Fransada sosial gərginlik: hökumətin büdcə layihəsi kütləvi etirazları alovlandırır

Paris, 25 avqust, AZƏRTAC

Fransa hökumətinin yeni büdcə layihəsinə qarşı sosial şəbəkələrdə başlanan narazılıq getdikcə genişlənir. Sentyabrın 10-da ölkənin blokadaya alınması çağırışı artıq solçu siyasi partiyalar tərəfindən dəstəklənir. Əvvəlcə yalnız internetdə suverenist qruplar tərəfindən irəli sürülən bu təşəbbüs, indi sağçı və solçu kimi müxtəlif siyasi yönümlü vətəndaşları ətrafına toplayıb.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Baş nazir Fransua Bayrunun xərclərin azaldılması və iki bayram gününün ləğv olunması kimi maddələrlə təqdim etdiyi büdcə layihəsi cəmiyyətdə narazılıq doğurub. Bu, bir çox müşahidəçiyə 2018-ci ildəki sarı jiletlilər hərəkatını xatırladır. Hətta həmin hərəkatın bəzi keçmiş simaları bu çağırışı sosial şəbəkələrdə paylaşaraq dəstək veriblər. Bundan sonra Jan-Lük Melanşon və digər LFI rəhbərləri də bu təşəbbüsə qoşulublar.

Ölkədə ümummilli blokada çağırışının siyasi əhəmiyyəti artır. “Bu aksiyanın kütləvi xarakter alması mümkündür. Güclü bir hərəkət olacaq və bu, xalqın narazılıq və mövcud iqtidara qarşı artan qəzəbinin miqyasını əks etdirəcək. Hələ tam olaraq necə olacağını bilmirik. Tələblər aydın deyil, amma biz bu hərəkata dəstək verməliyik”, - deyə sosialistlər bu mobilizasiyaya qoşulan digər sol partiyalar - Yaşıllar, Kommunistlər və “Əyilməz Fransa” (LFI) ilə eyni mövqe sərgiləyirlər. Hər üç partiya, sosial şəbəkələrdə doğulan və yerli təşəbbüslərlə formalaşan bu hərəkata xidmət etməyi, onun səslərini gücləndirməyi hədəfləyir.

“Bu hərəkata nəzarət etmək, onu yönləndirmək və ya siyasi məqsədlərimiz üçün istifadə etmək niyyətində deyilik. Əksinə, onu ifrat sağın təsirindən uzaq saxlayaraq, sağlam bir siyasi çıxış yolu təqdim etməyə çalışırıq”, - deyə sosialistlər qeyd edirlər. “44 milyard avro qənaət adı altında xəstələrin, işsizlərin, işçilərin, təqaüdçülərin və müdafiəyə ehtiyacı olanların çiyninə yük qoyurlar. Biz bunu qəbul edə bilmərik”, - deyən sosialistlər büdcə layihəsinin tamamilə qəbuledilməz və qənaət tədbirlərinin sadə vətəndaşların cibindən çıxmamalı olduğunu bildirirlər. Sosialistlərin mövqeyi hökumətin sosial və iqtisadi siyasətinə qarşı sol cəbhədə konsolidasiyanın getdiyini göstərir. Sosial şəbəkələrdə başlayan və tələbləri hələ tam formalaşmayan bu xalq hərəkatı, getdikcə daha çox siyasi diqqət qazanır.

Lakin həmkarlar ittifaqları hələlik ehtiyatlı davranır. Onlar Bayrunun büdcə layihəsinə qarşı olduqlarını açıq şəkildə bildirsələr də, 10 sentyabr aksiyasına qoşulmaq barədə qərar verməyiblər. İyulun sonunda səkkiz əsas həmkarlar ittifaqı birlikdə “Büdcə: işçi sinfinə qurbanlar yetər!” adlı onlayn petisiya başlatmış və 330 min imza toplamışdı. Bu ittifaqlar birgə yayımladıqları bəyanatda cəmiyyətə və işçi sinfinə qarşı bu yeni zorakı yanaşmanın əleyhinə tədbir görüləcəyini bildirsələr də, konkret addımlar hələ müəyyən edilməyib.

Bununla belə, CGT və FO kimi daha radikal federasiyalar artıq bəzi sahələrdə tətil xəbərdarlıqları veriblər. “CGT Énergie et Chimie” həmkarlar ittifaqının energetika və kimya sektoru sentyabrı gözləmədən aksiyalara hazır olduqlarını göstəriblər.

Fransanın ən böyük həmkarlar ittifaqı olan CFDT daha çox dialoqa üstünlük verir və buna görə də daha ehtiyatlı davranır. Avqustun 26-da keçiriləcək yay universiteti tədbirinə Fransua Bayru da dəvət olunub və iştirakını təsdiqləyib. Eyni zamanda, əmək naziri də tədbirdə panel müzakirəsinə qatılacaq. Hökumət bu yolla sosial tərəfdaşlarla dialoqu davam etdirmək istədiyini göstərməyə çalışır.

Sentyabrın 1-də keçiriləcək həmkarlararası görüş vəziyyətin gedişatını dəyişə və həmkarlar ittifaqlarını daha konkret mövqe nümayiş etdirməyə vadar edə bilər. Bununla belə, 2018-ci ildə olduğu kimi, aksiyanın bu dəfə də həmkarlar ittifaqlarının nəzarətindən çıxma riski qalmaqdadır. Fransada hökumətin büdcə siyasətinə qarşı narazılıq artır və sentyabrın 10-da keçirilməsi planlaşdırılan aksiyanın miqyası qarşıdakı siyasi dinamikaları müəyyən edə bilər.