GBU 57 İranı kritik vəziyyətə sala bilər

İranın bəzi nüvə obyektləri 80-90 metr dərinlikdə yerləşir. İran rəhbərliyinin də ölkənin ucqar rayonlarında, əsasən Əfqanıstan ilə sərhəddə buna oxşar yeraltı idarəetmə məntəqələrində yerləşməsi ehtimalı böyükdür. İsrail ayətullah Xomeynini və yeraltı nüvə obyektlərini məhv etmək üçün Vaşinqtondan GBU-57 adlanan bunker əleyhinə bombaları əldə etməyə çalışır. Bu bombalar ABŞ-nin məşhur təyyarə istehsalçısı “Boeing” şirkəti tərəfindən hazırlanıb. O, partlamadan əvvəl torpaq qatının 61 metr dərinliyinə və ya 19 metrə qədər dəmir-beton konstruskiyalarına nüfuz etməyə qadirdir.
2007-ci ildə İranın və Koreya Xalq Ddemokratik Respublikasının (KXDR) yeraltı istehkamlarını məhv etmək üçün hazırlanan 20 ədəd GBU-57 bombaları 2011-ci ilin noyabrında ABŞ Hərbi Hava qüvvələrinə (HHQ) verilib. Sonradan Pentaqon GBU-57-nin bu məqsədlər üçün kifayət qədər güclü olmadığını etiraf etdi və 2013-cü ilin yanvarında GBU-57 bombalarının modernləşdirilməsinə başlandı. Sursatın təkmilləşdirilməsinə sərf olunan vəsait nəzərə alınmaqla inkişaf proqramının ümumi dəyəri təxminən 400 milyon dollar təşkil edib.

2018-ci ildə ABŞ administrasiyasının hazırda Tehranın nüvə proqramı üzrə danışıqlarda İran hakimiyyətinə təzyiq rıçaqı kimi bunker əleyhinə bombalarının İsrailə ötürülməsi imkanını nəzərdən keçirdiyi də məlumdur. Hazırda ABŞ-yə məxsus iki aviadaşıyıcı zərbə qruplaşması, onlarla yanacaqdaşıyan təyyarə İrana yaxınlaşır. Bu isə 100-dən artıq müasir F-35 qırıcı təyyarəsi, minlərlə “Tomoqavk” qanadlı raketləri, müasir hava hücumundan müsdafiə (HHM) kompleksləri deməkdir.
Belə bir qruplaşmanın tərkibinə ABŞ-nin Avropada, Yaxın Şərqdə və Ərəbistan yarımadasında mövcud olan hərbi potensialını və Trampın son “Tehranı boşaldın” bəyanatını da əlavə etsək, İranın yaxın 2-3 gündə vəziyyətinin kritik həddə çatacağı şübhəsizdir. Belədə ABŞ-nin bunker əleyhinə bombaları İsrailə verəcəyi gözlənilir.
Vaşinqton, həmçinin daha ağır və daha səmərəli olan GBU-72 bombalarına da malikdir, lakin onları hədəfə atmaq üçün B-2 tipli ağır bombarbardmançı təyyarələrə ehtiyac var ki, bu təyyarələr də İsraildə yoxdur.

Bu bxaımdan, İsrailin GBU-57 bombasını əldə etməsi daha məqsədəuyğundur. Digər tərəfdən isə 2018-ci ilə qədər növbəti modernləşdirilməsi həyata keçirilən GBU-57 bombalarının xüsusiyyətləri daha dərində yerləşən hədəfləri vurmaq üçün artırılıb. Böyük ehtimalla yaxın gələcəkdə bu bombaların real müharibə şəraitində istifadəsini izləmək imkanımız olacaq.
Ədalət Verdiyev, hərbi ekspert
AzVision.az