmək çətin olardı. Bununla belə, alim hesab edir ki, daha perspektivli üsul qara dəliklərin ətrafında böyük sürətlə fırlanan akkresiya disklərindən istifadədir. Akkresiya disklərindən enerjinin çıxarılması prosesi 1977-ci ildə fiziklər Roger Blandford və Roman Znajek tərəfindən təsvir edilmişdir.

Pinoçetin sözlərinə görə, mürəkkəbliyə və texnoloji məhdudiyyətlərə baxmayaraq, uzaq gələcəkdə bəşəriyyət enerji problemlərini həll etmək üçün fırlanan qara dəliklərin enerjisindən istifadə etməyi öyrənə bilər. Qara dəliklərdən enerji çıxarmaq qabiliyyəti, 1960-cı ildə Nikolay Kardaşev tərəfindən təklif edilən sivilizasiyanın inkişaf səviyyələrinin təsnifatı olan Kardaşev şkalası üzrə bir sivilizasiyanı II və ya III səviyyəyə qaldıra bilər. 

Turan İSMAYIL

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:333
embedMənbə:https://redaktor.az
archiveBu xəbər 11 Mart 2025 19:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see397

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see375

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see361

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see331

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see301

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see282

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see276

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see271

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see269

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see262

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see243

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see242

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see236

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see235

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see230

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see216

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see212

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see210

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see207
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri