Icma.az
close
up
RU
Gələcəyin yeməkləri ət və böcək əsaslı proteinlər olacaq?

Gələcəyin yeməkləri ət və böcək əsaslı proteinlər olacaq?

Icma.az, Sia Az saytına istinadən bildirir.

Dünya əhalisinin sürətlə artması və resursların tükənməsi gələcəyin qida tədarükünə yeni yanaşmalar tələb edir. Ənənəvi heyvandarlıq və əkinçilik metodları həm ətraf mühitə mənfi təsir göstərir, həm də qlobal qida çatışmazlığı təhlükəsini aradan qaldırmaqda kifayət etmir. Bu kontekstdə, laboratoriyada yetişdirilən ət və böcək əsaslı proteinlər müasir qida sistemlərinin gələcəyində mühüm yer tutmağa başlayır. Bəs bunun səbəbləri nələrdir?

Mövzu ilə bağlı sağlam qida təbliğatçısı Asim Vəliyev SİA-ya açıqlamasında deyib: "Dünya əhalisinin artması, ərzaq tələbatının sürətlə yüksəlməsi və ətraf mühitin qorunması ehtiyacı yeni qida alternativlərinin inkişafını vacib edir. Laboratoriyada yetişdirilən ət və böcək əsaslı proteinlər, gələcəyin ərzaq təminatında əhəmiyyətli rol oynaya bilər. BMT-nin məlumatlarına əsasən dünya əhalisinin 2050-ci ilə qədər 10 milyardı keçəcəyi proqnozlaşdırılır ki, bu da ərzaq istehsalında ciddi təzyiq yaradır. Ancaq burada əsas məsələ yalnız ərzaq çatışmazlığı deyil. Dünya səviyyəsində ərzağın ədalətsiz bölgüsü və qida israfı ərzaq çatışmazlığı qədər mühüm bir problem olaraq qalır. Statistikaya görə, dünyada istehsal olunan bütün ərzağın təxminən üçdə biri ya israf edilir, ya da istehlaka yararlı vəziyyətdə zibilə atılır. Bu, qlobal ərzaq təhlükəsizliyinə və ətraf mühitə böyük zərbə vurur. Laboratoriyada yetişdirilən ət və böcək əsaslı proteinlər mövcud problemlərin həllində bir çox üstünlüklər təqdim edir. Ənənəvi heyvandarlıq yüksək miqdarda torpaq, su və enerji tələb edir. Bunun əksinə olaraq, alternativ protein istehsalı bu resursların istifadəsini minimuma endirir. Məsələn, böcək əsaslı proteinlər ənənəvi ətdən 50 dəfə az su və torpaq tələb edir.

Dünyada qida çatışmazlığı məsələsi əslində istehsal azlığından deyil, ərzağın qeyri-bərabər paylanmasından və israfdan qaynaqlanır. İldə təxminən 1.3 milyard ton qida israf edilir. Bunun 60%-i inkişaf etmiş ölkələrdə baş verir, burada ərzaq tədarük zəncirində düzgün idarə edilmədiyi üçün zibilə atılır. İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə isə itki əsasən məhsulun yığımı və saxlanması zamanı baş verir. Həmçinin inkişaf etmiş ölkələrdə bir nəfər ildə 95-115 kq qida israf edərkən, inkişaf etməkdə olan ölkələrdə bu göstərici cəmi 6-11 kiloqramdır. Halbuki, israf edilən qidanın cüzi hissəsi belə aclıq çəkən milyonlarla insana çatdırılsa, bu problem əhəmiyyətli dərəcədə azaldıla bilər.

Laboratoriyada yetişdirilən ətlər və böcək əsaslı proteinlər bu qlobal problemlərin həlli üçün yeni bir yanaşma təqdim edir. Alternativ protein istehsalı yalnız daha az resurs tələb etmir, həm də mövcud ərzaq tullantılarının protein mənbəyinə çevrilməsi potensialına malikdir. Bu qidaların istehsalı planetin məhdud resurslarını qorumağa kömək edir və gələcək nəsillərə daha yaxşı bir dünya miras qoymağa imkan yaradır. Ancaq alternativ qidaların gələcəkdə geniş yayılması bəzi çətinliklərlə müşayiət edilə bilər. Mədəniyyətlərdə böcəklərin qida kimi qəbul edilməsi çətin ola bilər. Laboratoriya şəraitində qida istehsalı hələ də yüksək xərclidir və kütləvi bazara uyğun hala gətirilməsi zaman tələb edir".

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:182
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 27 Dekabr 2024 15:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see299

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see290

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see287

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see283

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see282

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see277

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see268

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see267

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see260

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see259

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see239

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see235

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see234

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see233

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see230

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see228

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see222

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see222

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see220

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see216
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri